[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-22323":199,"$f3vrn5eq9d162s":222},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":178,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":213,"status":4,"views":16,"subdate":214,"up_date":215,"first_name":216,"last_name":217,"avatar":13,"title_url":218,"cat_title":219,"subdate_jalali":220,"update_jalali":221},22323,1169,1182,3849,"مثنوی و قالب مثنوی: قالب شعری‌ای که هر بیت آن قافیهٔ مستقل دارد و برای سرودن شعرهای بلند و داستانی مناسب است.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7uXm4Zi3MnV1rEGdNzkM_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"مثنوی و قالب مثنوی\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: &#039;IRANSans&#039;, Tahoma, &#039;Times New Roman&#039;, serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">مثنوی و قالب مثنوی در شعر فارسی\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">آشنایی با ساختار مثنوی، قافیهٔ مستقل بیت‌ها، کاربرد داستانی و تفاوت آن با دیگر قالب‌های شعر فارسی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">مثنوی\u003C\u002Fstrong> یکی از قالب‌های مهم شعر فارسی است که در آن دو مصراع هر بیت با یکدیگر هم‌قافیه‌اند، اما قافیهٔ هر بیت با بیت‌های دیگر تفاوت دارد. این ویژگی باعث می‌شود شاعر برای سرودن شعرهای بلند، داستان‌های حماسی، روایت‌های عاشقانه و مطالب آموزشی آزادی بیشتری داشته باشد. آثاری مانند شاهنامهٔ فردوسی، بوستان سعدی و مثنوی معنوی مولوی در این قالب سروده شده‌اند. شناخت ساختار و کاربرد مثنوی به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا قالب شعر را از روی قافیه‌ها تشخیص دهند و ارتباط میان شکل شعر و محتوای آن را بهتر درک کنند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">ساختار و ویژگی‌های مثنوی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">ساختار قافیه در مثنوی:\u003C\u002Fstrong> مهم‌ترین ویژگی این قالب، استقلال قافیهٔ هر بیت است. در یک مثنوی، دو مصراع بیت نخست هم‌قافیه‌اند، دو مصراع بیت دوم قافیهٔ دیگری دارند و این شیوه تا پایان شعر ادامه پیدا می‌کند. برای مثال، اگر مصراع‌های بیت اول با «بهار» و «نگار» پایان یابند، بیت دوم می‌تواند با «زمین» و «یقین» تمام شود. بنابراین شاعر مجبور نیست تمام بیت‌های شعر را با یک قافیه بسراید.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول الگوی قافیه در قالب مثنوی\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">بیت\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">قافیهٔ مصراع نخست\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">قافیهٔ مصراع دوم\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نتیجه\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیت اول\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بهار\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">نگار\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">قافیهٔ مشترک در همان بیت\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیت دوم\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">زمین\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">یقین\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">قافیه‌ای متفاوت با بیت اول\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیت سوم\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">روشن\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">گلشن\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">قافیهٔ مستقل برای بیت سوم\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">وزن در مثنوی:\u003C\u002Fstrong> با اینکه قافیهٔ بیت‌ها تغییر می‌کند، وزن عروضی در سراسر یک مثنوی یکسان باقی می‌ماند. وزن به نظم آهنگین هجاهای شعر گفته می‌شود. پس استقلال قافیه به معنای آزاد بودن وزن نیست. هر شاعر می‌تواند برای مثنوی خود وزنی مناسب انتخاب کند، اما باید آن را در تمام بیت‌ها حفظ کند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">موضوع مثنوی:\u003C\u002Fstrong> مثنوی برای بیان موضوع‌های گوناگون مناسب است؛ از داستان‌های پهلوانی و عاشقانه تا پندهای اخلاقی و آموزش مفاهیم. برای نمونه، اگر شاعری بخواهد ماجرای سفر طولانی یک پهلوان را روایت کند، می‌تواند در هر بیت از قافیه‌ای تازه استفاده کند و داستان را بدون محدودیت قافیهٔ ثابت ادامه دهد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>نکتهٔ مهم:\u003C\u002Fstrong> در مثنوی، استقلال قافیه مربوط به هر بیت است، نه هر مصراع. دو مصراع یک بیت باید هم‌قافیه باشند، اما قافیهٔ آن‌ها لازم نیست با بیت بعدی یکسان باشد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">کاربرد مثنوی در شعر فارسی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n    قالب مثنوی در شکل‌گیری آثار بلند ادبی نقش مهمی داشته است. در داستان‌های طولانی، شاعر به قافیه‌های فراوان نیاز دارد. اگر همهٔ بیت‌ها قافیهٔ یکسانی داشته باشند، ادامه دادن شعر دشوار می‌شود. مثنوی این مشکل را برطرف می‌کند و به شاعر امکان می‌دهد رویدادها، گفت‌وگوها و شخصیت‌های مختلف را به‌تفصیل توصیف کند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n    برای نمونه، \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">شاهنامهٔ فردوسی\u003C\u002Fstrong> با روایت نبردها و سرگذشت پهلوانان، نمونه‌ای از کاربرد مثنوی در شعر حماسی است. \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">بوستان سعدی\u003C\u002Fstrong> بیشتر به موضوع‌های اخلاقی و تربیتی می‌پردازد و \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">مثنوی معنوی مولوی\u003C\u002Fstrong> داستان‌ها را برای بیان مفاهیم عرفانی و اخلاقی به کار می‌گیرد. هر سه اثر از یک قالب شعری بهره برده‌اند، اما موضوع و هدف آن‌ها متفاوت است.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"جدول نمونه‌های مشهور مثنوی و موضوع آن‌ها\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">اثر\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">سراینده\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">موضوع اصلی\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">شاهنامه\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">فردوسی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">داستان‌های حماسی و پهلوانی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بوستان\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">سعدی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">آموزه‌های اخلاقی و تربیتی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مثنوی معنوی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مولوی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">داستان‌های عرفانی و اخلاقی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خسرو و شیرین\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">نظامی گنجوی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">روایت عاشقانه و داستانی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 12px 0; : \">\r\n    برای تشخیص مثنوی از قالب‌های دیگر، باید به قافیه توجه کرد. در \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">غزل\u003C\u002Fstrong>، مصراع‌های بیت نخست و مصراع دوم بیت‌های بعدی هم‌قافیه‌اند؛ اما در مثنوی، هر بیت قافیهٔ مخصوص خود را دارد. همچنین برخلاف رباعی که معمولاً چهار مصراع دارد، مثنوی می‌تواند صدها یا هزاران بیت داشته باشد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌های مفهومی دربارهٔ مثنوی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا هر شعر بلندی الزاماً مثنوی است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. بلندی شعر به‌تنهایی قالب آن را مشخص نمی‌کند. برای تشخیص مثنوی باید بررسی کنیم که آیا دو مصراع هر بیت هم‌قافیه‌اند و بیت‌های پیاپی قافیه‌های مستقلی دارند یا نه. یک شعر بلند ممکن است در قالب‌های دیگری نیز سروده شده باشد.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا در مثنوی وزن شعر با تغییر قافیه عوض می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. وزن و قافیه دو ویژگی متفاوت‌اند. شاعر در هر بیت قافیهٔ تازه‌ای انتخاب می‌کند، اما وزن تمام بیت‌ها باید یکسان باشد. تغییر قافیه به شاعر آزادی بیشتری می‌دهد، نه اینکه نظم آهنگین شعر را از بین ببرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">اگر دو بیت پیاپی در یک مثنوی اتفاقاً هم‌قافیه باشند، آیا قالب شعر تغییر می‌کند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. تکرار اتفاقی قافیه در چند بیت، به‌تنهایی قالب شعر را تغییر نمی‌دهد. معیار اصلی، شیوهٔ قافیه‌پردازی در سراسر اثر است. در مثنوی، هر بیت قافیهٔ مخصوص خود را دارد و لازم نیست قافیهٔ بیت‌های دیگر را دنبال کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 12px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا همهٔ مثنوی‌ها داستان عاشقانه یا حماسی هستند؟\u003C\u002Fstrong>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. مثنوی یک قالب شعری است، نه یک موضوع مشخص. شاعر می‌تواند از آن برای روایت داستان عاشقانه، بیان پند اخلاقی، آموزش یا سرودن حماسه استفاده کند. تفاوت موضوعی شاهنامه و بوستان نمونهٔ روشنی از این تنوع است.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">مرور نکات اصلی\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n      مثنوی قالبی از شعر فارسی است که در آن هر بیت قافیهٔ مستقل دارد و دو مصراع همان بیت هم‌قافیه‌اند. وزن در سراسر شعر ثابت می‌ماند، اما قافیه از بیتی به بیت دیگر تغییر می‌کند. این ساختار، مثنوی را برای سرودن آثار بلند، روایت داستان‌ها و بیان مطالب آموزشی مناسب می‌سازد. شاهنامه، بوستان و مثنوی معنوی از نمونه‌های شناخته‌شدهٔ این قالب‌اند. برای تشخیص درست مثنوی در پرسش‌های ادبی، توجه به \u003Cstrong>الگوی قافیهٔ بیت‌ها\u003C\u002Fstrong> مهم‌تر از تعداد بیت‌ها یا موضوع شعر است.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211,212],"پایهٔ یازدهم","فارسی یازدهم","مثنوی","قالب مثنوی",0,"2026-11-17 13:13:08","2026-11-17 13:15:44","سحر","شیرزاد","مثنوی-و-قالب-مثنوی-قالب-شعری-ای-که-هر-بیت-آن-قافیه-مستقل-دارد-و-برای-سرودن-شعرهای-بلند-و-داستانی-مناسب-است","کپسول آموزشی","1405\u002F08\u002F26","13:15 1405\u002F08\u002F26",{"tests":223,"papers":224,"files":225,"questions":226,"exams":227,"tutorials":228,"blogs":229},[],[],[],[],[],[],[230,239,247,256,264,272,280,288,296,304,312,320],{"id":231,"title":232,"cat":205,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":219,"update_jalali":238},22324,"واج: کوچک‌ترین واحد صوتی معنادار زبان که تغییر آن می‌تواند موجب تغییر معنا شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJtihbPB5mxUkcJJy7Vyh_200.png","2026-11-17 13:21:52","واج-کوچک-ترین-واحد-صوتی-معنادار-زبان-که-تغییر-آن-می-تواند-موجب-تغییر-معنا-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22324\u002Fواج-کوچک-ترین-واحد-صوتی-معنادار-زبان-که-تغییر-آن-می-تواند-موجب-تغییر-معنا-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22324\u002Fواج-کوچک-ترین-واحد-صوتی-معنادار-زبان-که-تغییر-آن-می-تواند-موجب-تغییر-معنا-شود","2 ساعت قبل",{"id":240,"title":241,"cat":205,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":219,"update_jalali":238},22322,"موقوف‌المعانی: پیوستگی معنایی دو یا چند بیت یا مصراع به‌گونه‌ای که معنای کامل در یک بیت پایان نمی‌یابد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FinnZvDUInWFWf4Rd35Jq_200.png","2026-11-17 13:10:38","موقوف-المعانی-پیوستگی-معنایی-دو-یا-چند-بیت-یا-مصراع-به-گونه-ای-که-معنای-کامل-در-یک-بیت-پایان-نمی-یابد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22322\u002Fموقوف-المعانی-پیوستگی-معنایی-دو-یا-چند-بیت-یا-مصراع-به-گونه-ای-که-معنای-کامل-در-یک-بیت-پایان-نمی-یابد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22322\u002Fموقوف-المعانی-پیوستگی-معنایی-دو-یا-چند-بیت-یا-مصراع-به-گونه-ای-که-معنای-کامل-در-یک-بیت-پایان-نمی-یابد",{"id":248,"title":249,"cat":205,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":219,"update_jalali":255},22321,"سرشت: فطرت و طبیعت ذاتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMEiJDbz4gKktd7E8hSuE_200.png","2026-11-17 12:59:26","سرشت-فطرت-و-طبیعت-ذاتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22321\u002Fسرشت-فطرت-و-طبیعت-ذاتی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22321\u002Fسرشت-فطرت-و-طبیعت-ذاتی","3 ساعت قبل",{"id":257,"title":258,"cat":205,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":219,"update_jalali":255},22320,"گزاف‌کاری: زیاده‌روی و بیهوده‌کاری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FntXadk6NfaE8oKZwLFfu_200.png","2026-11-17 12:52:54","گزاف-کاری-زیاده-روی-و-بیهوده-کاری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22320\u002Fگزاف-کاری-زیاده-روی-و-بیهوده-کاری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22320\u002Fگزاف-کاری-زیاده-روی-و-بیهوده-کاری",{"id":265,"title":266,"cat":205,"pic":267,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":219,"update_jalali":255},22319,"غایت: نهایت و فرجام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F7eAzpqMaiVJT0rSOCPYc_200.png","2026-11-17 12:47:10","غایت-نهایت-و-فرجام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22319\u002Fغایت-نهایت-و-فرجام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22319\u002Fغایت-نهایت-و-فرجام",{"id":273,"title":274,"cat":205,"pic":275,"up_date":276,"title_url":277,"url":278,"legacy_url":279,"cat_title":219,"update_jalali":255},22318,"مبتلا: گرفتار و اسیر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FS9eM3vU0CgT8x81GArEN_200.png","2026-11-17 12:39:37","مبتلا-گرفتار-و-اسیر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22318\u002Fمبتلا-گرفتار-و-اسیر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22318\u002Fمبتلا-گرفتار-و-اسیر",{"id":281,"title":282,"cat":205,"pic":283,"up_date":284,"title_url":285,"url":286,"legacy_url":287,"cat_title":219,"update_jalali":255},22317,"مهد: کجاوه یا جایگاه نشستن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fev7BKM8C0iYHIsOu95OW_200.png","2026-11-17 12:33:55","مهد-کجاوه-یا-جایگاه-نشستن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22317\u002Fمهد-کجاوه-یا-جایگاه-نشستن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22317\u002Fمهد-کجاوه-یا-جایگاه-نشستن",{"id":289,"title":290,"cat":205,"pic":291,"up_date":292,"title_url":293,"url":294,"legacy_url":295,"cat_title":219,"update_jalali":255},22316,"محراب: جایگاه ایستادن پیش‌نماز در مسجد و جهت عبادت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGtVzMq4kPn3BbHndRpWj_200.png","2026-11-17 12:29:09","محراب-جایگاه-ایستادن-پیش-نماز-در-مسجد-و-جهت-عبادت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22316\u002Fمحراب-جایگاه-ایستادن-پیش-نماز-در-مسجد-و-جهت-عبادت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22316\u002Fمحراب-جایگاه-ایستادن-پیش-نماز-در-مسجد-و-جهت-عبادت",{"id":297,"title":298,"cat":205,"pic":299,"up_date":300,"title_url":301,"url":302,"legacy_url":303,"cat_title":219,"update_jalali":255},22315,"موسم: زمان و هنگام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FO9kqYkUOE1kyLGUry8nq_200.png","2026-11-17 12:23:55","موسم-زمان-و-هنگام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22315\u002Fموسم-زمان-و-هنگام","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22315\u002Fموسم-زمان-و-هنگام",{"id":305,"title":306,"cat":205,"pic":307,"up_date":308,"title_url":309,"url":310,"legacy_url":311,"cat_title":219,"update_jalali":255},22314,"چاره‌گری: تدبیر و مصلحت‌اندیشی برای حل مشکل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FrCXcv4IbK12ijGkq686t_200.png","2026-11-17 12:18:01","چاره-گری-تدبیر-و-مصلحت-اندیشی-برای-حل-مشکل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22314\u002Fچاره-گری-تدبیر-و-مصلحت-اندیشی-برای-حل-مشکل","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22314\u002Fچاره-گری-تدبیر-و-مصلحت-اندیشی-برای-حل-مشکل",{"id":313,"title":314,"cat":205,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":219,"update_jalali":255},22313,"شیفتگی: دلدادگی و عشق شدید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FD6NqxwO9SqwxzqiWwMrB_200.png","2026-11-17 12:11:58","شیفتگی-دلدادگی-و-عشق-شدید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22313\u002Fشیفتگی-دلدادگی-و-عشق-شدید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22313\u002Fشیفتگی-دلدادگی-و-عشق-شدید",{"id":321,"title":322,"cat":205,"pic":323,"up_date":324,"title_url":325,"url":326,"legacy_url":327,"cat_title":219,"update_jalali":255},22312,"خنیده: مشهور، نامدار و پرآوازه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FI8M1kXNVLOGfmqxYFK1k_200.png","2026-11-17 12:05:29","خنیده-مشهور-نامدار-و-پرآوازه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22312\u002Fخنیده-مشهور-نامدار-و-پرآوازه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22312\u002Fخنیده-مشهور-نامدار-و-پرآوازه"]