در این آزمون دانسته های دانش آموز درباره اصل علیت و لوازم آن یعنی اصل سنخیت و وجوب علی و معمولی و دیدگاه های اندیشمندان اروپایی و مسلمان درباره منشأ درک علیت و هم چنین اتفاق ، معانی آن و نقد و بررسی آنها در قالب صحیح و غلط ، پاسخ کوتاه و تشریحی ، وصل کردنی ، حدس نظریه فیلسوف ، چهار گزینه ای ، جای خالی و .... مورد ارزیابی قرار می گیرد

مفاهیم مهمی که در این برگه امتحانی مورد سنجش قرار گرفته‌اند عبارت‌اند از: تفاوت «علت» و «معلول»، تمایز «وجود» و «چیستی» اشیا، نظریه «مغایرت وجود و ماهیت»، رابطه وجودی «انسان» و «حیوان ناطق»، مفهوم «وجوب و امکان»، شناخت پایه‌های فلسفه ابن سینا، تأثیر فلسفه «تومیسم»، و پرسش درباره ذات و ماهیت اشیا. همچنین به بررسی «رابطه امتناعی»، تفاوت میان «ممکن الوجود» و «واجب الوجود»، و کاربردهای منطقی و فلسفی در برهان‌های فلسفی پرداخته شده است.

در این برگه امتحانی، محورهای اصلی حول موضوعات فلسفی مانند «علت و معلول»، «وجود و ماهیت»، و «رابطه علیت» تمرکز دارند. دانش‌آموزان با مفاهیمی همچون امکان ذاتی، وجوب، سنخیت، و مغایرت وجود و ماهیت آشنا می‌شوند. همچنین، دیدگاه‌های فیلسوفان بزرگی مانند فارابی، ابن سینا و توماس آکوئیناس مورد بحث قرار گرفته و نقش آنها در گسترش مباحث فلسفی غرب و شرق بررسی می‌شود. در کنار این مفاهیم، اصول فلسفی مانند «اصل علیت» و «اصل وجوب علی و معلولی» به عنوان مبانی اساسی فلسفه مطرح می‌گردند که پایه‌های فکری در حوزه‌های مختلف دانش بشری را شکل می‌دهند.

مفاهیم فلسفی و عقلانیت | نقش عقل در فلسفه، تفاوت دیدگاه‌های عقل‌گرایی و تجربه‌گرایی تحلیل اندیشه فیلسوفان | بررسی دیدگاه‌های ارسطو، ابن سینا، دکارت، فارابی مقایسه مکاتب فلسفی | تأثیر کلیسا بر تفکر، مقایسه فلسفه اسلامی و غربی نقش عقل در شناخت | تفکیک استدلال عقلی و تجربی، تحلیل نقش وحی و شهود تحولات عقل‌گرایی | گسترش عقل‌گرایی در تمدن اسلامی، تقابل عقل و دین در اروپا

مفاهیم فلسفه اسلامی و غربی | بررسی تأثیر عقل در فلسفه اسلامی و تطبیق با فلسفه غرب نقش عقل در شناخت | مقایسه کاربرد عقل در فلسفه، دین، و شهود دیدگاه فیلسوفان | تحلیل نظرات فارابی، ابن سینا، دکارت، اوگوست کنت جریان‌های فکری فلسفی | بررسی فلسفه یونان، رنسانس، و نقش ترجمه در گسترش تفکر تحولات معرفت‌شناسی | مقایسه نسبی‌گرایی، عقل‌گرایی، و تجربه‌گرایی در مکاتب مختلف

- اصول فلسفی: اصل علیت به‌عنوان رابطه وجودی میان علت و معلول و نظریه سنخیت که نظم و قانونمندی میان پدیده‌ها را توضیح می‌دهد. - فلاسفه و نظریات آن‌ها: مغایرت وجود و ماهیت ابن‌سینا، برهان حرکت ارسطو (لزوم محرک بدون حرکت)، و نظریه ملاصدرا درباره امکان فقری. - پیدایش جهان و علیت: نظریه "مه‌بانگ" در پیدایش جهان و نقش علیت به‌عنوان یکی از اصول اولیه فطری، که فیلسوفانی چون کانت به آن پرداخته‌اند. - مفاهیم فلسفی: واجب‌الوجود بالغیر (وجود به واسطه علت‌ها)، عشق به‌عنوان عامل بقا در ممکنات، و تعریف اتفاق به‌عنوان روابط غیرضروری میان پدیده‌ها. - زندگی معنادار: زندگی‌ای که هدف و مقصود متعالی داشته باشد و آراسته به کرامت انسانی و فضائل اخلاقی باشد. - مباحث بنیادین فلسفی: پاسخ به پرسش‌های اساسی درباره هستی و چیستی (مانند بررسی آب از نگاه فلسفه و شیمی) و ارتباط میان وجود و ماهیت.

تبیین مفاهیم بنیادی فلسفه، مانند «خدا» و نقش آن در حیات معنوی و اجتماعی انسان. بررسی تأثیر اندیشه‌های فلسفی بر باورهای دینی و مفاهیم عمیق زندگی. مقایسه دیدگاه‌های مختلف فلاسفه درباره علل وجود خدا و دلایل وجودشناختی. تحلیل و نقد برهان‌های فلسفی مانند «برهان نظم» و تأثیر آن در فلسفه الهی. اهمیت رابطه میان عقل و ایمان در نگرش فلاسفه مسلمان و ارتباط آن با معنا و هدف در زندگی. بررسی تأثیر تفکر حسی و ماده‌گرایی بر باورهای فلسفی اروپای معاصر. نقش اصول فلسفی در تبیین و درک حوادث غیرمنتظره و رابطه آنها با مفهوم علیت. معرفی شخصیت‌های برجسته فلسفه، نظیر ابن‌سینا و ملاصدرا، و تأثیرشان بر اندیشه اسلامی. تأکید بر اهمیت باور به خدا در ایجاد معنا و ارزش در زندگی انسان. تحلیل دیدگاه‌های فلسفی درباره مفهوم عشق و کمال‌گرایی در هستی.

دو سری آزمون 10 نمره ای آموخته های دانش آموزان را از مفهوم هستی و چیستی و تفاوت های آنها ، روابط بین موضوع و محمول در قضیه حملی ، و روابط سع گانه موضوع و وجود ، اصل علیت و دیدگاه های منشأ درک آن و اصل سنخیت و وجوب علی و معلولی و نتایج آنها مورد ارزیابی قرار می گیرد .

آزمون 20 نمره ای دانسته‌های دانش‌أموزان را درباره اعتقاد به خدا از دیدگاه فلاسفه یونان باستان ( سقراط ، افلاطون ، ارسطو) ، فلاسفه اروپایی (دکارت ، دیوید هیوم ، کانت ، ویلیام جیمز ، کرکگور ، کاتینگهام ) و فلاسفه مسلمان ( فارابی ، ابن سینا ، ملاصدرا ) و معناداری زندگی در دیدگاهشان مورد ارزیابی قرار می دهد.