[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-8384":3,"categoryMenus":30,"$f10hhefyk0m2oj":223},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"title_url":26,"cat_title":27,"subdate_jalali":28,"update_jalali":29},8384,67,1168,1182,1191,"باران اسیدی: بارانی با خاصیت اسیدی ناشی از حل شدن گازهای اکسیدی هوا",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBoly9LUHs38JUBLtfggO_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله باران اسیدی\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">باران اسیدی: نزول آسمانی که می‌سوزاند\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">آلودگی هوا چگونه آب باران را به یک محلول خطرناک تبدیل می‌کند؟\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">باران اسیدی\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> یکی از مهم‌ترین پیامدهای آلودگی هوا و یک معضل زیست‌محیطی جدی است. این مقاله به زبان ساده توضیح می‌دهد که باران اسیدی چیست، چگونه تشکیل می‌شود و چه اثرات مخربی بر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">جنگل‌ها\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">دریاچه‌ها\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">بناهای تاریخی\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">سلامتی انسان\u003C\u002Fspan> دارد. همچنین راه‌حل‌ها و اقدامات بین‌المللی برای مقابله با این پدیده را بررسی می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">باران اسیدی چیست؟ از تعریف تا شیمی اولیه\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>باران به طور طبیعی کمی خاصیت اسیدی دارد. این اسیدیته\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> طبیعی ناشی از حل شدن گاز \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">دی‌اکسید کربن ($CO_2$)\u003C\u002Fspan> موجود در هوا در آب باران و تشکیل \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">اسید کربنیک ($H_2CO_3$)\u003C\u002Fspan> ضعیف است. \u003Cstrong>باران اسیدی\u003C\u002Fstrong> زمانی رخ می‌دهد که میزان اسیدیته باران بسیار بیشتر از این حد طبیعی شود. این افزایش قوی اسیدیته به دلیل حل شدن گازهای \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">اکسید نیتروژن ($NO_x$)\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">دی‌اکسید گوگرد ($SO_2$)\u003C\u002Fspan> در آب باران است که اسیدهای قوی‌تری مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-line; vertical-align: baseline\">اسید نیتریک ($HNO_3$)\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">اسید سولفوریک ($H_2SO_4$)\u003C\u002Fspan> تولید می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>اندازه‌گیری اسیدیته:\u003C\u002Fstrong> اسیدیته با مقیاس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">pH\u003C\u002Fspan> سنجیده می‌شود که از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> (بسیار اسیدی) تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">14\u003C\u002Fspan> (بسیار بازی یا قلیایی) است. عدد \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> حالت خنثی است. باران طبیعی به دلیل وجود $CO_2$، \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">pH\u003C\u002Fspan>ای حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5.6\u003C\u002Fspan> دارد. باران با \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">pH\u003C\u002Fspan> کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan>، اسیدی محسوب می‌شود. برای درک بهتر: سرکه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">pH\u003C\u002Fspan>ی حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3\u003C\u002Fspan> و آب لیمو حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">2\u003C\u002Fspan> دارد!\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">منابع اصلی آلاینده‌های سازنده باران اسیدی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>گازهای $SO_2$ و $NO_x$ عمدتاً از فعالیت‌های انسانی ناشی می‌شوند. منبع طبیعی این گازها نیز وجود دارد (مانند آتشفشان‌ها) اما سهم آن در مقایسه با فعالیت‌های صنعتی ناچیز است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"منابع اصلی آلاینده‌های باران اسیدی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">منبع آلاینده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">گاز اصلی تولیدشده\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح و مثال\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوختن \u003Cstrong>سوخت‌های فسیلی\u003C\u002Fstrong> در نیروگاه‌ها و صنایع\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">$SO_2$ (دی‌اکسید گوگرد)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زغال‌سنگ و نفت خام اغلب حاوی گوگرد هستند. هنگام سوختن، گوگرد با اکسیژن ترکیب و $SO_2$ تولید می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">خروجی \u003Cstrong>وسایل نقلیه موتوری\u003C\u002Fstrong> (خودروها، کامیون‌ها)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">$NO_x$ (اکسیدهای نیتروژن)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حرارت زیاد داخل موتور باعث ترکیب نیتروژن و اکسیژن هوا می‌شود و اکسیدهای نیتروژن تشکیل می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فعالیت‌های \u003Cstrong>صنعتی\u003C\u002Fstrong> خاص (مانند ذوب فلزات)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">$SO_2$ و $NO_x$\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برخی فرآیندهای صنعتی مستقیماً این گازها را به هوا منتشر می‌کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">منابع طبیعی (مانند فوران آتشفشان‌ها و آتش‌سوزی جنگل‌ها)\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">$SO_2$\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">این منابع سهم کمتری دارند اما می‌توانند به صورت محلی مؤثر باشند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مسیر یک مولکول آلاینده: از دودکش تا باران اسیدی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تشکیل باران اسیدی یک فرآیند چند مرحله‌ای است. برای درک بهتر، سرنوشت یک مولکول $SO_2$ را که از دودکش یک نیروگاه خارج می‌شود، دنبال می‌کنیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مرحله ۱: انتشار\u003C\u002Fstrong> — مولکول $SO_2$ وارد جو\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> می‌شود و باد آن را صدها کیلومتر جابه‌جا می‌کند. این یعنی باران اسیدی فقط مشکل همان منطقه‌ای که آلوده کرده نیست.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مرحله ۲: تبدیل شیمیایی\u003C\u002Fstrong> — در اتمسفر، مولکول $SO_2$ ممکن است با اکسیژن و رادیکال‌های هیدروکسیل واکنش دهد و به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">تری‌اکسید گوگرد ($SO_3$)\u003C\u002Fspan> تبدیل شود. سپس $SO_3$ به سرعت با بخار آب ($H_2O$) واکنش داده و اسید سولفوریک ($H_2SO_4$) تشکیل می‌دهد. این یک اسید قوی است. این واکنش را می‌توان به صورت ساده شده زیر نشان داد: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$2SO_2 + O_2 \\rightarrow 2SO_3$\u003C\u002Fspan> و سپس \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$SO_3 + H_2O \\rightarrow H_2SO_4$\u003C\u002Fspan>.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مرحله ۳: بارش مرطوب و خشک\u003C\u002Fstrong> — قطرات اسید سولفوریک ممکن است مستقیم روی زمین \u003Cstrong>بارش خشک\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> کنند (مثلاً به صورت ذرات ریز اسیدی که روی برگ‌ها و ساختمان‌ها می‌نشینند) یا داخل قطرات ابر حل شده و به صورت \u003Cstrong>بارش مرطوب\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> یعنی \u003Cstrong>باران، برف یا تگرگ اسیدی\u003C\u002Fstrong> به زمین ببارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اثرات مخرب باران اسیدی بر محیط زیست و تمدن\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>باران اسیدی مانند یک حلال آهسته‌عمل عمل می‌کند که به مرور زمان اکوسیستم‌ها و سازه‌های دست‌ساز بشر را تخریب می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"اثرات مخرب باران اسیدی\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">قربانی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نحوهٔ اثرگذاری\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نتیجه نهایی\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">جنگل‌ها و پوشش گیاهی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">شستشوی مواد مغذی خاک (مانند کلسیم و منیزیم)، آزادسازی آلومینیوم سمی برای ریشه، آسیب مستقیم به برگ‌ها و سوزنی‌برگ‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زردی و ریزش برگ‌ها، توقف رشد، افزایش حساسیت به بیماری و باد، مرگ تدریجی درختان (به ویژه در ارتفاعات بالا).\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دریاچه‌ها و رودخانه‌ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کاهش شدید \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">pH\u003C\u002Fspan> آب (مثلاً از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">6.5\u003C\u002Fspan> به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">5\u003C\u002Fspan> یا کمتر)، آزادسازی آلومینیوم از خاک به داخل آب\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مرگ تخم‌ها و بچه‌ماهی‌ها، نابودی پلانکتون‌ها (پایه زنجیره غذایی)، تبدیل دریاچه به \u003Cstrong style=\"background: #fee2e2; border-radius: 999px; color: #991b1b; font-size: 12px; font-weight: 700; line-height: 1; padding: 2px 8px; vertical-align: baseline\">"دریاچه مرده"\u003C\u002Fstrong> فاقد حیات.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ساختمان‌ها و بناهای تاریخی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">واکنش اسید با سنگ آهک\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> ($CaCO_3$)، مرمر و سیمان. مثلاً: \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$CaCO_3 + H_2SO_4 \\rightarrow CaSO_4 + CO_2 + H_2O$\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حل شدن و فرسایش تدریجی سنگ، محو شدن جزئیات حکاکی‌ها و مجسمه‌ها، تخریب سازه.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سلامتی انسان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تنفس ذرات ریز اسیدی (بارش خشک) و گازهای پیش‌ساز آن مانند $SO_2$ و $NO_x$\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تحریک و آسیب به ریه‌ها، تشدید بیماری‌هایی مانند آسم و برونشیت، افزایش مشکلات قلبی-عروقی.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">راه‌حل‌ها: از فناوری در دودکش تا سیاست بین‌المللی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>مبارزه با باران اسیدی نیازمند اقدام در سطوح مختلف است. خوشبختانه راهکارهای مؤثری وجود دارد:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۱. فناوری‌های کنترل آلایندگی:\u003C\u002Fstrong> نصب \u003Cstrong>اسکرابر\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> در دودکش نیروگاه‌ها. این دستگاه‌ها گاز $SO_2$ را با پاشش دوغاب آهک جذب می‌کنند. برای کاهش $NO_x$ نیز از سامانه‌هایی مانند \u003Cstrong>احیای کاتالیستی انتخابی\u003Csup>8\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> استفاده می‌شود. در خودروها، کاتالیزور مبدل سه‌گانه هم $NO_x$ و هم سایر آلاینده‌ها را کاهش می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۲. سوخت‌های پاک‌تر:\u003C\u002Fstrong> استفاده از زغال‌سنگ با گوگرد کمتر، گاز طبیعی (که گوگرد کمی دارد) و البته توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر مانند باد و خورشید.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۳. اقدامات فردی و جمعی:\u003C\u002Fstrong> صرفه‌جویی در انرژی (کاهش نیاز به سوخت فسیلی)، استفاده از حمل‌ونقل عمومی، کاشت درخت (که به جذب آلاینده‌ها کمک می‌کند).\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>۴. قوانین و معاهدات بین‌المللی:\u003C\u002Fstrong> از آنجا که آلاینده‌ها مرز نمی‌شناسند، همکاری جهانی ضروری است. پروتکل کیوتو و کنوانسیون آلودگی هوای فرامرزی درازمدت نمونه‌هایی از این تلاش‌ها هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا باران اسیدی روی پوست انسان هم اثر می‌سوزاند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">خیر. باران اسیدی به اندازه آب لیمو یا سرکه قوی نیست که باعث سوختگی فوری پوست شود. خطر اصلی آن برای انسان، تنفس ذرات ریز اسیدی و گازهای تشکیل‌دهنده آن است که به سیستم تنفسی آسیب می‌زند، نه تماس کوتاه‌مدت با پوست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا فقط باران "باران اسیدی" است؟ برف و مه چطور؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">خیر. هر شکلی از بارش مرطوب می‌تواند اسیدی باشد: \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">برف اسیدی\u003C\u002Fspan>، \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">تگرگ اسیدی\u003C\u002Fspan> و حتی \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">مه اسیدی\u003C\u002Fspan>. مه اسیدی می‌تواند برای جنگل‌های کوهستانی بسیار مخرب‌تر باشد زیرا تماس مستقیم و طولانی‌مدت با شاخ و برگ درختان دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">آیا می‌توان اثرات باران اسیدی را برطرف کرد؟ مثلاً اسیدی بودن یک دریاچه را خنثی کرد؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">بله، اما روشی پرهزینه و موقتی است. در برخی دریاچه‌های اسیدی شده کشورهای شمال اروپا و آمریکا، هلیکوپترها بر روی سطح دریاچه \u003Cstrong>پودر آهک ($CaCO_3$)\u003C\u002Fstrong> می‌پاشند. آهک خاصیت بازی دارد و اسیدیته آب را خنثی می‌کند. اما این کار باید به طور مرتب تکرار شود و مشکل ریشه‌ای (انتشار آلاینده‌ها) را حل نمی‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: 700\">جمع‌بندی\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>باران اسیدی یک مشکل زیست‌محیطی پیچیده و فرامرزی است که ریشه در آلودگی هوای ناشی از فعالیت‌های صنعتی و حمل‌ونقل دارد. این پدیده با تشکیل اسیدهای قوی در جو، اثرات ویرانگری بر اکوسیستم‌های آبی و خشکی، سازه‌های تاریخی و سلامت انسان بر جای می‌گذارد. راه مقابله با آن، ترکیبی از \u003Cstrong>فناوری‌های پاک\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>سیاست‌گذاری‌های هوشمند\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>همکاری بین‌المللی\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>آگاهی و تغییر رفتار فردی\u003C\u002Fstrong> است. کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و حرکت به سمت انرژی‌های پاک، کلید نهایی حل این معضل است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"font-size: 13px\">\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> باران اسیدی (Acid Rain) –\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> اسیدیته (Acidity) – میزان اسیدی بودن یک محلول.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> جو (Atmosphere) – لایه‌های گازی اطراف کره زمین.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> بارش خشک (Dry Deposition) – نشست مستقیم ذرات و گازهای اسیدی روی سطوح.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> بارش مرطوب (Wet Deposition) – بارش اسیدی به شکل باران، برف و تگرگ.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> سنگ آهک (Limestone) – سنگ رسوبی متشکل از کلسیم کربنات.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> اسکرابر (Scrubber) – دستگاه تصفیه گاز دودکش با استفاده از یک مایع.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>8\u003C\u002Fsup> احیای کاتالیستی انتخابی (Selective Catalytic Reduction - SCR) – فناوری کاهش اکسیدهای نیتروژن در گازهای خروجی.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اسیدیته آب باران\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">اثرات زیست‌محیطی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">دی‌اکسید گوگرد\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کنترل آلودگی هوا\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">فرسایش سنگ آهک\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"باران اسیدی","Acid rain","شیمی دهم","پایه دهم",0,1,609,"2025-12-17 13:54:17","2026-08-06 09:35:28","ندا","بنی هاشمی","باران-اسیدی-بارانی-با-خاصیت-اسیدی-ناشی-از-حل-شدن-گازهای-اکسیدی-هوا","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F26","9:35 1405\u002F05\u002F15",{"status":20,"data":31},[32,71,131,149,169],{"id":20,"title":33,"list_order":20,"items":34},"آشنایی",[35,40,44,48,55,59,63,67],{"id":36,"link":37,"type":38,"slug":12,"title":39},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":41,"link":42,"type":38,"slug":12,"title":43},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":45,"link":46,"type":38,"slug":12,"title":47},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":49,"link":50,"type":51,"slug":52,"handler":53,"title":54},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":56,"link":57,"type":38,"slug":12,"title":58},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":60,"link":61,"type":38,"slug":12,"title":62},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":64,"link":65,"type":38,"slug":12,"title":66},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":68,"link":69,"type":38,"slug":12,"title":70},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":72,"title":73,"list_order":20,"items":74},2,"المپیادها",[75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123,127],{"id":76,"link":77,"type":38,"slug":12,"title":78},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":80,"link":81,"type":38,"slug":12,"title":82},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":84,"link":85,"type":38,"slug":12,"title":86},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":88,"link":89,"type":38,"slug":12,"title":90},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":92,"link":93,"type":38,"slug":12,"title":94},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":96,"link":97,"type":38,"slug":12,"title":98},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":100,"link":101,"type":38,"slug":12,"title":102},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":104,"link":105,"type":38,"slug":12,"title":106},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":108,"link":109,"type":38,"slug":12,"title":110},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":112,"link":113,"type":38,"slug":12,"title":114},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":116,"link":117,"type":38,"slug":12,"title":118},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":120,"link":121,"type":38,"slug":12,"title":122},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":124,"link":125,"type":38,"slug":12,"title":126},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":128,"link":129,"type":38,"slug":12,"title":130},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":132,"title":133,"list_order":20,"items":134},3,"نمونه و تیزهوشان",[135,139,144],{"id":136,"link":137,"type":38,"slug":12,"title":138},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":140,"link":141,"type":51,"slug":142,"handler":142,"title":143},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":145,"link":146,"type":51,"slug":147,"handler":147,"title":148},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":150,"title":151,"list_order":20,"items":152},7,"کتابهای درسی",[153,157,161,165],{"id":154,"link":155,"type":38,"slug":12,"title":156},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":158,"link":159,"type":38,"slug":12,"title":160},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":38,"slug":12,"title":164},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":166,"link":167,"type":38,"slug":12,"title":168},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":36,"title":170,"list_order":36,"items":171},"پیشنهاد ویژه",[172,177,182,187,192,197,202,205,209,213,217],{"id":173,"link":174,"type":51,"slug":175,"handler":175,"title":176},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":178,"link":179,"type":51,"slug":180,"handler":180,"title":181},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":183,"link":184,"type":51,"slug":185,"handler":185,"title":186},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":188,"link":189,"type":51,"slug":190,"handler":190,"title":191},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":193,"link":194,"type":51,"slug":195,"handler":195,"title":196},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":198,"link":199,"type":38,"slug":200,"title":201},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":203,"type":38,"slug":12,"title":204},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":206,"link":207,"type":38,"slug":12,"title":208},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":210,"link":211,"type":38,"slug":12,"title":212},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":214,"link":215,"type":38,"slug":12,"title":216},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":218,"link":219,"type":220,"slug":221,"title":222},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"tests":224,"papers":225,"files":226,"questions":227,"exams":228,"tutorials":229,"blogs":230},[],[],[],[],[],[],[231,240,249,257,265,273,281,289,297,305,313,321],{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":27,"update_jalali":239},8413,"جرم اتمی میانگین: میانگین جرم اتمی ایزوتوپ‌ها با توجه به درصد فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSRNaikXxa93zRp6z5vNd_200.png","2026-08-08 22:35:47","جرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8413\u002Fجرم-اتمی-میانگین-میانگین-جرم-اتمی-ایزوتوپها-با-توجه-به-درصد-فراوانی","1405\u002F05\u002F17",{"id":241,"title":242,"cat":10,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":27,"update_jalali":248},8363,"آنیون: یونی که بار الکتریکی منفی دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVUBzVHypYPh4OduY4AJa_200.png","2026-08-06 09:55:07","آنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8363\u002Fآنیون-یونی-که-بار-الکتریکی-منفی-دارند","1405\u002F05\u002F15",{"id":250,"title":251,"cat":10,"pic":252,"up_date":253,"title_url":254,"url":255,"legacy_url":256,"cat_title":27,"update_jalali":248},8365,"اثر گلخانه‌ای: جذب پرتوهای کم‌انرژی و گسیل پرتوهای پرانرژی توسط گازهای هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FoGvq3SdY1q0OIMqi4smS_200.png","2026-08-06 09:51:30","اثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8365\u002Fاثر-گلخانهای-جذب-پرتوهای-کمانرژی-و-گسیل-پرتوهای-پرانرژی-توسط-گازهای-هواکره",{"id":258,"title":259,"cat":10,"pic":260,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":27,"update_jalali":248},8367,"استوکیومتری: دانش مطالعۀ روابط کمی در مواد و واکنش‌های شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Frp8nRDJ7JlNLpxXp5fs7_200.png","2026-08-06 09:48:33","استوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8367\u002Fاستوکیومتری-دانش-مطالعۀ-روابط-کمی-در-مواد-و-واکنشهای-شیمیایی",{"id":266,"title":267,"cat":10,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":27,"update_jalali":248},8369,"اکسایش: واکنش آرام اکسیژن با مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F05dLQa5DL6CIxWC9qPDG_200.png","2026-08-06 09:46:57","اکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8369\u002Fاکسایش-واکنش-آرام-اکسیژن-با-مواد",{"id":274,"title":275,"cat":10,"pic":276,"up_date":277,"title_url":278,"url":279,"legacy_url":280,"cat_title":27,"update_jalali":248},8372,"اکسید اسیدی: اکسید نافلزی که در واکنش با آب، اسید تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXdn0W7GkE2G3Pt0rX4TC_200.png","2026-08-06 09:45:33","اکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8372\u002Fاکسید-اسیدی-اکسید-نافلزی-که-در-واکنش-با-آب-اسید-تولید-میکند",{"id":282,"title":283,"cat":10,"pic":284,"up_date":285,"title_url":286,"url":287,"legacy_url":288,"cat_title":27,"update_jalali":248},8374,"اکسید بازی: اکسید فلزی که در واکنش با آب، باز تولید می‌کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDfrwHPBkv7vGZfg5zj1B_200.png","2026-08-06 09:44:18","اکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8374\u002Fاکسید-بازی-اکسید-فلزی-که-در-واکنش-با-آب-باز-تولید-میکند",{"id":290,"title":291,"cat":10,"pic":292,"up_date":293,"title_url":294,"url":295,"legacy_url":296,"cat_title":27,"update_jalali":248},8379,"الکترون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی منفی در فضای پیرامون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX7DSqO92CRuRs8zfXAHc_200.png","2026-08-06 09:43:41","الکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8379\u002Fالکترون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-منفی-در-فضای-پیرامون-هسته",{"id":298,"title":299,"cat":10,"pic":300,"up_date":301,"title_url":302,"url":303,"legacy_url":304,"cat_title":27,"update_jalali":248},8381,"الکترون‌های ظرفیت: بیرونی‌ترین الکترون‌های اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHlKGNhMj39OfzAWjMB2N_200.png","2026-08-06 09:42:04","الکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8381\u002Fالکترونهای-ظرفیت-بیرونیترین-الکترونهای-اتم",{"id":306,"title":307,"cat":10,"pic":308,"up_date":309,"title_url":310,"url":311,"legacy_url":312,"cat_title":27,"update_jalali":248},8382,"ایزوتوپ: اتم‌های یک عنصر با Z یکسان و A متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Flmt8xWvlvuZmBbHKwoHJ_200.png","2026-08-06 09:38:32","ایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8382\u002Fایزوتوپ-اتمهای-یک-عنصر-با-Z-یکسان-و-A-متفاوت",{"id":314,"title":315,"cat":10,"pic":316,"up_date":317,"title_url":318,"url":319,"legacy_url":320,"cat_title":27,"update_jalali":248},8387,"پرتوزایی: تبدیل خود به خود ایزوتوپ‌های ناپایدار به گونه‌های پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FjxJFjVWMx1DusSKTXQKH_200.png","2026-08-06 09:34:06","پرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8387\u002Fپرتوزایی-تبدیل-خود-به-خود-ایزوتوپهای-ناپایدار-به-گونههای-پایدارتر",{"id":322,"title":323,"cat":10,"pic":324,"up_date":325,"title_url":326,"url":327,"legacy_url":328,"cat_title":27,"update_jalali":248},8389,"پروتون: ذرۀ زیراتمی با بار الکتریکی مثبت درون هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTAZTGjaPiu8UM7SMn0RE_200.png","2026-08-06 09:28:17","پروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F8389\u002Fپروتون-ذرۀ-زیراتمی-با-بار-الکتریکی-مثبت-درون-هسته"]