درسنامه آموزشی آموزش قرآن کلاس پنجم
درس يازدهم: یادآوری وقف
جلسهی اول
تمرین اول
آیات ٤٠ تا ٦٠ سورهی شُعراء را در گروه های دو یا سه نفره برای یک دیگر بخوانید.
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِنْ کَانُوا هُمُ الْغَالِبِینَ ﴿۴۰﴾
فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ کُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِینَ﴿۴۱﴾
قَالَ نَعَمْ وَإِنَّکُمْ إِذًا لَمِنَ الْمُقَرَّبِینَ ﴿۴۲﴾
قَالَ لَهُمْ مُوسَی أَلْقُوا مَا أَنْتُمْ مُلْقُونَ ﴿۴۳﴾
فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِیَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ ﴿۴۴﴾
فَأَلْقَی مُوسَی عَصَاهُ فَإِذَا هِیَ تَلْقَفُ مَا یَأْفِکُونَ ﴿۴۵﴾
فَأُلْقِیَ السَّحَرَةُ سَاجِدِینَ ﴿۴۶﴾
قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعَالَمِینَ ﴿۴۷﴾
رَبِّ مُوسَی وَهَارُونَ ﴿۴۸﴾
قَالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَکُمْ إِنَّهُ لَکَبِیرُکُمُ الَّذِی عَلَّمَکُمُ السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ لَأُقَطِّعَنَّ أَیْدِیَکُمْ وَأَرْجُلَکُمْ مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّکُمْ أَجْمَعِینَ ﴿۴۹﴾
قَالُوا لَا ضَیْرَ إِنَّا إِلَی رَبِّنَا مُنْقَلِبُونَ ﴿۵۰﴾
إِنَّا نَطْمَعُ أَنْ یَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَایَانَا أَنْ کُنَّا أَوَّلَ الْمُؤْمِنِینَ ﴿۵۱﴾
وَأَوْحَیْنَا إِلَی مُوسَی أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِی إِنَّکُمْ مُتَّبَعُونَ ﴿۵۲﴾
فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِی الْمَدَائِنِ حَاشِرِینَ ﴿۵۳﴾
إِنَّ هَؤُلَاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِیلُونَ ﴿۵۴﴾
وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَائِظُونَ ﴿۵۵﴾
وَإِنَّا لَجَمِیعٌ حَاذِرُونَ ﴿۵۶﴾
فَأَخْرَجْنَاهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ ﴿۵۷﴾
وَکُنُوزٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ ﴿۵۸﴾
کَذَلِکَ وَأَوْرَثْنَاهَا بَنِی إِسْرَائِیلَ ﴿۵۹﴾
فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِینَ ﴿۶۰﴾
تمرین دوم
آیات درس را از نوار گوش کنید و با نشان دادن خط، همراه و شبیه نوار بخوانید.
جلسهی دوم (صفحهٔ 87 کتاب درسی)
تمرین اول
قرائت آیات درس را از نوار گوش کنید و با نشان دادن خط، همراه با نوار بخوانید.
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید و به ترجمهی آن ها توجه کنید.
١- یَهْدِی اللَّهُ لِنُورِهِ
هدایت می کند خدا به نورش کسی را که میخواهد. نور ٣٥
٢- وَ رَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ
و پروردگار تو بی نیاز و دارای رحمت و مهربانی است. اَنعام ١٣٣
۳- من یعمل سوءاً یجز به
هرکس انجام دهد کار بد، کیفر می بیند به آن. نِساء ١٢٣
٤- ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلاَّ بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّي
خلق نکرد خدا آسمان ها و زمین و آن چه را میان آن دو است مگر به حق و تا زمان معین. روم ٨
کار در کلاس
تمرین اول
با دقت در ترجمهی آیات صفحهی قبل، معنای صحیح را علامت بزنید.
١- یَهدی: *هدایت میکند انجام دهد
٢- یعمل: هدایت میکند *انجام دهد
٣- غَِنیّ: قدرتمند *بی نیاز
٤- رحمة: *رحمت و مهربانی نعمت و آمرزش
٥- سَماوات: آسمان *آسمان ها
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید و ترجمهی آن ها را کامل کنید.
١- قُلِ اللّهُ یَهْدی لِلْحَقِّ
بگو خدا هدایت میکند به راه حق یونُس ٣٥
٢- وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
و نفرستادیم تو را (ای پیامبر) مگر رحمتی برای جهانیان انبیاء ١٠٧
٣- وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَ يَعْمَلْ صالِحاً يُکَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئاتِهِ وَ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ
و هرکس ایمان آورد به خدا و انجام دهد کار خوب داخل کند او را به بهشت ها طلاق ١١
٤- لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ
برای خدا است آنچه در آسمان ها وزمین است؛ قطعاً خدا، او بی نیاز ستوده است. لقمان ٢٦
جلسهی سوم
خواندن از روی قرآن کامل
از نمازخانه یا دفتر مدرسه به تعداد کافی، قرآن به کلاس بیاورید؛ هر میز حداقل یک قرآن داشته باشد. با راهنمایی آموزگار یک صفحه از قرآن را به صورت تصادفی باز کنید. سپس دانش آموزان هر میز، آیات آن صفحه را برای یک دیگر میخوانند. آن گاه هر دانش آموز حدود یک سطر را با صدای بلند میخواند.

قصّهی آیه ها
عاقبت فرعون و فرعونیان
لشکریان از همه طرف فرعون را احاطه کرده و منتظر فرمانش هستند. پیک از راه میرسد:«موسی و بنی اسرائیل از آب گذشتند!» هامان وزیر فرعون، با عصبانیت میپرسد: چگونه؟ مگر از دریای خروشان هم میشود گذشت؟! پیک پاسخ میدهد: من در میان آنان بودم. قوم بنی اسرائیل که کاملاً خود را در محاصره و گرفتار میدیدند، : گفتند: ما دیگر راهی برای گریز نداریم. اما موسی بر بلندی ساحل ایستاد و گفت: « انَّ مَِعیَ رَبّی سیهدینِ» خدایم هرگز مرا تنها نمیگذارد. آن گاه دست هایش را به سوی آسمان بلند کرد و زیر لب چیزی گفت. پس از اندکی درنگ، یک باره عصایش را به آب زد. آب شکافته شد و در دو طرف، آرام ایستاد. هنوز هم چنان است، راهی خشک در میان کوه هایی برافراشته از آب. آنان گذشتند و رفتند. به نظرم کار عصای موسیٰ بود! فرعون فریاد میزند: چرا ایستاده اید؟! باید تعقیبشان کنیم.
هامان می گوید: آبی که برای موسی رام شده است، بی شک از فرمان فرعون سرپیچی نخواهد کرد! همگان قدر و منزلت خداوندگار ما را میشناسند، حتی آب دریا! فرعون فرمان حمله میدهد و حرکت میکند. سپاهیان بی شمار، به مسیر خشکی که در میان دریا به وجود آمده است، وارد می شوند. در آن سو، آخرین نفرات بنی اسرائیل از ساحل می گذرند. فرعون و سپاهش به تاخت در پی بنی اسرائیل میروند. بستردریا از لشکریان انبوه فرعون پوشیده شده است. ناگاه صدای غرش آب، دل سربازان مسلّح و زره پوش را میلرزاند. صدای مهیب فرو ریختنِ کوهی از آب، آرایش فرعونیان را بر هم میزند. موجی بلند و سهمگین چنان که کوهی فرو ریخته باشد بر سپاه فرعون فرود می آید. ترس و وحشت سراسر وجود فرعون : را فرا میگیرد و تا میخواهد به خود بیاید درون امواج متلاطم آب، غوطه ور میشود. با خود میاندیشد:«گویی .! خدای موسی حق است! باید به او ایمان بیاورم» برای یک لحظه آن همه رنج و سختی را که به قوم بنی اسرائیل تحمیل کرده بود از خاطرش می گذرد. با خود میگوید: چرا با آن همه معجزات آشکار موسی، به خدای یگانه ایمان نیاوردم. موجی از پس موجی دیگر بر سرش فرود میآید. استخوان هایش میشکند، دیگر نمیتواند نفس بکشد. ندایی میشنود که میگوید: تو تا کنون نخواستی که ایمان بیاوری و خود را اصلاح کنی، الآن دیگر دیر شده است. امروز مرگت فرا رسیده است، ولی بدنت را برای عبرت آیندگان باقی میگذارم!
فرعون در حالی که چشم بر زندگی پر از غرور خود میبندد، وزیر خود هامان را میبیند که دیگر فرصتی برای چاپلوسی و تحریک او علیه موسی ندارد! میاندیشد:« ! چه بیهوده! چه بدفرجام! اگر بر بنی اسرائیل سخت نمیگرفتیم، حالا اسیر فرمان خدای موسی نمیشدیم» روز دیگر بدن بی جان فرعون بر ساحل دریا افتاده بود و بنی اسرائیل شگفت زده از مرگ فرعون، برای موسی که به عصای خود تکیه کرده است و به افق دور دست مینگرد خبر نابودی فرعون و فرعونیان را میآورند.
ﻓَـﺎلیومَ ﻧُـﻨَـﺠّـﻴـﻚَ ﺑِـﺒَـﺪَﻧِـﻚَ ﻟِـﺘَـﮑـﻮنَ ﻟِـﻤَن ﺧَلـﻔَـﻚَ ء اﻳَـﺔً
(ای فرعون!) امروز بدن تو را از آب می رهانیم تا تو برای آیندگان عبرت باشی.
یو نُس ٩٢
جلسهی چهارم (صفحهٔ 93 کتاب درسی)
تمرین اول
آیات درس را برای اعضای خانوادهی خود بخوانید. خوب است آیات درس را با نوار تمرین کنید.
تمرین دوم
این عبارات قرآنی را بخوانید و در آخر هر سطر به شکل صحیح وقف کنید.
١- اِنَّما ذلِکُمُ الشَّیطنُ یُخَوِّفُ اَولِیآءَهُ آل عِمران ١٧٥
٢- وَ يَسْتَعْجِلُونَکَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ رعد ٦
٣- من یعظم حرمات الله فهو خیر له عند ربه حج ٣٠
٤- إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كانَتْ لَهُمْ جَنَّاتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا کَهف ١07
تمرین سوم
در عبارات تمرین بالا، اتصالات را با فلش نشان دهید.
خواندن روزانهی قرآن
هر روز تعدادی از آیات ٦١ تا ٨٣ سورهی شُعَراء را از روی صفحهی بعد شبیه نوار بخوانید.
فَلَمَّا تَرَاءَی الْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَابُ مُوسَی إِنَّا لَمُدْرَکُونَ ﴿۶۱﴾
قَالَ کَلَّا إِنَّ مَعِیَ رَبِّی سَیَهْدِینِ ﴿۶۲﴾
فَأَوْحَیْنَا إِلَی مُوسَی أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاکَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَکَانَ کُلُّ فِرْقٍ کَالطَّوْدِ الْعَظِیمِ ﴿۶۳﴾
وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ الْآخَرِینَ ﴿۶۴﴾
وَأَنْجَیْنَا مُوسَی وَمَنْ مَعَهُ أَجْمَعِینَ ﴿۶۵﴾
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِینَ ﴿۶۶﴾
إِنَّ فِی ذَلِکَ لَآیَةً وَمَا کَانَ أَکْثَرُهُمْ مُؤْمِنِینَ ﴿۶۷﴾
وَإِنَّ رَبَّکَ لَهُوَ الْعَزِیزُ الرَّحِیمُ ﴿۶۸﴾
وَاتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ إِبْرَاهِیمَ ﴿۶۹﴾
إِذْ قَالَ لِأَبِیهِ وَقَوْمِهِ مَا تَعْبُدُونَ ﴿۷۰﴾
قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَاکِفِینَ ﴿۷۱﴾
قَالَ هَلْ یَسْمَعُونَکُمْ إِذْ تَدْعُونَ ﴿۷۲﴾
أَوْ یَنْفَعُونَکُمْ أَوْ یَضُرُّونَ ﴿۷۳﴾
قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءَنَا کَذَلِکَ یَفْعَلُونَ ﴿۷۴﴾
قَالَ أَفَرَأَیْتُمْ مَا کُنْتُمْ تَعْبُدُونَ ﴿۷۵﴾
أَنْتُمْ وَآبَاؤُکُمُ الْأَقْدَمُونَ ﴿۷۶﴾
فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِی إِلَّا رَبَّ الْعَالَمِینَ ﴿۷۷﴾
الَّذِی خَلَقَنِی فَهُوَ یَهْدِینِ ﴿۷۸﴾
وَالَّذِی هُوَ یُطْعِمُنِی وَیَسْقِینِ ﴿۷۹﴾
وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ یَشْفِینِ ﴿۸۰﴾
وَالَّذِی یُمِیتُنِی ثُمَّ یُحْیِینِ ﴿۸۱﴾
وَالَّذِی أَطْمَعُ أَنْ یَغْفِرَ لِی خَطِیئَتِی یَوْمَ الدِّینِ ﴿۸۲﴾
رَبِّ هَبْ لِی حُکْمًا وَأَلْحِقْنِی بِالصَّالِحِینَ ﴿۸۳﴾