[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-22199":199,"$f3iara55mb9q6x":221},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":178,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":212,"status":4,"views":125,"subdate":213,"up_date":214,"first_name":215,"last_name":216,"avatar":13,"title_url":217,"cat_title":218,"subdate_jalali":219,"update_jalali":220},22199,1169,1182,3849,"دامن شام: گسترهٔ شام و تاریکی هنگام غروب",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fm70iXWtsmZ2LpFimTBbK_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"دامن شام: گسترهٔ شام و تاریکی هنگام غروب\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n    \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">دامن شام: گسترهٔ شام و تاریکی هنگام غروب\u003C\u002Fh2>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">آشنایی با معنای دامن شام، گسترش تاریکی در آسمان و کاربرد این ترکیب در زبان و ادبیات فارسی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">چکیده:\u003C\u002Fstrong>\r\n        دامن شام ترکیبی ادبی و تصویری در زبان فارسی است که به گستردگی تاریکی هنگام غروب خورشید اشاره دارد. در این ترکیب، شام به معنای هنگام غروب و آغاز شب است و دامن، گستره و پهنه‌ای را تداعی می‌کند که بر محیط اطراف کشیده می‌شود. شاعران و نویسندگان با استفاده از تعبیر دامن شام، فرارسیدن شب، کم‌رنگ شدن روشنایی روز و پوشیده شدن زمین و آسمان در تاریکی را به شکلی محسوس توصیف می‌کنند. این تعبیر با پدیده‌های طبیعی مانند غروب خورشید، شفق و کاهش تدریجی نور ارتباط دارد و در عین حال نمونه‌ای از تصویرسازی و جان‌بخشی به پدیده‌های طبیعی در ادبیات فارسی است.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">معنا و تصویر دامن شام\u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cdiv>برای درک ترکیب «دامن شام» باید معنای واژه‌های سازنده و تصویری را که از کنار هم قرار گرفتن آن‌ها ایجاد می‌شود، بررسی کنیم. این ترکیب تنها به تاریک شدن هوا اشاره نمی‌کند، بلکه گسترش تدریجی تاریکی را نیز به ذهن می‌آورد.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">معنای شام در ادبیات:\u003C\u002Fstrong> واژهٔ شام در فارسی به زمان غروب خورشید، آغاز شب و گاهی خود شب گفته می‌شود. هنگامی که خورشید به افق نزدیک می‌شود، روشنایی مستقیم آن کاهش می‌یابد و آسمان به‌تدریج تاریک‌تر می‌شود. در زبان ادبی، شام می‌تواند نشانهٔ پایان روز، آرامش، اندوه یا انتظار نیز باشد.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">مفهوم دامن:\u003C\u002Fstrong> دامن در معنای معمول، بخشی از پوشاک است که گسترده و آویخته می‌شود. این واژه در ترکیب‌های ادبی می‌تواند معنای کنایی گستره، پهنه و فراگیری پیدا کند. برای مثال، دامن کوه به بخش پایینی و گستردهٔ آن اشاره دارد.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">تصویر حاصل از ترکیب:\u003C\u002Fstrong> وقتی شاعر از دامن شام سخن می‌گوید، تاریکی را مانند پوششی گسترده تصور می‌کند که آرام‌آرام بر زمین کشیده می‌شود. چنین تصویری باعث می‌شود خواننده فرارسیدن شب را نه فقط به‌عنوان تغییر زمان، بلکه مانند یک صحنهٔ قابل مشاهده در ذهن خود مجسم کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"بررسی اجزای ترکیب دامن شام\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n        \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n            \u003Cthead>\r\n                \u003Ctr>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واژه یا ترکیب\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنای اصلی\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مفهوم در تصویر ادبی\u003C\u002Fth>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Fthead>\r\n            \u003Ctbody>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دامن\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بخش گسترده و آویختهٔ پوشاک\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پهنه و گستردگی یک پدیده\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">شام\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">غروب و آغاز شب\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">فرارسیدن تاریکی و پایان روشنایی روز\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دامن شام\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">گسترهٔ تاریکی شب\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پوشیده شدن تدریجی جهان در تاریکی\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Ftbody>\r\n        \u003C\u002Ftable>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n        \u003Cstrong>نکتهٔ ادبی:\u003C\u002Fstrong>\r\n        در تعبیر «دامن شام»، شب به‌گونه‌ای تصویر می‌شود که گویی دامنی گسترده دارد. اگر در جمله، شام مانند موجودی دارای ویژگی انسانی معرفی شود، می‌توان آرایهٔ تشخیص یا جان‌بخشی را نیز در آن تشخیص داد. بااین‌حال، تعیین دقیق آرایه به ساختار جمله و بافت شعر بستگی دارد.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">ارتباط دامن شام با غروب و شفق\u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cdiv>دامن شام اگرچه یک تعبیر ادبی است، ریشه در مشاهدهٔ پدیده‌ای طبیعی دارد. هنگامی که خورشید غروب می‌کند، روشنایی آسمان یک‌باره از بین نمی‌رود. نور خورشید پس از پنهان شدن قرص آن در زیر افق، همچنان مدتی به لایه‌های جو زمین می‌رسد و در آن‌ها پراکنده می‌شود. به همین دلیل، آسمان پس از غروب برای مدتی روشن باقی می‌ماند.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">در این فاصله، رنگ‌های سرخ، نارنجی و گاهی بنفش در بخش‌هایی از آسمان دیده می‌شوند. این روشنایی و سرخیِ هنگام غروب با پدیدهٔ شفق ارتباط دارد. با گذشت زمان، روشنایی کاهش می‌یابد و تاریکی گسترده‌تر می‌شود. همین گسترش تدریجی تاریکی، تصویری مناسب برای تعبیر دامن شام فراهم می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">برای مثال، دانش‌آموزی را تصور کنید که پس از پایان فعالیت ورزشی در حیاط مدرسه به آسمان نگاه می‌کند. ابتدا افق را سرخ و روشن می‌بیند، اما کمی بعد ساختمان‌ها و درختان به شکل سایه‌هایی تیره دیده می‌شوند. شاعر می‌تواند این تغییر تدریجی را با عبارت «دامن شام بر شهر گسترده شد» بیان کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسه مراحل غروب با تصویرهای ادبی\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n        \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n            \u003Cthead>\r\n                \u003Ctr>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مرحله\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی طبیعی\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">برداشت ادبی\u003C\u002Fth>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Fthead>\r\n            \u003Ctbody>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">نزدیک غروب\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خورشید به افق نزدیک می‌شود و سایه‌ها بلندتر می‌شوند.\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">روز به پایان خود نزدیک می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پس از غروب\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">سرخی شفق و روشنایی باقی‌مانده در آسمان دیده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">روشنایی روز با تاریکی شب درمی‌آمیزد.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">فرارسیدن شب\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">روشنایی آسمان کاهش می‌یابد و تاریکی فراگیر می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دامن شام بر زمین گسترده می‌شود.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Ftbody>\r\n        \u003C\u002Ftable>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv>در متون ادبی، دامن شام ممکن است علاوه بر توصیف طبیعت، احساساتی مانند تنهایی، سکوت یا انتظار را نیز منتقل کند. برای نمونه، اگر نویسنده گسترش دامن شام را هم‌زمان با بازگشت مسافری خسته توصیف کند، تاریکی می‌تواند فضای داستان را آرام یا اندوهناک نشان دهد. البته این احساسات معنای ثابت ترکیب نیستند و از فضای کلی نوشته برداشت می‌شوند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌های مفهومی و نکات چالشی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا دامن شام دقیقاً همان شفق است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. شفق به روشنایی و رنگ‌هایی گفته می‌شود که پس از غروب خورشید در آسمان باقی می‌مانند، اما دامن شام تصویری ادبی از گسترهٔ تاریکی و فرارسیدن شب است. این دو مفهوم به یک بازهٔ زمانی نزدیک مربوط‌اند، ولی معنای یکسانی ندارند.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا هر کاربرد دامن شام دارای آرایهٔ تشخیص است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">نه لزوماً. وجود تصویر پوشش و گستردگی به‌تنهایی برای اثبات تشخیص کافی نیست. اگر شاعر شام را دارای رفتار یا ویژگی انسانی نشان دهد، مانند اینکه شام دامن خود را بر زمین بکشد، آرایهٔ تشخیص آشکارتر می‌شود.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">چرا برای توصیف تاریکی از واژهٔ دامن استفاده می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">زیرا دامن می‌تواند تصویری از گستردگی و پوشاندن ایجاد کند. این ویژگی با فراگیر شدن تاریکی هماهنگ است و به خواننده کمک می‌کند پدیده‌ای طبیعی و تدریجی را به شکلی محسوس تصور کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"padding: 12px 14px; margin-bottom: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا دامن شام همیشه نشانهٔ غم و اندوه است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv style=\"margin-top: 6px; : \">خیر. دامن شام در اصل به گسترهٔ تاریکی هنگام فرارسیدن شب اشاره دارد. با توجه به فضای شعر، می‌تواند احساس اندوه، آرامش، پایان تلاش روزانه یا حتی امید به استراحت را منتقل کند. بنابراین باید معنای عاطفی آن را از متن دریافت کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n        دامن شام ترکیبی تصویری در ادبیات فارسی است که گسترده شدن تاریکی هنگام غروب و آغاز شب را نشان می‌دهد. در این تعبیر، واژهٔ دامن مفهوم پهنه و پوشش را تداعی می‌کند و شام به زمان فرارسیدن شب اشاره دارد. شناخت تفاوت دامن شام با شفق، توجه به تغییر تدریجی روشنایی آسمان و بررسی آرایه‌های ادبی به درک بهتر این ترکیب کمک می‌کند. برای تفسیر درست آن در شعر و نثر، باید هم معنای واژه‌ها و هم فضای عاطفی و تصویری متن را در نظر گرفت.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211],"پایهٔ یازدهم","فارسی یازدهم","دامن شام",0,"2026-11-05 12:04:09","2026-11-05 12:07:52","سحر","شیرزاد","دامن-شام-گستره-شام-و-تاریکی-هنگام-غروب","کپسول آموزشی","1405\u002F08\u002F14","12:07 1405\u002F08\u002F14",{"tests":222,"papers":223,"files":224,"questions":225,"exams":226,"tutorials":227,"blogs":228},[],[],[],[],[],[],[229,238,246,254,262,270,278,287,295,303,311,319],{"id":230,"title":231,"cat":205,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":218,"update_jalali":237},22211,"برگ کردن: کنایه از پدید آمدن و جایگزین شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGqoN2h9RZMLDMojZ5kSn_200.png","2026-11-05 13:29:24","برگ-کردن-کنایه-از-پدید-آمدن-و-جایگزین-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22211\u002Fبرگ-کردن-کنایه-از-پدید-آمدن-و-جایگزین-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22211\u002Fبرگ-کردن-کنایه-از-پدید-آمدن-و-جایگزین-شدن","2 ساعت قبل",{"id":239,"title":240,"cat":205,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":218,"update_jalali":237},22210,"برگ ریختن: کنایه از مردن و کشته شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9daj9QwwWJbiJQ9nvT3p_200.png","2026-11-05 13:22:39","برگ-ریختن-کنایه-از-مردن-و-کشته-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22210\u002Fبرگ-ریختن-کنایه-از-مردن-و-کشته-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22210\u002Fبرگ-ریختن-کنایه-از-مردن-و-کشته-شدن",{"id":247,"title":248,"cat":205,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":218,"update_jalali":237},22209,"کار مرگ کردن: کنایه از کشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fg0KEIlnjVn2i0v8ixMfh_200.png","2026-11-05 13:16:07","کار-مرگ-کردن-کنایه-از-کشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22209\u002Fکار-مرگ-کردن-کنایه-از-کشتن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22209\u002Fکار-مرگ-کردن-کنایه-از-کشتن",{"id":255,"title":256,"cat":205,"pic":257,"up_date":258,"title_url":259,"url":260,"legacy_url":261,"cat_title":218,"update_jalali":237},22208,"عافیت‌سوز: نابودکنندهٔ آسایش و جان؛ در متن، صفت شمشیر کشنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9983hPrUKEKpHafNBTEo_200.png","2026-11-05 13:08:41","عافیتسوز-نابودکننده-آسایش-و-جان-در-متن-صفت-شمشیر-کشنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22208\u002Fعافیتسوز-نابودکننده-آسایش-و-جان-در-متن-صفت-شمشیر-کشنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22208\u002Fعافیتسوز-نابودکننده-آسایش-و-جان-در-متن-صفت-شمشیر-کشنده",{"id":263,"title":264,"cat":205,"pic":265,"up_date":266,"title_url":267,"url":268,"legacy_url":269,"cat_title":218,"update_jalali":237},22207,"به دنبال سر کسی گشتن: کنایه از تلاش برای نابود کردن یا کشتن او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FHIGYDDYar9PECxuam6w7_200.png","2026-11-05 13:01:40","به-دنبال-سر-کسی-گشتن-کنایه-از-تلاش-برای-نابود-کردن-یا-کشتن-او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22207\u002Fبه-دنبال-سر-کسی-گشتن-کنایه-از-تلاش-برای-نابود-کردن-یا-کشتن-او","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22207\u002Fبه-دنبال-سر-کسی-گشتن-کنایه-از-تلاش-برای-نابود-کردن-یا-کشتن-او",{"id":271,"title":272,"cat":205,"pic":273,"up_date":274,"title_url":275,"url":276,"legacy_url":277,"cat_title":218,"update_jalali":237},22206,"شام رستاخیز: استعاره از میدان نبردی آکنده از خون‌ریزی و کشتار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Ffo0aeqmlZZ3tw7FNpiYA_200.png","2026-11-05 12:55:06","شام-رستاخیز-استعاره-از-میدان-نبردی-آکنده-از-خونریزی-و-کشتار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22206\u002Fشام-رستاخیز-استعاره-از-میدان-نبردی-آکنده-از-خونریزی-و-کشتار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22206\u002Fشام-رستاخیز-استعاره-از-میدان-نبردی-آکنده-از-خونریزی-و-کشتار",{"id":279,"title":280,"cat":205,"pic":281,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":218,"update_jalali":286},22205,"برق پولاد: درخشش شمشیرها و سلاح‌های فولادی در میدان نبرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F8T3Muj1T89TOdvKsa0FS_200.png","2026-11-05 12:47:54","برق-پولاد-درخشش-شمشیرها-و-سلاحهای-فولادی-در-میدان-نبرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22205\u002Fبرق-پولاد-درخشش-شمشیرها-و-سلاحهای-فولادی-در-میدان-نبرد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22205\u002Fبرق-پولاد-درخشش-شمشیرها-و-سلاحهای-فولادی-در-میدان-نبرد","3 ساعت قبل",{"id":288,"title":289,"cat":205,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":218,"update_jalali":286},22204,"باران تیر: انبوه تیرهایی که در میدان نبرد فرود می‌آید.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FxKFa6ff6OJxHEwHVH4Fx_200.png","2026-11-05 12:40:56","باران-تیر-انبوه-تیرهایی-که-در-میدان-نبرد-فرود-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22204\u002Fباران-تیر-انبوه-تیرهایی-که-در-میدان-نبرد-فرود-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22204\u002Fباران-تیر-انبوه-تیرهایی-که-در-میدان-نبرد-فرود-میآید",{"id":296,"title":297,"cat":205,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":218,"update_jalali":286},22203,"سوزنده‌تر از آتش: تعبیری اغراق‌آمیز برای بیان شدت خشم و جنگاوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FX90pnf6d1BIocDfZzRLD_200.png","2026-11-05 12:33:02","سوزندهتر-از-آتش-تعبیری-اغراقآمیز-برای-بیان-شدت-خشم-و-جنگاوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22203\u002Fسوزندهتر-از-آتش-تعبیری-اغراقآمیز-برای-بیان-شدت-خشم-و-جنگاوری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22203\u002Fسوزندهتر-از-آتش-تعبیری-اغراقآمیز-برای-بیان-شدت-خشم-و-جنگاوری",{"id":304,"title":305,"cat":205,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":218,"update_jalali":286},22202,"خون دیده: اشک بسیار و آمیخته با اندوه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwPXWo1Slt8XKiJNGMTGH_200.png","2026-11-05 12:26:53","خون-دیده-اشک-بسیار-و-آمیخته-با-اندوه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22202\u002Fخون-دیده-اشک-بسیار-و-آمیخته-با-اندوه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22202\u002Fخون-دیده-اشک-بسیار-و-آمیخته-با-اندوه",{"id":312,"title":313,"cat":205,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":218,"update_jalali":286},22201,"آفتاب: خورشید؛ در متن استعاره از بخت و عمر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fgqbg13yOInVz681bquut_200.png","2026-11-05 12:20:42","آفتاب-خورشید-در-متن-استعاره-از-بخت-و-عمر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22201\u002Fآفتاب-خورشید-در-متن-استعاره-از-بخت-و-عمر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22201\u002Fآفتاب-خورشید-در-متن-استعاره-از-بخت-و-عمر",{"id":320,"title":321,"cat":205,"pic":322,"up_date":323,"title_url":324,"url":325,"legacy_url":326,"cat_title":218,"update_jalali":286},22200,"دریای خون: استعاره از سرخی گستردهٔ غروب یا میدان نبرد و خون‌ریزی گسترده، متناسب با بافت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGBxzv4jRVaVvNrZt5ydO_200.png","2026-11-05 12:13:53","دریای-خون-استعاره-از-سرخی-گسترده-غروب-یا-میدان-نبرد-و-خونریزی-گسترده-متناسب-با-بافت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22200\u002Fدریای-خون-استعاره-از-سرخی-گسترده-غروب-یا-میدان-نبرد-و-خونریزی-گسترده-متناسب-با-بافت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22200\u002Fدریای-خون-استعاره-از-سرخی-گسترده-غروب-یا-میدان-نبرد-و-خونریزی-گسترده-متناسب-با-بافت"]