[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-22295":199,"$f238z0ymyqh036":221},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":178,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":212,"status":4,"views":51,"subdate":213,"up_date":214,"first_name":215,"last_name":216,"avatar":13,"title_url":217,"cat_title":218,"subdate_jalali":219,"update_jalali":220},22295,1169,1182,3849,"شاخص: عنوان یا لقبی که بدون نقش‌نما در کنار اسم می‌آید و نزدیک‌ترین وابسته به هسته است.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F4hzDQMpawAEY4fI3PUnK_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"شاخص در دستور زبان فارسی\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: &#039;IRANSans&#039;, Tahoma, &#039;Times New Roman&#039;, serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">شاخص در دستور زبان فارسی چیست؟\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">آشنایی با مفهوم شاخص، جایگاه آن در گروه اسمی و روش تشخیص آن از دیگر وابسته‌های اسم\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">چکیده:\u003C\u002Fstrong>\r\n    شاخص در دستور زبان فارسی، عنوان یا لقبی است که بدون نقش‌نما در کنار اسم قرار می‌گیرد و معمولاً نزدیک‌ترین وابسته به هسته در گروه اسمی است. واژه‌هایی مانند «دکتر»، «استاد»، «مهندس» و «خانم» در ترکیب‌هایی مانند «دکتر احمدی» و «خانم رضایی» می‌توانند نقش شاخص داشته باشند. شاخص اطلاعاتی درباره عنوان، مقام، شغل یا جایگاه شخص ارائه می‌دهد و به شناسایی دقیق‌تر او کمک می‌کند. شناخت این وابسته برای تجزیه گروه‌های اسمی، تشخیص هسته و وابسته و پاسخ‌گویی به پرسش‌های دستور زبان فارسی اهمیت دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">مفهوم، انواع و جایگاه شاخص\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cdiv>\r\n    برای شناخت شاخص، ابتدا باید مفهوم گروه اسمی را بدانیم. گروه اسمی مجموعه‌ای از واژه‌هاست که یک اسم یا جانشین اسم، هسته آن است و ممکن است وابسته‌هایی در کنار آن قرار گیرند. شاخص یکی از وابسته‌های پیشین اسم است؛ یعنی معمولاً پیش از هسته قرار می‌گیرد و به‌طور مستقیم با آن ارتباط دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    برای مثال، در عبارت «استاد محمدی»، واژه «محمدی» هسته گروه اسمی و «استاد» شاخص است. در عبارت «خانم احمدی»، واژه «خانم» عنوانی برای معرفی شخص است و نقش شاخص دارد. نکته مهم این است که شاخص معمولاً بدون نشانه اضافه یا نقش‌نمای دیگری به هسته متصل می‌شود.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    شاخص‌ها را می‌توان بر اساس مفهوم آن‌ها در چند گروه بررسی کرد. البته این دسته‌بندی معنایی است و نقش دستوری همه آن‌ها در مثال‌های زیر یکسان است.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"انواع شاخص در زبان فارسی\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع شاخص\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مثال\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">توضیح\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">عنوان علمی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دکتر شریفی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیانگر عنوان علمی یا حرفه‌ای شخص است.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">عنوان شغلی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مهندس کریمی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">شغل یا تخصص فرد را مشخص می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">عنوان احترام‌آمیز\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">آقای رضایی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">برای خطاب یا معرفی محترمانه به کار می‌رود.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">لقب یا عنوان شناخته‌شده\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">حافظ شیرازی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">عنوان «حافظ» در کنار نام شخص قرار گرفته است.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    \u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong>\r\n    شاخص معمولاً نزدیک‌ترین وابسته پیشین به هسته است. برای مثال، در «این استاد محمدی»، واژه «این» صفت اشاره، «استاد» شاخص و «محمدی» هسته است. بنابراین، وجود چند وابسته در یک گروه اسمی مانعی برای تشخیص شاخص نیست.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">تفاوت شاخص با دیگر وابسته‌های اسم\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cdiv>\r\n    یکی از بخش‌های مهم دستور زبان فارسی، تشخیص تفاوت میان شاخص و وابسته‌هایی مانند صفت بیانی، صفت اشاره و مضاف‌الیه است. این واژه‌ها ممکن است همگی در کنار اسم ظاهر شوند، اما از نظر معنا، جایگاه و شیوه ارتباط با هسته تفاوت دارند.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    برای نمونه، در عبارت «معلم مهربان»، واژه «مهربان» ویژگی معلم را بیان می‌کند و صفت بیانی است. اما در «استاد نادری»، واژه «استاد» عنوان شخص را مشخص می‌کند و شاخص است. همچنین در «کتابِ سارا»، واژه «سارا» مضاف‌الیه است؛ زیرا با نشانه اضافه به اسم پیش از خود پیوند دارد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسه شاخص با وابسته‌های دیگر اسم\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع وابسته\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نمونه\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی اصلی\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">شاخص\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خانم حسینی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">عنوان یا لقب هسته را بیان می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">صفت بیانی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دانش‌آموزِ کوشا\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ویژگی یا حالت اسم را توصیف می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">صفت اشاره\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">این دانش‌آموز\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">به شخص یا چیز مشخصی اشاره می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مضاف‌الیه\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دفترِ مریم\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">با نشانه اضافه به اسم پیش از خود وابسته می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv>\r\n    برای تشخیص شاخص در جمله‌های طولانی‌تر، بهتر است ابتدا هسته گروه اسمی را پیدا کنیم. سپس وابسته‌های پیش از هسته را بررسی کنیم و ببینیم کدام واژه عنوان یا لقب آن را نشان می‌دهد. برای مثال، در جمله «این دکتر رضایی به مدرسه ما آمد»، گروه اسمی «این دکتر رضایی» است. در این گروه، «رضایی» هسته، «دکتر» شاخص و «این» صفت اشاره است.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n    باید توجه داشت که نقش یک واژه همیشه ثابت نیست. مثلاً «معلم» در جمله «معلم وارد کلاس شد» هسته گروه اسمی است، اما در ترکیب «معلم احمدی»، اگر «معلم» عنوان شخص باشد، می‌تواند نقش شاخص داشته باشد. بنابراین، برای تعیین نقش دستوری، تنها شناخت معنای واژه کافی نیست؛ باید جایگاه و ارتباط آن با دیگر واژه‌ها را نیز بررسی کنیم.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌های چالشی درباره شاخص\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cdiv>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا هر واژه‌ای که عنوان شغلی باشد، شاخص محسوب می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. در جمله «پزشک به بیمار کمک کرد»، واژه «پزشک» هسته گروه اسمی است. اما در «پزشک احمدی به بیمار کمک کرد»، واژه «پزشک» عنوان شخص و شاخص است. نقش دستوری به کاربرد واژه در جمله بستگی دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cdiv>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا شاخص همیشه نخستین واژه گروه اسمی است؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. در «همان استاد کریمی»، واژه «همان» صفت اشاره است و پیش از شاخص قرار دارد. «استاد» شاخص و «کریمی» هسته است. شاخص معمولاً نزدیک‌ترین وابسته پیشین به هسته است، نه لزوماً نخستین واژه گروه.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cdiv>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا وجود کسره اضافه می‌تواند شاخص را از وابسته‌های دیگر متمایز کند؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">بله، نشانه مهمی است. در «استادِ مهربان»، واژه «مهربان» صفت بیانی است؛ اما در «استاد محمدی»، واژه «استاد» بدون کسره اضافه، پیش از نام شخص آمده و نقش شاخص دارد. البته برای تشخیص نهایی باید معنا و ساختار گروه را نیز بررسی کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cdiv>\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا حذف شاخص، جمله را از نظر دستوری نادرست می‌کند؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">معمولاً خیر. در جمله «خانم رضایی پاسخ داد»، می‌توان شاخص «خانم» را حذف کرد و گفت «رضایی پاسخ داد». جمله همچنان ساختار دستوری درستی دارد، اما بخشی از اطلاعات مربوط به عنوان احترام‌آمیز شخص حذف می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    شاخص یکی از وابسته‌های پیشین گروه اسمی است که عنوان یا لقب هسته را نشان می‌دهد و معمولاً بدون نقش‌نما، درست پیش از آن قرار می‌گیرد. برای تشخیص آن، ابتدا هسته را مشخص کنید و سپس به معنا و جایگاه وابسته توجه داشته باشید. تفاوت اصلی شاخص با صفت بیانی این است که شاخص عنوان شخص را بیان می‌کند، نه ویژگی او را. شناخت این تفاوت در تجزیه گروه‌های اسمی و پاسخ‌گویی دقیق به پرسش‌های دستور زبان فارسی بسیار کاربردی است.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211],"پایهٔ یازدهم","فارسی یازدهم","شاخص",0,"2026-11-16 18:31:39","2026-11-16 18:36:13","سحر","شیرزاد","شاخص-عنوان-یا-لقبی-که-بدون-نقش-نما-در-کنار-اسم-می-آید-و-نزدیک-ترین-وابسته-به-هسته-است","کپسول آموزشی","1405\u002F08\u002F25","18:36 1405\u002F08\u002F25",{"tests":222,"papers":223,"files":224,"questions":225,"exams":226,"tutorials":227,"blogs":228},[],[],[],[],[],[],[229,238,247,256,265,274,283,292,301,310,319,327],{"id":230,"title":231,"cat":205,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":218,"update_jalali":237},22299,"زاویهٔ دید و انواع راوی: شیوه‌ای که نویسنده برای روایت رویدادها و ارائهٔ اطلاعات داستان انتخاب می‌کند؛ راوی می‌تواند اول‌شخص، سوم‌شخص یا سوم‌شخص دانای کل باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Ff5dSU5sx3VyLfsaYxfkO_200.png","2026-11-16 19:01:19","زاویه-دید-و-انواع-راوی-شیوه-ای-که-نویسنده-برای-روایت-رویدادها-و-ارائه-اطلاعات-داستان-انتخاب-می-کند-راوی-می-تواند-اول-شخص-سوم-شخص-یا-سوم-شخص-دانای-کل-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22299\u002Fزاویه-دید-و-انواع-راوی-شیوه-ای-که-نویسنده-برای-روایت-رویدادها-و-ارائه-اطلاعات-داستان-انتخاب-می-کند-راوی-می-تواند-اول-شخص-سوم-شخص-یا-سوم-شخص-دانای-کل-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22299\u002Fزاویه-دید-و-انواع-راوی-شیوه-ای-که-نویسنده-برای-روایت-رویدادها-و-ارائه-اطلاعات-داستان-انتخاب-می-کند-راوی-می-تواند-اول-شخص-سوم-شخص-یا-سوم-شخص-دانای-کل-باشد","5 دقیقه قبل",{"id":239,"title":240,"cat":205,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":218,"update_jalali":246},22298,"ترکیب اضافی: ترکیبی از دو یا چند واژه که میان آنها رابطهٔ اضافه برقرار است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FaOp2Xl43Xp3DDN8vTlsX_200.png","2026-11-16 18:55:08","ترکیب-اضافی-ترکیبی-از-دو-یا-چند-واژه-که-میان-آنها-رابطه-اضافه-برقرار-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22298\u002Fترکیب-اضافی-ترکیبی-از-دو-یا-چند-واژه-که-میان-آنها-رابطه-اضافه-برقرار-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22298\u002Fترکیب-اضافی-ترکیبی-از-دو-یا-چند-واژه-که-میان-آنها-رابطه-اضافه-برقرار-است","11 دقیقه قبل",{"id":248,"title":249,"cat":205,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":218,"update_jalali":255},22297,"مضاف‌الیه: اسمی که پس از مضاف می‌آید و با کسرهٔ اضافه به آن وابسته می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fkcq2JeQvbBrvFQEcumDv_200.png","2026-11-16 18:48:29","مضاف-الیه-اسمی-که-پس-از-مضاف-می-آید-و-با-کسره-اضافه-به-آن-وابسته-می-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22297\u002Fمضاف-الیه-اسمی-که-پس-از-مضاف-می-آید-و-با-کسره-اضافه-به-آن-وابسته-می-شود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22297\u002Fمضاف-الیه-اسمی-که-پس-از-مضاف-می-آید-و-با-کسره-اضافه-به-آن-وابسته-می-شود","18 دقیقه قبل",{"id":257,"title":258,"cat":205,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":218,"update_jalali":264},22296,"نقش‌نمای اضافه: نشانهٔ «ـِ» که رابطهٔ اضافه میان واژه‌ها را نشان می‌دهد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYSLuxMDu78XgKFkc84Qq_200.png","2026-11-16 18:41:42","نقش-نمای-اضافه-نشانه-ـ-که-رابطه-اضافه-میان-واژه-ها-را-نشان-می-دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22296\u002Fنقش-نمای-اضافه-نشانه-ـ-که-رابطه-اضافه-میان-واژه-ها-را-نشان-می-دهد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22296\u002Fنقش-نمای-اضافه-نشانه-ـ-که-رابطه-اضافه-میان-واژه-ها-را-نشان-می-دهد","25 دقیقه قبل",{"id":266,"title":267,"cat":205,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":218,"update_jalali":273},22294,"صفت عالی: صفتی که بالاترین درجهٔ یک ویژگی را نشان می‌دهد؛ مانند «بهترین» و «سخت‌ترین»","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF7fcpicVnauDDeVLFQq1_200.png","2026-11-16 18:29:04","صفت-عالی-صفتی-که-بالاترین-درجه-یک-ویژگی-را-نشان-می-دهد-مانند-بهترین-و-سخت-ترین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22294\u002Fصفت-عالی-صفتی-که-بالاترین-درجه-یک-ویژگی-را-نشان-می-دهد-مانند-بهترین-و-سخت-ترین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22294\u002Fصفت-عالی-صفتی-که-بالاترین-درجه-یک-ویژگی-را-نشان-می-دهد-مانند-بهترین-و-سخت-ترین","38 دقیقه قبل",{"id":275,"title":276,"cat":205,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":218,"update_jalali":282},22293,"صفت مبهم: صفتی که مقدار یا تعداد اسم را به‌صورت نامشخص بیان می‌کند؛ مانند «هر» و «هیچ»","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPmLwRvLV6jZscUbAyivo_200.png","2026-11-16 18:22:30","صفت-مبهم-صفتی-که-مقدار-یا-تعداد-اسم-را-به-صورت-نامشخص-بیان-می-کند-مانند-هر-و-هیچ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22293\u002Fصفت-مبهم-صفتی-که-مقدار-یا-تعداد-اسم-را-به-صورت-نامشخص-بیان-می-کند-مانند-هر-و-هیچ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22293\u002Fصفت-مبهم-صفتی-که-مقدار-یا-تعداد-اسم-را-به-صورت-نامشخص-بیان-می-کند-مانند-هر-و-هیچ","44 دقیقه قبل",{"id":284,"title":285,"cat":205,"pic":286,"up_date":287,"title_url":288,"url":289,"legacy_url":290,"cat_title":218,"update_jalali":291},22292,"صفت شمارشی و انواع آن: صفتی که تعداد یا ترتیب اسم را مشخص می‌کند و می‌تواند اصلی یا ترتیبی باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FOf6IAJbvYg6VL08wndKz_200.png","2026-11-16 18:17:50","صفت-شمارشی-و-انواع-آن-صفتی-که-تعداد-یا-ترتیب-اسم-را-مشخص-می-کند-و-می-تواند-اصلی-یا-ترتیبی-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22292\u002Fصفت-شمارشی-و-انواع-آن-صفتی-که-تعداد-یا-ترتیب-اسم-را-مشخص-می-کند-و-می-تواند-اصلی-یا-ترتیبی-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22292\u002Fصفت-شمارشی-و-انواع-آن-صفتی-که-تعداد-یا-ترتیب-اسم-را-مشخص-می-کند-و-می-تواند-اصلی-یا-ترتیبی-باشد","49 دقیقه قبل",{"id":293,"title":294,"cat":205,"pic":295,"up_date":296,"title_url":297,"url":298,"legacy_url":299,"cat_title":218,"update_jalali":300},22291,"صفت تعجّبی: صفتی که همراه اسم می‌آید و شگفتی یا تعجب را نشان می‌دهد؛ مانند «عجب» و «چه»","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL5mmCniMlaljQGOXycrO_200.png","2026-11-16 18:12:16","صفت-تعجبی-صفتی-که-همراه-اسم-می-آید-و-شگفتی-یا-تعجب-را-نشان-می-دهد-مانند-عجب-و-چه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22291\u002Fصفت-تعجبی-صفتی-که-همراه-اسم-می-آید-و-شگفتی-یا-تعجب-را-نشان-می-دهد-مانند-عجب-و-چه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22291\u002Fصفت-تعجبی-صفتی-که-همراه-اسم-می-آید-و-شگفتی-یا-تعجب-را-نشان-می-دهد-مانند-عجب-و-چه","54 دقیقه قبل",{"id":302,"title":303,"cat":205,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":218,"update_jalali":309},22290,"صفت پرسشی: صفتی که همراه اسم می‌آید و دربارهٔ آن پرسش ایجاد می‌کند؛ مانند «کدام» و «چه»","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FFUmponXckbODuhvpG6gQ_200.png","2026-11-16 18:07:05","صفت-پرسشی-صفتی-که-همراه-اسم-می-آید-و-درباره-آن-پرسش-ایجاد-می-کند-مانند-کدام-و-چه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22290\u002Fصفت-پرسشی-صفتی-که-همراه-اسم-می-آید-و-درباره-آن-پرسش-ایجاد-می-کند-مانند-کدام-و-چه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22290\u002Fصفت-پرسشی-صفتی-که-همراه-اسم-می-آید-و-درباره-آن-پرسش-ایجاد-می-کند-مانند-کدام-و-چه","59 دقیقه قبل",{"id":311,"title":312,"cat":205,"pic":313,"up_date":314,"title_url":315,"url":316,"legacy_url":317,"cat_title":218,"update_jalali":318},22289,"صفت اشاره: صفتی که اسم را با اشاره به دوری یا نزدیکی مشخص می‌کند؛ مانند «این» و «آن»","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FJSH1r5KLAbb7RyxB09vn_200.png","2026-11-16 18:02:40","صفت-اشاره-صفتی-که-اسم-را-با-اشاره-به-دوری-یا-نزدیکی-مشخص-می-کند-مانند-این-و-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22289\u002Fصفت-اشاره-صفتی-که-اسم-را-با-اشاره-به-دوری-یا-نزدیکی-مشخص-می-کند-مانند-این-و-آن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22289\u002Fصفت-اشاره-صفتی-که-اسم-را-با-اشاره-به-دوری-یا-نزدیکی-مشخص-می-کند-مانند-این-و-آن","1 ساعت قبل",{"id":320,"title":321,"cat":205,"pic":322,"up_date":323,"title_url":324,"url":325,"legacy_url":326,"cat_title":218,"update_jalali":318},22288,"گروه اسمی، هسته و وابسته‌ها: مجموعه‌ای از واژه‌ها که هستهٔ آن اسم است و می‌تواند وابسته‌های پیشین و پسین داشته باشد؛ هسته اسم اصلی و وابسته‌ها واژه‌هایی هستند که پیش یا پس از آن برای مشخص یا توضیح دادن آن می‌آیند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F6QKIYjDZPyWWAFp7yxCa_200.png","2026-11-16 17:56:43","گروه-اسمی-هسته-و-وابسته-ها-مجموعه-ای-از-واژه-ها-که-هسته-آن-اسم-است-و-می-تواند-وابسته-های-پیشین-و-پسین-داشته-باشد-هسته-اسم-اصلی-و-وابسته-ها-واژه-هایی-هستند-که-پیش-یا-پس-از-آن-برای-مشخص-یا-توضیح-دادن-آن-می-آیند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22288\u002Fگروه-اسمی-هسته-و-وابسته-ها-مجموعه-ای-از-واژه-ها-که-هسته-آن-اسم-است-و-می-تواند-وابسته-های-پیشین-و-پسین-داشته-باشد-هسته-اسم-اصلی-و-وابسته-ها-واژه-هایی-هستند-که-پیش-یا-پس-از-آن-برای-مشخص-یا-توضیح-دادن-آن-می-آیند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22288\u002Fگروه-اسمی-هسته-و-وابسته-ها-مجموعه-ای-از-واژه-ها-که-هسته-آن-اسم-است-و-می-تواند-وابسته-های-پیشین-و-پسین-داشته-باشد-هسته-اسم-اصلی-و-وابسته-ها-واژه-هایی-هستند-که-پیش-یا-پس-از-آن-برای-مشخص-یا-توضیح-دادن-آن-می-آیند",{"id":328,"title":329,"cat":205,"pic":330,"up_date":331,"title_url":332,"url":333,"legacy_url":334,"cat_title":218,"update_jalali":318},22287,"قلمرو فکری: بخشی از تحلیل ادبی که به اندیشه‌ها، پیام‌ها، مفاهیم و دیدگاه‌های متن می‌پردازد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPv3HC1tCWAqU9o46h5mq_200.png","2026-11-16 17:50:28","قلمرو-فکری-بخشی-از-تحلیل-ادبی-که-به-اندیشه-ها-پیام-ها-مفاهیم-و-دیدگاه-های-متن-می-پردازد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22287\u002Fقلمرو-فکری-بخشی-از-تحلیل-ادبی-که-به-اندیشه-ها-پیام-ها-مفاهیم-و-دیدگاه-های-متن-می-پردازد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22287\u002Fقلمرو-فکری-بخشی-از-تحلیل-ادبی-که-به-اندیشه-ها-پیام-ها-مفاهیم-و-دیدگاه-های-متن-می-پردازد"]