[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-5561":3,"categoryMenus":28,"$f2ww4e2y66l1lz":221},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":17,"status":18,"views":19,"subdate":20,"up_date":21,"first_name":22,"last_name":23,"avatar":12,"title_url":24,"cat_title":25,"subdate_jalali":26,"update_jalali":27},5561,67,1170,1182,4919,"مهندسی ژنتیک جانوری: دستکاری ژنتیکی جانوران",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FA5X5PHzHUCsW1Zl3ILkk_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"مقاله مهندسی ژنتیک جانوری\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">مهندسی ژنتیک جانوری: دستکاری ژنتیکی جانوران\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">کاوشی در دنیای شگفت‌انگیز تغییر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> در حیوانات\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی اصول پایه، روش‌های کلیدی، کاربردهای عملی و پرسش‌های رایج در مورد \u003Cstrong>مهندسی ژنتیک جانوری\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> می‌پردازد. با مطالعه این متن، با مفاهیمی مانند \u003Cstrong>دستکاری ژنتیکی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>، \u003Cstrong>جانوران تراریخته\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> و فناوری \u003Cstrong>کریسپر\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> آشنا خواهید شد و درک خواهید کرد که چگونه دانشمندان \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> موجودات زنده را برای اهداف پژوهشی، پزشکی و کشاورزی تغییر می‌دهند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اساس و بنیان: ژن‌ها چه هستند و چگونه دستکاری می‌شوند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>برای درک مهندسی ژنتیک، ابتدا باید بدانیم \u003Cstrong>ژن\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup> چیست. تصور کنید که بدن هر موجود زنده، مانند یک کتاب دستورالعمل بسیار پیچیده است. \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> همان کاغذ این کتاب و \u003Cstrong>ژن‌ها\u003C\u002Fstrong> فصل‌های مختلف آن هستند. هر ژن حاوی دستورالعمل ساخت یک بخش خاص از بدن، مثلاً رنگ چشم یا نوع مو است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>مهندسی ژنتیک جانوری\u003C\u002Fstrong> مانند این است که ما بتوانیم این دستورالعمل‌ها را \u003Cem>بخوانیم\u003C\u002Fem>، \u003Cem>کپی کنیم\u003C\u002Fem>، \u003Cem>ویرایش کنیم\u003C\u002Fem> یا حتی یک دستورالعمل کاملاً جدید را به کتاب اضافه کنیم. دانشمندان این کار را برای ایجاد صفات مطلوب در جانوران انجام می‌دهند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال ساده:\u003C\u002Fstrong> کرم‌های شب‌تاب به دلیل داشتن یک ژن خاص می‌درخشند. دانشمندان می‌توانند این ژن را جدا کرده و آن را به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> یک خرگوش اضافه کنند. نتیجه ممکن است یک خرگوشی باشد که در تاریکی می‌درخشد! این یک مثال ساده از ایجاد یک جانور تراریخته است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"ابزارهای اصلی مهندسی ژنتیک\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام فناوری\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح عملکرد\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شباهت به یک ابزار روزمره\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قیچی مولکولی\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\"> (CRISPR)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قادر است \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> را در یک نقطه دقیق برش دهد.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک قیچی بسیار دقیق که می‌تواند فقط یک کلمه خاص را از یک صفحه کتاب ببرد.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حامل‌ها\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\"> (Vectors)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ژن جدید را به داخل سلول می‌برند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">یک پستچی که یک بسته (ژن جدید) را به آدرس دقیق (سلول) می‌رساند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چسب مولکولی\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\"> (Ligase)\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قطعات \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> را به هم متصل می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">چسب حرارتی که تکه‌های برش خورده کتاب را دوباره به هم می‌چسباند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربردهای شگفت‌انگیز در پزشکی، کشاورزی و محیط زیست\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>این فناوری فقط یک موضوع آزمایشگاهی نیست؛ بلکه کاربردهای بسیار concrete و مفیدی در زندگی ما دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"کاربردهای مهندسی ژنتیک جانوری\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">حوزه\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال عینی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پزشکی و داروسازی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بزهای تولیدکننده \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">ATryn\u003C\u002Fspan>\u003Csup>®\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ژن انسانی مسئول تولید یک داروی ضد لخته شدن خون به بز منتقل شده است. این دارو سپس در شیر بز تولید و استخراج می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کشاورزی و دامپروری\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ماهی قزل‌آلای ابرماهی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">با اضافه کردن ژن هورمون رشد از یک ماهی دیگر، این ماهی‌ها بسیار سریع‌تر و بزرگ‌تر از حالت طبیعی رشد می‌کنند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">حفاظت از محیط زیست\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پشه‌های مهندسی‌شده\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">برای مبارزه با بیماری مالاریا، پشه‌هایی تولید شده‌اند که نمی‌توانند انگل مالاریا را در خود پرورش دهند و با رهاسازی در طبیعت، جمعیت پشه‌های ناقل را کاهش می‌دهند.\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از جالب‌ترین مثال‌ها، ایجاد گوسفند \u003Cstrong>دالی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup> بود. دالی اولین پستاندار کلون‌شده از یک سلول بالغ بود. این موفقیت نشان داد که می‌توان یک موجود زنده کامل را از یک سلول معمولی بدن، بدون نیاز به سلول های جنسی، ایجاد کرد. این فناوری \u003Cstrong>شبیه‌سازی\u003C\u002Fstrong>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup> نام دارد و یکی از شاخه‌های مهندسی ژنتیک است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا خوردن گوشت یا شیر یک جانور تراریخته برای انسان مضر است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">بر اساس تحقیقات علمی گسترده توسط نهادهای معتبر مانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">WHO\u003C\u002Fspan>، محصولات جانوران تراریخته‌ای که مجوز مصرف گرفته‌اند، برای سلامتی انسان خطری ندارند. \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> دستکاری‌شده در بدن ما همانند \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> طبیعی هضم و تجزیه می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا دستکاری ژنتیکی با تکامل طبیعی در تضاد است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">مهندسی ژنتیک در واقع سرعت و دقت ایجاد تغییرات در موجودات را بسیار افزایش می‌دهد. در حالی که تکامل طبیعی یک فرآیند بسیار کند و مبتنی بر آزمون و خطا است، مهندسی ژنتیک به صورت هدفمند و در یک نسل تغییرات را ایجاد می‌کند. می‌توان آن را یک "شتاب‌دهنده تکامل" کنترل‌شده توسط انسان دانست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مهمترین نگرانی اخلاقی در این زمینه چیست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp style=\"margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">یکی از بزرگترین نگرانی‌ها، رفاه خود جانوران است. آیا ایجاد تغییراتی که ممکن است باعث درد یا رنج حیوان شود، از نظر اخلاقی قابل قبول است؟ همچنین، نگرانی از تأثیرات غیرقابل پیش‌بینی این جانوران بر محیط زیست در صورت رهاسازی وجود دارد. به همین دلیل، قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای پژوهش در این حوزه وضع شده است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> مهندسی ژنتیک جانوری یک فناوری قدرتمند است که به ما امکان می‌دهد کتاب زندگی جانوران را با دقت بی‌سابقه‌ای بخوانیم و ویرایش کنیم. این علم پتانسیل عظیمی برای حل چالش‌های جهانی در حوزه‌های سلامت، امنیت غذایی و محیط زیست دارد. با این حال، این قدرت همراه با مسئولیت بزرگ است و استفاده خردمندانه و اخلاقی از آن، نیازمند بحث‌های گسترده و تدوین قوانین دقیق در جامعه است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>مهندسی ژنتیک جانوری (Animal Genetic Engineering):\u003C\u002Fstrong> مجموعه‌ای از روش‌ها برای تغییر عمدی ژنوم یک جانور.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>دستکاری ژنتیکی (Genetic Manipulation):\u003C\u002Fstrong> همان مهندسی ژنتیک.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>جانوران تراریخته (Transgenic Animals):\u003C\u002Fstrong> جانورانی که \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> آنها حاوی ژن‌های یک گونه دیگر است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>کریسپر (CRISPR):\u003C\u002Fstrong> یک فناوری پیشرفته و دقیق برای ویرایش ژنوم.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>5\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>ژن (Gene):\u003C\u002Fstrong> یک بخش از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan> که حاوی اطلاعات برای ساخت یک مولکول عملکردی (معمولاً یک پروتئین) است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>6\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>دالی (Dolly):\u003C\u002Fstrong> اولین گوسفند شبیه‌سازی شده از یک سلول بالغ.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>7\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>شبیه‌سازی (Cloning):\u003C\u002Fstrong> فرآیند تولید یک کپی ژنتیکی یکسان از یک موجود زنده.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">ویرایش ژن\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">جانوران تراریخته\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">کریسپر\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">شبیه‌سازی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">DNA\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16],"مهندسی ژنتیک جانوری","Animal Genetic Engineering",0,1,281,"2025-10-25 10:52:02","2026-08-18 01:06:50","ندا","بنی هاشمی","مهندسی-ژنتیک-جانوری-دستکاری-ژنتیکی-جانوران","کپسول آموزشی","1404\u002F08\u002F3","1:06 1405\u002F05\u002F27",{"status":18,"data":29},[30,69,129,147,167],{"id":18,"title":31,"list_order":18,"items":32},"آشنایی",[33,38,42,46,53,57,61,65],{"id":34,"link":35,"type":36,"slug":12,"title":37},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":39,"link":40,"type":36,"slug":12,"title":41},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":43,"link":44,"type":36,"slug":12,"title":45},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":47,"link":48,"type":49,"slug":50,"handler":51,"title":52},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":54,"link":55,"type":36,"slug":12,"title":56},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":58,"link":59,"type":36,"slug":12,"title":60},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":62,"link":63,"type":36,"slug":12,"title":64},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":66,"link":67,"type":36,"slug":12,"title":68},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":70,"title":71,"list_order":18,"items":72},2,"المپیادها",[73,77,81,85,89,93,97,101,105,109,113,117,121,125],{"id":74,"link":75,"type":36,"slug":12,"title":76},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":78,"link":79,"type":36,"slug":12,"title":80},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":82,"link":83,"type":36,"slug":12,"title":84},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":86,"link":87,"type":36,"slug":12,"title":88},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":90,"link":91,"type":36,"slug":12,"title":92},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":94,"link":95,"type":36,"slug":12,"title":96},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":98,"link":99,"type":36,"slug":12,"title":100},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":102,"link":103,"type":36,"slug":12,"title":104},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":106,"link":107,"type":36,"slug":12,"title":108},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":110,"link":111,"type":36,"slug":12,"title":112},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":114,"link":115,"type":36,"slug":12,"title":116},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":118,"link":119,"type":36,"slug":12,"title":120},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":122,"link":123,"type":36,"slug":12,"title":124},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":126,"link":127,"type":36,"slug":12,"title":128},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":130,"title":131,"list_order":18,"items":132},3,"نمونه و تیزهوشان",[133,137,142],{"id":134,"link":135,"type":36,"slug":12,"title":136},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":138,"link":139,"type":49,"slug":140,"handler":140,"title":141},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":143,"link":144,"type":49,"slug":145,"handler":145,"title":146},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":148,"title":149,"list_order":18,"items":150},7,"کتابهای درسی",[151,155,159,163],{"id":152,"link":153,"type":36,"slug":12,"title":154},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":156,"link":157,"type":36,"slug":12,"title":158},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":160,"link":161,"type":36,"slug":12,"title":162},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":164,"link":165,"type":36,"slug":12,"title":166},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":34,"title":168,"list_order":34,"items":169},"پیشنهاد ویژه",[170,175,180,185,190,195,200,203,207,211,215],{"id":171,"link":172,"type":49,"slug":173,"handler":173,"title":174},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":176,"link":177,"type":49,"slug":178,"handler":178,"title":179},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":181,"link":182,"type":49,"slug":183,"handler":183,"title":184},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":186,"link":187,"type":49,"slug":188,"handler":188,"title":189},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":191,"link":192,"type":49,"slug":193,"handler":193,"title":194},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":196,"link":197,"type":36,"slug":198,"title":199},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":201,"type":36,"slug":12,"title":202},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":204,"link":205,"type":36,"slug":12,"title":206},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":208,"link":209,"type":36,"slug":12,"title":210},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":212,"link":213,"type":36,"slug":12,"title":214},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":216,"link":217,"type":218,"slug":219,"title":220},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"tests":222,"papers":223,"files":224,"questions":225,"exams":226,"tutorials":227,"blogs":228},[],[],[],[],[],[],[229,238,246,254,262,270,278,286,294,302,310,318],{"id":230,"title":231,"cat":10,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":25,"update_jalali":237},5040,"دِنا: مولکول ذخیره‌کننده اطلاعات وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fy8eETa74pHYaZTBRAOsx_200.png","2026-08-18 23:53:45","دنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5040\u002Fدنا-مولکول-ذخیرهکننده-اطلاعات-وراثتی","1405\u002F05\u002F27",{"id":239,"title":240,"cat":10,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":25,"update_jalali":237},5041,"رِنا: مولکول تک‌رشته‌ای حاوی ریبوز، نقش انتقال اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4aGwCa4hK70RZo59A2Li_200.png","2026-08-18 23:51:54","رنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5041\u002Fرنا-مولکول-تکرشتهای-حاوی-ریبوز-نقش-انتقال-اطلاعات",{"id":247,"title":248,"cat":10,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":25,"update_jalali":237},5042,"نوکلئوتید: واحد سازنده نوکلئیک اسیدها شامل قند، باز و فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FnYELLzEYQ0FJs02wGjwL_200.png","2026-08-18 23:50:50","نوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5042\u002Fنوکلئوتید-واحد-سازنده-نوکلئیک-اسیدها-شامل-قند-باز-و-فسفات",{"id":255,"title":256,"cat":10,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":25,"update_jalali":237},5043,"دئوکسی ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در دِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FViK8k3XVW3fi5PN2zFPO_200.png","2026-08-18 23:46:33","دئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5043\u002Fدئوکسی-ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-دنا",{"id":263,"title":264,"cat":10,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":25,"update_jalali":237},5044,"ریبوز: قند پنج‌کربنه موجود در رِنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fi0G0Bisen8mqurtDJfS7_200.png","2026-08-18 23:45:18","ریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5044\u002Fریبوز-قند-پنجکربنه-موجود-در-رنا",{"id":271,"title":272,"cat":10,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":25,"update_jalali":237},5045,"باز آلی نیتروژن‌دار: ساختار حلقه‌ای حاوی نیتروژن در نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHr3bY2O7jNjkoSHZBzQo_200.png","2026-08-18 23:43:54","باز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5045\u002Fباز-آلی-نیتروژندار-ساختار-حلقهای-حاوی-نیتروژن-در-نوکلئوتید",{"id":279,"title":280,"cat":10,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":25,"update_jalali":237},5046,"پورین: باز دوحلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FBQX6yNziVgxA4i6eh7WK_200.png","2026-08-18 23:42:43","پورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5046\u002Fپورین-باز-دوحلقهای",{"id":287,"title":288,"cat":10,"pic":289,"up_date":290,"title_url":291,"url":292,"legacy_url":293,"cat_title":25,"update_jalali":237},5047,"پیریمیدین: باز تک‌حلقه‌ای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8yXOn870bJ67oT1Joowv_200.png","2026-08-18 23:41:09","پیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5047\u002Fپیریمیدین-باز-تکحلقهای",{"id":295,"title":296,"cat":10,"pic":297,"up_date":298,"title_url":299,"url":300,"legacy_url":301,"cat_title":25,"update_jalali":237},5048,"پیوند فسفودی استر: پیوند کوالانسی بین نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF4O3DGg10VdBRQQZ5ynh_200.png","2026-08-18 23:39:51","پیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5048\u002Fپیوند-فسفودی-استر-پیوند-کوالانسی-بین-نوکلئوتیدها",{"id":303,"title":304,"cat":10,"pic":305,"up_date":306,"title_url":307,"url":308,"legacy_url":309,"cat_title":25,"update_jalali":237},5049,"مارپیچ دو رشته‌ای: ساختار مارپیچی دِنا با دو رشته مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FUXxOXG9tCNwauccqkAdk_200.png","2026-08-18 23:38:55","مارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5049\u002Fمارپیچ-دو-رشتهای-ساختار-مارپیچی-دنا-با-دو-رشته-مکمل",{"id":311,"title":312,"cat":10,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":25,"update_jalali":237},5050,"جفت باز مکمل: جفت‌های اختصاصی آدنین-تیمین و گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7M2zBPmJiVcNMRyHEZKG_200.png","2026-08-18 23:37:08","جفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5050\u002Fجفت-باز-مکمل-جفتهای-اختصاصی-آدنین-تیمین-و-گوانین-سیتوزین",{"id":319,"title":320,"cat":10,"pic":321,"up_date":322,"title_url":323,"url":324,"legacy_url":325,"cat_title":25,"update_jalali":237},5051,"پیوند هیدروژنی: پیوند ضعیف بین بازهای مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5ibr5Z7ObrvnTX93tM9h_200.png","2026-08-18 23:35:56","پیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F5051\u002Fپیوند-هیدروژنی-پیوند-ضعیف-بین-بازهای-مکمل"]