[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-7309":3,"categoryMenus":30,"$f3h9ewjohs5acx":223},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":19,"status":20,"views":21,"subdate":22,"up_date":23,"first_name":24,"last_name":25,"avatar":12,"title_url":26,"cat_title":27,"subdate_jalali":28,"update_jalali":29},7309,67,1168,1171,1190,"چرخهٔ اُتو: چرخه کاری موتور بنزینی",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FIiGbCURfO9MWhJpGsSla_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله چرخه اتو\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">چرخهٔ اُتو: قلب تپندهٔ موتور بنزینی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">از سوختن بنزین تا حرکت خودرو؛ نگاهی به فرآیندی که دنیای حمل و نقل را متحول کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی \u003Cstrong>چرخهٔ اُتو\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> به عنوان مدل تئوری برای کارکرد موتورهای بنزینی می‌پردازد. شما با اصول اولیه، مراحل چهارگانه این چرخه، مفهوم \u003Cstrong>نسبت تراکم\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> و تأثیر آن بر \u003Cstrong>بازده\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup>، و همچنین نقش حیاتی آن در خودروهای امروزی آشنا خواهید شد. این مطالب به زبانی ساده و با مثال‌های کاربردی ارائه شده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرخه اُتو چیست و چگونه کشف شد؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید می‌خواهید با یک دوچرخه مسیر طولانی را طی کنید. هرچه پدال‌ها را محکم‌تر و سریع‌تر بزنید، انرژی بیشتری مصرف کرده و مسافت بیشتری می‌روید. یک موتور بنزینی نیز برای کار کردن نیاز دارد که سوخت آن به طور متناوب و کنترل‌شده مشتعل شود. \u003Cstrong>چرخهٔ اُتو\u003C\u002Fstrong> مدل علمی است که دقیقاً این فرآیند را در چهار مرحلهٔ منظم توصیف می‌کند. این چرخه به نام نیکولاس اُتو\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup>، مهندس آلمانی، نامگذاری شده است که در سال \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1876\u003C\u002Fspan> اولین موتور احتراق داخلی عملی با کارایی بالا را ساخت. موفقیت او باعث شد این فناوری از کارگاه‌های کوچک به صنعت خودروسازی جهان راه پیدا کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> چرخه اُتو یک مدل ایده‌آل و تئوری است. موتورهای واقعی به دلیل اصطکاک و تلفات حرارتی، هرگز نمی‌توانند به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">100%\u003C\u002Fspan> بازدهی این چرخه دست یابند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مراحل چهارگانه چرخه اُتو\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>چرخه اُتو از چهار فرآیند ترمودینامیکی تشکیل شده است. برای درک بهتر، فرض کنید یک سوزن تزریق (سرنگ) دارید که سر آن بسته است و یک گوی کوچک داخل آن قرار دارد. این چهار مرحله را با این سرنگ انجام می‌دهیم:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مراحل چرخه اتو\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مرحله\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام فنی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح به زبان ساده (مثال سرنگ)\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">وظیفه سوپاپ‌ها\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">۱. مکش\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایزوترمال\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دسته سرنگ را می‌کشید تا مخلوط هوا و بنزین (مثل دود) وارد آن شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوپاپ ورودی باز، سوپاپ خروجی بسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">۲. تراکم\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آیزنتروپیک\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دسته سرنگ را به داخل فشار می‌دهید تا مخلوط هوا و بنزین فشرده و گرم شود.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هر دو سوپاپ بسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">۳. انفجار و توان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آیزوکوریک\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> + آیزنتروپیک\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک جرقه (شبیه فندک) مخلوط فشرده را مشتعل می‌کند. انفجار، دسته سرنگ را با قدرت به عقب می‌راند (اینجا قدرت تولید می‌شود).\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">هر دو سوپاپ بسته\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">۴. تخلیه\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ایزوترمال\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دسته سرنگ را دوباره به داخل فشار می‌دهید تا دودهای حاصل از انفجار خارج شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">سوپاپ ورودی بسته، سوپاپ خروجی باز\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نسبت تراکم و بازده: رابطهٔ کلیدی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از مهم‌ترین مفاهیم در چرخه اُتو، \u003Cstrong>نسبت تراکم\u003C\u002Fstrong> است. این نسبت نشان می‌دهد حجم مخلوط سوخت و هوا در ابتدای مرحله تراکم، چند برابر حجم آن در انتهای این مرحله (یعنی در کوچک‌ترین حالت) است. هرچه این نسبت بیشتر باشد، موتور شما بنزین کمتری برای تولید همان مقدار نیرو مصرف می‌کند، یعنی \u003Cstrong>بازده\u003C\u002Fstrong> بالاتری دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>فرمول محاسبه بازده تئوری چرخه اُتو به صورت زیر است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$\\eta = 1 - \\frac{1}{r^{\\gamma - 1}}$\u003C\u002Fspan>\u003Cbr>\r\nدر این فرمول:\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\eta$\u003C\u002Fspan> (اتا): بازده چرخه\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$r$\u003C\u002Fspan>: نسبت تراکم\u003Cbr>\r\n\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$\\gamma$\u003C\u002Fspan> (گاما): ضریب گازها (برای هوا تقریباً برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">1.4\u003C\u002Fspan> است)\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>مثال: اگر نسبت تراکم یک موتور \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8\u003C\u002Fspan> باشد، بازده تئوری آن تقریباً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">56%\u003C\u002Fspan> خواهد بود. اگر این نسبت به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">10\u003C\u002Fspan> افزایش یابد، بازده به حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">60%\u003C\u002Fspan> می‌رسد. این همان دلیلی است که سازندگان خودرو سعی می‌کنند موتورهایی با نسبت تراکم بالاتر تولید کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چرخه اُتو در عمل: از موتور ماشین تا اره برقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>شما هر روزه با محصولات مبتنی بر چرخه اُتو سر و کار دارید. این چرخه تنها مختص خودروهای سواری نیست. موتورسیکلت‌ها، برخی از قایق‌های موتوری، دستگاه‌های چمن‌زنی، اره‌های برقی و حتی برخی ژنراتورهای کوچک برق از این چرخه برای تولید نیرو استفاده می‌کنند. در یک خودرو، این چرخه نه یک بار، بلکه صدها بار در دقیقه در هر سیلندر تکرار می‌شود تا نیروی پیوسته‌ای برای چرخیدن چرخ‌ها ایجاد کند. جرقه‌ای که مخلوط سوخت را مشتعل می‌کند توسط شمع\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> و به دستور کامپیوتر خودرو (ایسیو\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup>) در زمان دقیق خود زده می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا در مرحله انفجار، واقعاً یک انفجار بزرگ رخ می‌دهد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">خیر. این یک \u003Cstrong>اشتباه رایج\u003C\u002Fstrong> است. در موتور، یک احتراق سریع و کنترل‌شده رخ می‌دهد، نه یک انفجار ناگهانی و مخرب. اگر انفجار رخ دهد، به آن "کوبش\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup>" می‌گویند که برای موتور بسیار مضر است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا چرخه اُتو تنها مدل برای موتورهای بنزینی است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">بله، مدل اصلی برای موتورهای اشتعال جرقه‌ای است. موتورهای دیزل از یک مدل متفاوت به نام چرخه دیزل\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> پیروی می‌کنند که در آن سوخت در اثر تراکم شدید و گرمای بالا خودبه‌خود مشتعل می‌شود و نیازی به شمع ندارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>چرا بازده واقعی موتورها از بازده تئوری چرخه اُتو کمتر است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 0\">به دلیل وجود عواملی مانند اصطکاک بین قطعات متحرک، تلفات حرارتی به سیستم خنک‌کننده و اگزوز، و همچنین زمان‌بندی ناکامل برای باز و بسته شدن سوپاپ‌ها. یک موتور بنزینی مدرن معمولاً بازدهی در حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">20%\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">35%\u003C\u002Fspan> دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>چرخه اُتو یک مدل چهار مرحله‌ای (مکش، تراکم، توان\u002Fاحتراق، تخلیه) است که اساس کار موتورهای بنزینی را تشکیل می‌دهد. درک این چرخه به ما کمک می‌کند تا بدانیم چگونه یک مایع فرار مانند بنزین می‌تواند به نیروی مکانیکی مفید برای حرکت خودروها و دستگاه‌های مختلف تبدیل شود. مفاهیمی مانند \u003Cstrong>نسبت تراکم\u003C\u002Fstrong> رابطهٔ مستقیمی با \u003Cstrong>بازده\u003C\u002Fstrong> و مصرف سوخت دارند. اگرچه این یک مدل ایده‌آل است، اما پایه و اساس طراحی و بهینه‌سازی تمام موتورهای بنزینی در جهان محسوب می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>۱\u003C\u002Fsup> چرخه اُتو (Otto Cycle)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۲\u003C\u002Fsup> نسبت تراکم (Compression Ratio)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۳\u003C\u002Fsup> بازده (Efficiency)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۴\u003C\u002Fsup> Nikolaus Otto\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۵\u003C\u002Fsup> Isothermal Process (فرآیندی با دمای ثابت)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۶\u003C\u002Fsup> Isentropic Process (فرآیندی بی‌دررو و برگشت‌پذیر)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۷\u003C\u002Fsup> Isochoric Process (فرآیندی با حجم ثابت)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۸\u003C\u002Fsup> Spark Plug\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۹\u003C\u002Fsup> ECU (Engine Control Unit)\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۰\u003C\u002Fsup> Knocking\u003Cbr>\r\n\u003Csup>۱۱\u003C\u002Fsup> Diesel Cycle\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">موتور بنزینی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ترمودینامیک\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نسبت تراکم\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">بازده موتور\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">احتراق داخلی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17,18],"چرخهٔ اُتو","Otto Cycle","فیزیک دهم","پایه دهم",0,1,450,"2025-11-29 17:17:39","2026-07-29 19:12:45","ندا","بنی هاشمی","چرخه-اتو-چرخه-کاری-موتور-بنزینی","کپسول آموزشی","1404\u002F09\u002F8","19:12 1405\u002F05\u002F7",{"status":20,"data":31},[32,71,131,149,169],{"id":20,"title":33,"list_order":20,"items":34},"آشنایی",[35,40,44,48,55,59,63,67],{"id":36,"link":37,"type":38,"slug":12,"title":39},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":41,"link":42,"type":38,"slug":12,"title":43},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":45,"link":46,"type":38,"slug":12,"title":47},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":49,"link":50,"type":51,"slug":52,"handler":53,"title":54},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":56,"link":57,"type":38,"slug":12,"title":58},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":60,"link":61,"type":38,"slug":12,"title":62},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":64,"link":65,"type":38,"slug":12,"title":66},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":68,"link":69,"type":38,"slug":12,"title":70},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":72,"title":73,"list_order":20,"items":74},2,"المپیادها",[75,79,83,87,91,95,99,103,107,111,115,119,123,127],{"id":76,"link":77,"type":38,"slug":12,"title":78},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":80,"link":81,"type":38,"slug":12,"title":82},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":84,"link":85,"type":38,"slug":12,"title":86},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":88,"link":89,"type":38,"slug":12,"title":90},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":92,"link":93,"type":38,"slug":12,"title":94},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":96,"link":97,"type":38,"slug":12,"title":98},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":100,"link":101,"type":38,"slug":12,"title":102},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":104,"link":105,"type":38,"slug":12,"title":106},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":108,"link":109,"type":38,"slug":12,"title":110},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":112,"link":113,"type":38,"slug":12,"title":114},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":116,"link":117,"type":38,"slug":12,"title":118},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":120,"link":121,"type":38,"slug":12,"title":122},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":124,"link":125,"type":38,"slug":12,"title":126},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":128,"link":129,"type":38,"slug":12,"title":130},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":132,"title":133,"list_order":20,"items":134},3,"نمونه و تیزهوشان",[135,139,144],{"id":136,"link":137,"type":38,"slug":12,"title":138},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":140,"link":141,"type":51,"slug":142,"handler":142,"title":143},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":145,"link":146,"type":51,"slug":147,"handler":147,"title":148},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":150,"title":151,"list_order":20,"items":152},7,"کتابهای درسی",[153,157,161,165],{"id":154,"link":155,"type":38,"slug":12,"title":156},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":158,"link":159,"type":38,"slug":12,"title":160},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":162,"link":163,"type":38,"slug":12,"title":164},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":166,"link":167,"type":38,"slug":12,"title":168},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":36,"title":170,"list_order":36,"items":171},"پیشنهاد ویژه",[172,177,182,187,192,197,202,205,209,213,217],{"id":173,"link":174,"type":51,"slug":175,"handler":175,"title":176},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":178,"link":179,"type":51,"slug":180,"handler":180,"title":181},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":183,"link":184,"type":51,"slug":185,"handler":185,"title":186},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":188,"link":189,"type":51,"slug":190,"handler":190,"title":191},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":193,"link":194,"type":51,"slug":195,"handler":195,"title":196},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":198,"link":199,"type":38,"slug":200,"title":201},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":203,"type":38,"slug":12,"title":204},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":206,"link":207,"type":38,"slug":12,"title":208},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":210,"link":211,"type":38,"slug":12,"title":212},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":214,"link":215,"type":38,"slug":12,"title":216},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":218,"link":219,"type":220,"slug":221,"title":222},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"tests":224,"papers":225,"files":226,"questions":227,"exams":228,"tutorials":229,"blogs":230},[],[],[],[],[],[],[231,240,248,256,264,272,280,288,296,304,312,320],{"id":232,"title":233,"cat":10,"pic":234,"up_date":235,"title_url":236,"url":237,"legacy_url":238,"cat_title":27,"update_jalali":239},7319,"حالت: شکل ظاهری ماده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FV1VhXRitiaPSy1PNPqPt_200.png","2026-07-29 19:51:42","حالت-شکل-ظاهری-ماده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7319\u002Fحالت-شکل-ظاهری-ماده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7319\u002Fحالت-شکل-ظاهری-ماده","1405\u002F05\u002F7",{"id":241,"title":242,"cat":10,"pic":243,"up_date":244,"title_url":245,"url":246,"legacy_url":247,"cat_title":27,"update_jalali":239},7304,"جوّ زمین: لایه‌های گازی اطراف زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlAahlXO4A5GrmZEttgPd_200.png","2026-07-29 19:48:36","جو-زمین-لایه-های-گازی-اطراف-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7304\u002Fجو-زمین-لایه-های-گازی-اطراف-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7304\u002Fجو-زمین-لایه-های-گازی-اطراف-زمین",{"id":249,"title":250,"cat":10,"pic":251,"up_date":252,"title_url":253,"url":254,"legacy_url":255,"cat_title":27,"update_jalali":239},7305,"جو سنج: دستگاه اندازه‌گیری فشار هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FAwEWQSrL3LWQkbMwSZmM_200.png","2026-07-29 19:45:42","جو-سنج-دستگاه-اندازه-گیری-فشار-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7305\u002Fجو-سنج-دستگاه-اندازه-گیری-فشار-هوا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7305\u002Fجو-سنج-دستگاه-اندازه-گیری-فشار-هوا",{"id":257,"title":258,"cat":10,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":27,"update_jalali":239},7306,"جوشیدن: تبدیل مایع به گاز در کل حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F2uqdgHAdl7nNOs9xAfZS_200.png","2026-07-29 19:44:31","جوشیدن-تبدیل-مایع-به-گاز-در-کل-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7306\u002Fجوشیدن-تبدیل-مایع-به-گاز-در-کل-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7306\u002Fجوشیدن-تبدیل-مایع-به-گاز-در-کل-حجم",{"id":265,"title":266,"cat":10,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":27,"update_jalali":239},7307,"چرخه: فرایند تکرارشونده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FqFqYPMdysUxKeVktKnNG_200.png","2026-07-29 19:19:50","چرخه-فرایند-تکرارشونده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7307\u002Fچرخه-فرایند-تکرارشونده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7307\u002Fچرخه-فرایند-تکرارشونده",{"id":273,"title":274,"cat":10,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":27,"update_jalali":239},7311,"گران رَوی: مقاومت سیال در برابر جاری شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FlbtupzzDZ2E9BLxVq5Hl_200.png","2026-07-29 19:10:05","گران-روی-مقاومت-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7311\u002Fگران-روی-مقاومت-سیال-در-برابر-جاری-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7311\u002Fگران-روی-مقاومت-سیال-در-برابر-جاری-شدن",{"id":281,"title":282,"cat":10,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":27,"update_jalali":239},7313,"چشمه: نقطه تولید یا شروع پدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fj5IvhyUrJx4iL7PwO3h9_200.png","2026-07-29 19:06:24","چشمه-نقطه-تولید-یا-شروع-پدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7313\u002Fچشمه-نقطه-تولید-یا-شروع-پدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7313\u002Fچشمه-نقطه-تولید-یا-شروع-پدیده",{"id":289,"title":290,"cat":10,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":27,"update_jalali":239},7314,"چگالش: تبدیل گاز به مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fwu9w3anGHkpVHJIZPXB9_200.png","2026-07-29 19:04:19","چگالش-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7314\u002Fچگالش-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7314\u002Fچگالش-تبدیل-گاز-به-مایع",{"id":297,"title":298,"cat":10,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":27,"update_jalali":239},7316,"چگالنده: دستگاه تبدیل گاز به مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtYHJCFxiU1gjJIaN1IkS_200.png","2026-07-29 19:00:35","چگالنده-دستگاه-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7316\u002Fچگالنده-دستگاه-تبدیل-گاز-به-مایع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7316\u002Fچگالنده-دستگاه-تبدیل-گاز-به-مایع",{"id":305,"title":306,"cat":10,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":27,"update_jalali":239},7318,"چگالى: جرم در واحد حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYqFzm8TQG1ck83wpiQ18_200.png","2026-07-29 18:59:06","چگالی-جرم-در-واحد-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7318\u002Fچگالی-جرم-در-واحد-حجم","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7318\u002Fچگالی-جرم-در-واحد-حجم",{"id":313,"title":314,"cat":10,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":27,"update_jalali":239},7294,"توان: انرژی مصرف‌شده در واحد زمان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FodQoWu06kPCVErI20s2E_200.png","2026-07-29 18:55:48","توان-انرژی-مصرف-شده-در-واحد-زمان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7294\u002Fتوان-انرژی-مصرف-شده-در-واحد-زمان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7294\u002Fتوان-انرژی-مصرف-شده-در-واحد-زمان",{"id":321,"title":322,"cat":10,"pic":323,"up_date":324,"title_url":325,"url":326,"legacy_url":327,"cat_title":27,"update_jalali":239},7295,"جابه جایى: تغییر مکان جسم با جهت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnyLSfmThSd2timWUIBA9_200.png","2026-07-29 18:53:08","جابه-جایی-تغییر-مکان-جسم-با-جهت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F7295\u002Fجابه-جایی-تغییر-مکان-جسم-با-جهت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F7295\u002Fجابه-جایی-تغییر-مکان-جسم-با-جهت"]