[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-3248":3,"categoryMenus":24,"$f1iaxmrdpl11l":218},{"id":4,"section":5,"base":5,"course":5,"lesson":5,"title":6,"cat":7,"pic":8,"info_graphic":9,"podcast":9,"body":10,"tags":11,"metadata":9,"featured":5,"status":14,"views":15,"subdate":16,"up_date":17,"first_name":18,"last_name":19,"avatar":9,"title_url":20,"cat_title":21,"subdate_jalali":22,"update_jalali":23},3248,0,"دارینه‌ها؛ زائده‌های دریافت‌کننده پیام در نورون",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTpYh07lbfF1Esz4ack81_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"دارینه‌ها (Dendrites)؛ زائده‌های دریافت‌کننده پیام در نورون\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">دارینه‌ها؛ آنتن‌های گیرندهٔ مغز\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">سفر به دنیای شگفت‌انگیز سلول‌های عصبی و کشف چگونگی دریافت پیام‌ها\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">این مقاله به بررسی \u003Cstrong>دارینه‌ها (Dendrites)\u003C\u002Fstrong>، شاخه‌های حیاتی نورون‌ها، می‌پردازد. شما با \u003Cstrong>ساختار\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>عملکرد\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>نقش\u003C\u002Fstrong> این زائده‌های دریافت‌کننده پیام در سیستم عصبی آشنا خواهید شد. همچنین، مثال‌های ساده و جدول‌های گویا به درک بهتر این مفاهیم پیچیده کمک می‌کنند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">نورون چیست و دارینه‌ها کجای آن قرار دارند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>سلول‌های عصبی یا نورون‌ها\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>، واحدهای اصلی سازندهٔ مغز و سیستم عصبی هستند. این سلول‌ها مسئول دریافت، پردازش و ارسال پیام‌ها در بدن می‌باشند. هر نورون از سه بخش اصلی تشکیل شده است:\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cul>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>بدنهٔ سلول (Soma)\u003C\u002Fstrong>: هستهٔ مرکزی نورون که فعالیت آن را کنترل می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>آسه (Axon)\u003C\u002Fstrong>: یک زائدهٔ بلند و نازک که مانند یک سیم، پیام‌ها را از بدنه سلول به نورون‌های بعدی منتقل می‌کند.\u003C\u002Fli>\r\n \u003Cli>\u003Cstrong>دارینه‌ها (Dendrites)\u003C\u002Fstrong>: زائده‌های درخت‌مانند و کوتاهی که اطراف بدنه سلول را فراگرفته‌اند و کارشان \u003Cstrong>دریافت پیام\u003C\u002Fstrong> از نورون‌های دیگر است.\u003C\u002Fli>\r\n\u003C\u002Ful>\r\n\r\n\u003Cp>تصور کنید نورون یک درخت است. در این صورت، دارینه‌ها شاخ و برگ‌های آن هستند که اطلاعات را از محیط اطراف جمع‌آوری می‌کنند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ساختار درخت‌وار دارینه‌ها چگونه است؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>نام «دارینه» از واژه یونانی «Dendron» به معنای درخت گرفته شده است. این نام به دلیل شکل منحصر به فرد آن‌ها انتخاب شده است. دارینه‌ها به طور معمول ساختاری بسیار شاخه‌شاخه دارند که سطح تماس بسیار بزرگی را برای نورون فراهم می‌آورند. هرچه شاخه‌های یک دارینه بیشتر باشد، نورون می‌تواند پیام‌های بیشتری را از نورون‌های دیگر دریافت کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بر روی سطح این شاخه‌ها، برجستگی‌های ریزی به نام \u003Cstrong>خار دارینه‌ای (Dendritic Spine)\u003C\u002Fstrong> وجود دارد. این خارها نقاط اتصال واقعی برای دریافت پیام هستند. تعداد و شکل این خارها می‌تواند تغییر کند که پایه‌ای برای \u003Cstrong>یادگیری\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>حافظه\u003C\u002Fstrong> در مغز است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مثال:\u003C\u002Fstrong> فرض کنید دارینه‌های یک نورون، آنتن‌های یک ایستگاه رادیویی هستند. هر آنتن (خار دارینه‌ای) می‌تواند سیگنال‌های خاصی (پیام‌های عصبی) را از ایستگاه‌های مختلف (نورون‌های دیگر) دریافت کند. هرچه آنتن‌های بیشتری داشته باشید، می‌توانید امواج بیشتری را بگیرید و اطلاعات بیشتری پردازش کنید.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پیام‌ها چگونه از طریق دارینه‌ها سفر می‌کنند؟\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>پیام‌های عصبی در واقع سیگنال‌های الکتروشیمیایی هستند. انتقال این پیام در \u003Cstrong>سیناپس\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> اتفاق می‌افتد. سیناپس فضای میکروسکوپی بین پایانۀ آکسون یک نورون و خار دارینه‌ای نورون بعدی است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>وقتی پیام به انتهای آکسون می‌رسد، باعث رها شدن مواد شیمیایی به نام \u003Cstrong>نوروترنسمیتر\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> (فرسان‌گرهای عصبی) به داخل فضای سیناپس می‌شود. این مولکول‌ها از شکاف سیناپسی عبور کرده و به گیرنده‌های موجود روی خارهای دارینه‌ای نورون بعدی متصل می‌شوند. این اتصال یک سیگنال الکتریکی جدید در دارینه‌های نورون دریافت‌کننده ایجاد می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این سیگنال الکتریکی سپس از طریق دارینه به سمت بدنه سلول حرکت می‌کند. اگر این سیگنال به اندازه کافی قوی باشد، در بدنه سلول جمع شده و باعث می‌شود نورون یک پیام جدید (پتانسیل عمل) را همراه آکسون خود به پایین بفرستد و این چرخه ادامه پیدا می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"مقایسه بخش‌های مختلف یک نورون\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بخش نورون\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">عملکرد اصلی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">شباهت\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>دارینه (Dendrite)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">دریافت پیام از نورون‌های دیگر\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آنتن ماهواره\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>بدنه سلول (Soma)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پردازش و ادغام پیام‌های دریافتی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #f8fafc; background: #f8fafc; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">پردازنده مرکزی (CPU) کامپیوتر\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cstrong>آکسون (Axon)\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ارسال پیام به نورون‌های بعدی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"background-color: #ffffff; background: #ffffff; border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کابل انتقال داده\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">یادگیری و شکل‌پذیری دارینه‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>یکی از شگفت‌انگیزترین ویژگی‌های دارینه‌ها، توانایی آن‌ها در تغییر است. این ویژگی \u003Cstrong>نوروپلاستیسیتی\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003C\u002Fstrong> یا شکل‌پذیری عصبی نام دارد. هنگامی که چیزی جدید یاد می‌گیرید، ارتباط بین نورون‌های خاصی در مغز شما تقویت می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>این تقویت ارتباط اغلب با ایجاد \u003Cstrong>خارهای دارینه‌ای جدید\u003C\u002Fstrong> یا بزرگ‌تر شدن خارهای موجود صورت می‌گیرد. برای مثال، وقتی یک نوازنده به طور مداوم یک قطعه موسیقی را تمرین می‌کند، ارتباطات بین نورون‌های مربوط به کنترل انگشتان و پردازش صدا در مغز او تقویت می‌شود. این کار از طریق تغییر در دارینه‌های آن نورون‌ها امکان‌پذیر می‌شود. برعکس، اگر از یک مسیر عصبی استفاده نشود، ممکن است خارهای مربوط به آن ضعیف شده یا از بین بروند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">کاربرد در دنیای واقعی: از یادگیری تا بیماری‌ها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>درک عملکرد دارینه‌ها فقط یک کنجکاوی علمی نیست؛ بلکه کاربردهای عملی مهمی در زندگی ما دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>یادگیری و آموزش:\u003C\u002Fstrong> روش‌های تدریس مؤثر، مانند تکرار و تمرین یا یادگیری از طریق انجام فعالیت، به ایجاد و تقویت اتصالات سیناپسی روی دارینه‌ها کمک می‌کنند. این موضوع اهمیت روش‌های آموزشی فعال را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>درک بیماری‌های عصبی:\u003C\u002Fstrong> بسیاری از اختلالات مغزی با مشکلاتی در دارینه‌ها مرتبط هستند. برای مثال، در بیماری \u003Cstrong>اوتیسم\u003C\u002Fstrong>، ممکن است تراکم غیرعادی خارهای دارینه‌ای وجود داشته باشد. در بیماری \u003Cstrong>آلزایمر\u003C\u002Fstrong>، یکی از اولین نشانه‌ها، تحلیل رفتن و از بین رفتن دارینه‌ها است که منجر به فراموشی و از دست دادن حافظه می‌شود. بنابراین، تحقیق بر روی دارینه‌ها می‌تواند به یافتن درمان‌های جدید برای این بیماری‌ها کمک کند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا دارینه‌ها پیام را به نورون‌های دیگر می‌فرستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>خیر. این یک اشتباه رایج است. وظیفه اصلی دارینه‌ها \u003Cstrong>دریافت\u003C\u002Fstrong> پیام است. ارسال پیام بر عهدهٔ آکسون و پایانۀ آکسون است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>آیا همه نورون‌ها دارینه دارند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>بله، تقریباً همه انواع نورون‌ها دارای دارینه هستند. اما شکل، اندازه و تعداد شاخه‌های آن‌ها بسته به نوع نورون و کاری که انجام می‌دهد، می‌تواند بسیار متفاوت باشد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>پیام در دارینه به چه شکل حرکت می‌کند؟ الکتریکی یا شیمیایی؟\u003C\u002Fstrong>\r\n\r\n\u003Cp>انتقال پیام از یک نورون به نورون دیگر (در سیناپس) به صورت \u003Cstrong>شیمیایی\u003C\u002Fstrong> (توسط نوروترنسمیترها) است. اما پس از دریافت این پیام شیمیایی، سیگنال در طول خود دارینه به صورت \u003Cstrong>الکتریکی\u003C\u002Fstrong> (اما ضعیف‌تر از آکسون) به سمت بدنه سلول حرکت می‌کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"margin-top: 20px\">\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سیستم عصبی\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نورون\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">سیناپس\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">یادگیری\u003C\u002Fspan>\u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">نوروپلاستیسیتی\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نورون (Neuron)\u003C\u002Fstrong>: سلول عصبی؛ واحد پایه و سازنده سیستم عصبی.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>2\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>سیناپس (Synapse)\u003C\u002Fstrong>: فضای میکروسکوپی بین دو نورون که انتقال پیام عصبی در آن اتفاق می‌افتد.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>3\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوروترنسمیتر (Neurotransmitter)\u003C\u002Fstrong>: مواد شیمیایی که پیام عصبی را در سیناپس از یک نورون به نورون دیگر منتقل می‌کنند.\u003Cbr>\r\n\u003Csup>4\u003C\u002Fsup>\u003Cstrong>نوروپلاستیسیتی (Neuroplasticity)\u003C\u002Fstrong>: توانایی مغز در تغییر و سازماندهی مجدد اتصالات عصبی خود در پاسخ به تجربه و یادگیری.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> دارینه‌ها، با ساختار درخت‌وار و شاخه‌شاخه خود، آنتن‌های گیرندهٔ پیام در نورون‌ها هستند. آن‌ها اطلاعات را از هزاران نورون دیگر جمع‌آوری کرده و به سمت مرکز فرماندهی سلول (بدنه سلول) هدایت می‌کنند. عملکرد صحیح آن‌ها نه تنها برای انتقال اطلاعات، بلکه برای فرآیندهای پیچیده‌ای مانند یادگیری و حافظه ضروری است. تغییرپذیری و شکل‌پذیری این ساختارهای کوچک، پایه و اساس توانایی شگفت‌انگیز مغز ما برای سازگار شدن و یادگیری در طول زندگی است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[12,13],"دارینه‌ها","Dendrites",1,353,"2025-09-16 10:14:53","2026-09-13 12:30:10","ندا","بنی هاشمی","دارینه-ها-زائده-های-دریافت-کننده-پیام-در-نورون","کپسول آموزشی","1404\u002F06\u002F25","12:30 1405\u002F06\u002F22",{"status":14,"data":25},[26,65,125,143,163],{"id":14,"title":27,"list_order":14,"items":28},"آشنایی",[29,34,38,42,49,53,57,61],{"id":30,"link":31,"type":32,"slug":9,"title":33},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":35,"link":36,"type":32,"slug":9,"title":37},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":39,"link":40,"type":32,"slug":9,"title":41},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":43,"link":44,"type":45,"slug":46,"handler":47,"title":48},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":50,"link":51,"type":32,"slug":9,"title":52},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":54,"link":55,"type":32,"slug":9,"title":56},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":58,"link":59,"type":32,"slug":9,"title":60},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":62,"link":63,"type":32,"slug":9,"title":64},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":66,"title":67,"list_order":14,"items":68},2,"المپیادها",[69,73,77,81,85,89,93,97,101,105,109,113,117,121],{"id":70,"link":71,"type":32,"slug":9,"title":72},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":74,"link":75,"type":32,"slug":9,"title":76},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":78,"link":79,"type":32,"slug":9,"title":80},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":82,"link":83,"type":32,"slug":9,"title":84},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":86,"link":87,"type":32,"slug":9,"title":88},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":90,"link":91,"type":32,"slug":9,"title":92},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":94,"link":95,"type":32,"slug":9,"title":96},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":98,"link":99,"type":32,"slug":9,"title":100},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":102,"link":103,"type":32,"slug":9,"title":104},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":106,"link":107,"type":32,"slug":9,"title":108},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":110,"link":111,"type":32,"slug":9,"title":112},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":114,"link":115,"type":32,"slug":9,"title":116},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":118,"link":119,"type":32,"slug":9,"title":120},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":122,"link":123,"type":32,"slug":9,"title":124},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":126,"title":127,"list_order":14,"items":128},3,"نمونه و تیزهوشان",[129,133,138],{"id":130,"link":131,"type":32,"slug":9,"title":132},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":134,"link":135,"type":45,"slug":136,"handler":136,"title":137},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":139,"link":140,"type":45,"slug":141,"handler":141,"title":142},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":144,"title":145,"list_order":14,"items":146},7,"کتابهای درسی",[147,151,155,159],{"id":148,"link":149,"type":32,"slug":9,"title":150},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":152,"link":153,"type":32,"slug":9,"title":154},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":156,"link":157,"type":32,"slug":9,"title":158},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":160,"link":161,"type":32,"slug":9,"title":162},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":30,"title":164,"list_order":30,"items":165},"پیشنهاد ویژه",[166,171,176,181,186,191,196,200,204,208,212],{"id":167,"link":168,"type":45,"slug":169,"handler":169,"title":170},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":172,"link":173,"type":45,"slug":174,"handler":174,"title":175},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":177,"link":178,"type":45,"slug":179,"handler":179,"title":180},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":182,"link":183,"type":45,"slug":184,"handler":184,"title":185},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":187,"link":188,"type":45,"slug":189,"handler":189,"title":190},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":192,"link":193,"type":32,"slug":194,"title":195},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":197,"link":198,"type":32,"slug":9,"title":199},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":201,"link":202,"type":32,"slug":9,"title":203},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":32,"slug":9,"title":207},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":209,"link":210,"type":32,"slug":9,"title":211},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":213,"link":214,"type":215,"slug":216,"title":217},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"tests":219,"papers":220,"files":221,"questions":222,"exams":223,"tutorials":224,"blogs":225},[],[],[],[],[],[],[226,235,243,251,259,267,275,283,291,299,307,315],{"id":227,"title":228,"cat":7,"pic":229,"up_date":230,"title_url":231,"url":232,"legacy_url":233,"cat_title":21,"update_jalali":234},22282,"قهرمان: شخصیت برجسته و محوری اثر که نقش اصلی را در رویدادها و مبارزات بر عهده دارد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8UBUhnqm6iKZzlahd18w_200.png","2026-11-15 19:36:04","قهرمان-شخصیت-برجسته-و-محوری-اثر-که-نقش-اصلی-را-در-رویدادها-و-مبارزات-بر-عهده-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22282\u002Fقهرمان-شخصیت-برجسته-و-محوری-اثر-که-نقش-اصلی-را-در-رویدادها-و-مبارزات-بر-عهده-دارد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22282\u002Fقهرمان-شخصیت-برجسته-و-محوری-اثر-که-نقش-اصلی-را-در-رویدادها-و-مبارزات-بر-عهده-دارد","4 ساعت قبل",{"id":236,"title":237,"cat":7,"pic":238,"up_date":239,"title_url":240,"url":241,"legacy_url":242,"cat_title":21,"update_jalali":234},22281,"حماسه: اثر یا روایت ادبی دربارهٔ دلاوری‌ها و مبارزات قهرمانان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLfrBOGVsdbCiyOHqW7EK_200.png","2026-11-15 19:31:00","حماسه-اثر-یا-روایت-ادبی-درباره-دلاوری-ها-و-مبارزات-قهرمانان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22281\u002Fحماسه-اثر-یا-روایت-ادبی-درباره-دلاوری-ها-و-مبارزات-قهرمانان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22281\u002Fحماسه-اثر-یا-روایت-ادبی-درباره-دلاوری-ها-و-مبارزات-قهرمانان",{"id":244,"title":245,"cat":7,"pic":246,"up_date":247,"title_url":248,"url":249,"legacy_url":250,"cat_title":21,"update_jalali":234},22280,"ادبیات پایداری: نوعی ادبیات با محوریت مقاومت، ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از وطن و ارزش‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FK8HtsdzUBdmZWkM9K1bH_200.png","2026-11-15 19:26:20","ادبیات-پایداری-نوعی-ادبیات-با-محوریت-مقاومت-ایستادگی-در-برابر-ظلم-و-دفاع-از-وطن-و-ارزش-ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22280\u002Fادبیات-پایداری-نوعی-ادبیات-با-محوریت-مقاومت-ایستادگی-در-برابر-ظلم-و-دفاع-از-وطن-و-ارزش-ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22280\u002Fادبیات-پایداری-نوعی-ادبیات-با-محوریت-مقاومت-ایستادگی-در-برابر-ظلم-و-دفاع-از-وطن-و-ارزش-ها",{"id":252,"title":253,"cat":7,"pic":254,"up_date":255,"title_url":256,"url":257,"legacy_url":258,"cat_title":21,"update_jalali":234},22279,"پایداری: ایستادگی و مقاومت در برابر دشواری، ظلم یا دشمن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrmbrzWiAcZDa5z0b6a5t_200.png","2026-11-15 19:20:33","پایداری-ایستادگی-و-مقاومت-در-برابر-دشواری-ظلم-یا-دشمن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22279\u002Fپایداری-ایستادگی-و-مقاومت-در-برابر-دشواری-ظلم-یا-دشمن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22279\u002Fپایداری-ایستادگی-و-مقاومت-در-برابر-دشواری-ظلم-یا-دشمن",{"id":260,"title":261,"cat":7,"pic":262,"up_date":263,"title_url":264,"url":265,"legacy_url":266,"cat_title":21,"update_jalali":234},22278,"جبهه: عرصهٔ رویارویی و مبارزه با دشمن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6kDSn1FtPjzl2smNEKCp_200.png","2026-11-15 19:14:53","جبهه-عرصه-رویارویی-و-مبارزه-با-دشمن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22278\u002Fجبهه-عرصه-رویارویی-و-مبارزه-با-دشمن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22278\u002Fجبهه-عرصه-رویارویی-و-مبارزه-با-دشمن",{"id":268,"title":269,"cat":7,"pic":270,"up_date":271,"title_url":272,"url":273,"legacy_url":274,"cat_title":21,"update_jalali":234},22277,"توازن قوا: برابری نسبی قدرت میان دو یا چند کشور یا گروه رقیب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRgYKRO455Qm3meGFb9rS_200.png","2026-11-15 19:09:31","توازن-قوا-برابری-نسبی-قدرت-میان-دو-یا-چند-کشور-یا-گروه-رقیب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22277\u002Fتوازن-قوا-برابری-نسبی-قدرت-میان-دو-یا-چند-کشور-یا-گروه-رقیب","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22277\u002Fتوازن-قوا-برابری-نسبی-قدرت-میان-دو-یا-چند-کشور-یا-گروه-رقیب",{"id":276,"title":277,"cat":7,"pic":278,"up_date":279,"title_url":280,"url":281,"legacy_url":282,"cat_title":21,"update_jalali":234},22276,"تحت‌الحمایگی: وضعیت کشوری که به موجب پیمان، تحت حمایت کشور نیرومندتری قرار می‌گیرد و بخشی از اختیارات خود را واگذار می‌کند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvHljCIytwzKQHAI2xCEu_200.png","2026-11-15 19:03:24","تحت-الحمایگی-وضعیت-کشوری-که-به-موجب-پیمان-تحت-حمایت-کشور-نیرومندتری-قرار-می-گیرد-و-بخشی-از-اختیارات-خود-را-واگذار-می-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22276\u002Fتحت-الحمایگی-وضعیت-کشوری-که-به-موجب-پیمان-تحت-حمایت-کشور-نیرومندتری-قرار-می-گیرد-و-بخشی-از-اختیارات-خود-را-واگذار-می-کند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22276\u002Fتحت-الحمایگی-وضعیت-کشوری-که-به-موجب-پیمان-تحت-حمایت-کشور-نیرومندتری-قرار-می-گیرد-و-بخشی-از-اختیارات-خود-را-واگذار-می-کند",{"id":284,"title":285,"cat":7,"pic":286,"up_date":287,"title_url":288,"url":289,"legacy_url":290,"cat_title":21,"update_jalali":234},22259,"جلال‌الدین خوارزمشاه: آخرین سلطان نیرومند خوارزمشاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYuxr9BR1qJsahdvxrGin_200.png","2026-11-15 19:03:03","جلال-الدین-خوارزمشاه-آخرین-سلطان-نیرومند-خوارزمشاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22259\u002Fجلال-الدین-خوارزمشاه-آخرین-سلطان-نیرومند-خوارزمشاهی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22259\u002Fجلال-الدین-خوارزمشاه-آخرین-سلطان-نیرومند-خوارزمشاهی",{"id":292,"title":293,"cat":7,"pic":294,"up_date":295,"title_url":296,"url":297,"legacy_url":298,"cat_title":21,"update_jalali":234},22275,"زنبورک: توپ جنگی کوچکِ دوچرخ که در دورهٔ صفوی و قاجار روی شتر نصب می‌شد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FSvRhQZS7BrGcrEdCy1HX_200.png","2026-11-15 18:57:21","زنبورک-توپ-جنگی-کوچک-دوچرخ-که-در-دوره-صفوی-و-قاجار-روی-شتر-نصب-می-شد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22275\u002Fزنبورک-توپ-جنگی-کوچک-دوچرخ-که-در-دوره-صفوی-و-قاجار-روی-شتر-نصب-می-شد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22275\u002Fزنبورک-توپ-جنگی-کوچک-دوچرخ-که-در-دوره-صفوی-و-قاجار-روی-شتر-نصب-می-شد",{"id":300,"title":301,"cat":7,"pic":302,"up_date":303,"title_url":304,"url":305,"legacy_url":306,"cat_title":21,"update_jalali":234},22274,"دارالسّلطنه: شهری که شاهزاده یا ولیعهد در آن اقامت داشته باشد؛ در دورهٔ صفوی و قاجار عنوان برخی شهرها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FFrlJDTfdawrUftxtZLVN_200.png","2026-11-15 18:51:57","دارالسلطنه-شهری-که-شاهزاده-یا-ولیعهد-در-آن-اقامت-داشته-باشد-در-دوره-صفوی-و-قاجار-عنوان-برخی-شهرها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22274\u002Fدارالسلطنه-شهری-که-شاهزاده-یا-ولیعهد-در-آن-اقامت-داشته-باشد-در-دوره-صفوی-و-قاجار-عنوان-برخی-شهرها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22274\u002Fدارالسلطنه-شهری-که-شاهزاده-یا-ولیعهد-در-آن-اقامت-داشته-باشد-در-دوره-صفوی-و-قاجار-عنوان-برخی-شهرها",{"id":308,"title":309,"cat":7,"pic":310,"up_date":311,"title_url":312,"url":313,"legacy_url":314,"cat_title":21,"update_jalali":234},22273,"ولایت‌عهدی: مقام و جایگاه ولیعهد، یعنی جانشین تعیین‌شدهٔ پادشاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1ZEOlsckwNwJpXi8pFHp_200.png","2026-11-15 18:44:20","ولایت-عهدی-مقام-و-جایگاه-ولیعهد-یعنی-جانشین-تعیین-شده-پادشاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22273\u002Fولایت-عهدی-مقام-و-جایگاه-ولیعهد-یعنی-جانشین-تعیین-شده-پادشاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22273\u002Fولایت-عهدی-مقام-و-جایگاه-ولیعهد-یعنی-جانشین-تعیین-شده-پادشاه",{"id":316,"title":317,"cat":7,"pic":318,"up_date":319,"title_url":320,"url":321,"legacy_url":322,"cat_title":21,"update_jalali":323},22272,"چو نخل باش: کنایه از بخشنده بودن و سود رساندن به دیگران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FkkEtlTrlZK9wMpR7lut9_200.png","2026-11-15 18:38:32","چو-نخل-باش-کنایه-از-بخشنده-بودن-و-سود-رساندن-به-دیگران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22272\u002Fچو-نخل-باش-کنایه-از-بخشنده-بودن-و-سود-رساندن-به-دیگران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22272\u002Fچو-نخل-باش-کنایه-از-بخشنده-بودن-و-سود-رساندن-به-دیگران","5 ساعت قبل"]