[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-22073":199,"$f1yzu7oqb4aoxm":221},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":178,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":212,"status":4,"views":16,"subdate":213,"up_date":214,"first_name":215,"last_name":216,"avatar":13,"title_url":217,"cat_title":218,"subdate_jalali":219,"update_jalali":220},22073,1169,1182,3849,"حَشَم: خدمتکاران و چاکران",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FFr3moD8U6lCCvJlZmyJw_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"حَشَم: خدمتکاران و چاکران\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n    \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">حَشَم: معنی، کاربرد و جایگاه آن در زبان و ادبیات فارسی\u003C\u002Fh2>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">آشنایی با مفهوم حَشَم، خدمتکاران و چاکران درباری، تفاوت با واژه‌های مشابه و شیوه تشخیص معنای آن در متون ادبی و تاریخی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n        واژه «حَشَم» در زبان فارسی، به‌ویژه در متون ادبی و تاریخی، به معنای خدمتکاران، چاکران، همراهان و افراد وابسته به دربار یا دستگاه بزرگان به کار می‌رود. این واژه بیشتر در توصیف زندگی پادشاهان، فرمانروایان و اشخاص قدرتمند دیده می‌شود و نشان‌دهنده گروهی از افراد است که وظایف گوناگونی مانند خدمتگزاری، همراهی و اجرای فرمان‌ها را بر عهده داشته‌اند. آشنایی با معنی حَشَم به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا هنگام خواندن شعرها، حکایت‌ها و نوشته‌های تاریخی، روابط اجتماعی و جایگاه شخصیت‌ها را بهتر درک کنند. همچنین شناخت تفاوت حَشَم با واژه‌هایی مانند خَدَم، چاکر، غلام و سپاهی، از برداشت نادرست معنای جمله جلوگیری می‌کند.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">معنی حَشَم و جایگاه آن در گذشته\u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cdiv>\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">حَشَم به چه کسانی گفته می‌شد؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv>در بسیاری از نوشته‌های فارسی، حَشَم نامی جمعی برای خدمتگزاران، چاکران و وابستگان یک شخص صاحب‌قدرت است. بنابراین، این واژه معمولاً به یک فرد اشاره نمی‌کند، بلکه مجموعه‌ای از افراد را در بر می‌گیرد که در خدمت پادشاه، امیر یا یکی از بزرگان بوده‌اند. برای مثال، در جمله «پادشاه با حَشَم خود وارد قصر شد»، منظور این است که پادشاه همراه گروهی از خدمتگزاران و وابستگان خود به قصر وارد شده است.\u003C\u002Fdiv>\r\n        \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">در برخی متن‌های تاریخی، معنای حَشَم گسترده‌تر است و ممکن است همراهان، افراد تحت فرمان یا حتی نیروهای وابسته به یک فرمانروا را نیز شامل شود. به همین دلیل، برای تشخیص معنای دقیق آن باید به موضوع نوشته و نقش افراد در جمله توجه کرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 12px; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">وظایف حَشَم در دستگاه بزرگان\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv>در گذشته، اداره کاخ‌ها و خانه‌های بزرگ به همکاری افراد متعددی نیاز داشت. برخی مسئول آماده‌سازی وسایل و پذیرایی بودند، بعضی پیام‌ها و فرمان‌ها را منتقل می‌کردند و گروهی نیز در سفرها همراه صاحب‌منصب خود حرکت می‌کردند. البته همه افراد حَشَم وظیفه یکسانی نداشتند و مسئولیت آنان با توجه به جایگاه اجتماعی و شرایط تاریخی متفاوت بود.\u003C\u002Fdiv>\r\n        \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">برای نمونه، وقتی در یک حکایت می‌خوانیم «امیر حَشَم خویش را فراخواند»، می‌توان دریافت که امیر گروهی از افراد وابسته به دستگاه خود را برای انجام کاری احضار کرده است. این عبارت به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که همه آن افراد خدمتکار خانه بوده‌اند یا وظایف دیگری نیز داشته‌اند.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسه واژه حَشَم با واژه‌های نزدیک\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n        \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n            \u003Cthead>\r\n                \u003Ctr>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">واژه\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">معنی اصلی\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">تفاوت با حَشَم\u003C\u002Fth>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Fthead>\r\n            \u003Ctbody>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">حَشَم\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خدمتکاران، چاکران و وابستگان\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">واژه‌ای جمعی با کاربرد گسترده در متون تاریخی و ادبی\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خَدَم\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خدمتگزاران و کارکنان خدمت‌رسان\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیشتر بر انجام کارهای خدماتی تأکید دارد.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">چاکر\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خدمتگزار یا فرمان‌بردار\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">معمولاً به یک فرد اشاره می‌کند.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">غلام\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بنده، خدمتکار یا فرد وابسته به دربار\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">در برخی دوره‌ها به جایگاه اجتماعی یا وظیفه مشخصی اشاره داشته است.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">سپاهی\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">فرد وابسته به نیروی نظامی\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بر نقش نظامی تأکید دارد، نه لزوماً خدمتگزاری.\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Ftbody>\r\n        \u003C\u002Ftable>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n        \u003Cstrong>نکته مهم:\u003C\u002Fstrong> واژه «حَشَم» را نباید با «حَشَمَت» یکسان دانست. حَشَم در معنای مورد بحث به گروهی از خدمتگزاران و وابستگان اشاره دارد؛ اما حشمت به معنای شکوه، بزرگی و هیبت است. همچنین «خَدَم و حَشَم» ترکیبی رایج به معنای خدمتگزاران و وابستگان یک شخص است.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">کاربرد حَشَم در متون ادبی و تاریخی\u003C\u002Fh3>\r\n    \u003Cdiv>\r\n        نویسندگان و شاعران فارسی‌زبان از واژه حَشَم برای نشان دادن موقعیت اجتماعی شخصیت‌ها و توصیف زندگی درباری استفاده کرده‌اند. حضور حَشَم در کنار یک شخصیت معمولاً بیانگر آن است که او افرادی را در خدمت یا تحت فرمان خود داشته است. بااین‌حال، تعداد خدمتگزاران به‌تنهایی برای قضاوت درباره قدرت یا ارزش شخصیتی افراد کافی نیست.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n        در داستان‌های تاریخی، عبارت‌هایی مانند «حَشَم پادشاه»، «حَشَم دربار» و «حَشَم امیر» نشان‌دهنده ارتباط گروهی از افراد با یک صاحب‌منصب هستند. برای مثال، جمله «فرمانروا با حَشَم فراوان به شهر رسید» تصویری از ورود او همراه گروهی از وابستگانش ایجاد می‌کند. در مقابل، جمله «حَشَم از فرمان امیر پیروی کردند» بر رابطه فرمان‌دهی و فرمان‌بری تأکید دارد.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 10px; : \">\r\n        شناخت این واژه برای درک ساختار اجتماعی گذشته نیز اهمیت دارد. در بسیاری از حکومت‌های قدیم، افراد جایگاه و اختیار یکسانی نداشتند و روابط میان حاکمان و وابستگان آنان بر پایه قدرت، فرمان‌بری و مسئولیت‌های گوناگون شکل می‌گرفت. خواننده با توجه به این شرایط می‌تواند رفتار شخصیت‌های یک حکایت را بهتر بررسی کند.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"نمونه‌های کاربرد واژه حَشَم در جمله\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n        \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n            \u003Cthead>\r\n                \u003Ctr>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">جمله نمونه\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">مفهوم واژه در جمله\u003C\u002Fth>\r\n                    \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نکته معنایی\u003C\u002Fth>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Fthead>\r\n            \u003Ctbody>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پادشاه حَشَم خود را فراخواند.\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خدمتگزاران و وابستگان\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تأکید بر فرمان‌دهی پادشاه\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">امیر با حَشَم فراوان سفر کرد.\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">گروه همراهان و وابستگان\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تأکید بر همراهی گروهی از افراد\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n                \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خَدَم و حَشَم در کاخ گرد آمدند.\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">خدمتکاران و افراد وابسته\u003C\u002Ftd>\r\n                    \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">کاربرد یک ترکیب رایج ادبی\u003C\u002Ftd>\r\n                \u003C\u002Ftr>\r\n            \u003C\u002Ftbody>\r\n        \u003C\u002Ftable>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin-top: 8px; : \">\r\n        \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">درک مطلب\u003C\u002Fspan>\r\n        \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">واژه‌شناسی\u003C\u002Fspan>\r\n        \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">ادبیات فارسی\u003C\u002Fspan>\r\n        \u003Cspan style=\"display: inline-block; padding: 4px 8px; border-radius: 999px; font-size: 12px; line-height: 1; vertical-align: baseline; background: #fff3c4; color: #24292f; : \">متون تاریخی\u003C\u002Fspan>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌های مفهومی و اشتباهات رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; margin-bottom: 12px; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا حَشَم همیشه به معنای خدمتکاران خانه است؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv>خیر. در برخی نوشته‌ها، حَشَم شامل همراهان و افراد وابسته به دستگاه یک فرمانروا نیز می‌شود. بنابراین، باید از محتوای جمله دریافت که منظور خدمتکاران شخصی، همراهان درباری یا گروه گسترده‌تری از وابستگان است.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; margin-bottom: 12px; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">چرا نمی‌توان حَشَم و سپاهیان را در همه جمله‌ها هم‌معنی دانست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv>زیرا سپاهیان وظیفه نظامی دارند، اما حَشَم ممکن است شامل خدمتگزاران و همراهانی با مسئولیت‌های غیرنظامی باشد. تنها در بعضی بافت‌های تاریخی، معنای حَشَم می‌تواند افراد نظامی وابسته به یک فرمانروا را نیز در بر بگیرد.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; margin-bottom: 12px; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">آیا عبارت «حَشَم فراوان» لزوماً به معنای ثروتمند بودن صاحب آن‌هاست؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv>نه لزوماً. این عبارت از وجود گروه بزرگی از افراد وابسته خبر می‌دهد و ممکن است نشان‌دهنده موقعیت اجتماعی یا قدرت فرمان‌دهی باشد؛ اما برای نتیجه‌گیری درباره میزان ثروت شخص، اطلاعات بیشتری لازم است.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; margin-bottom: 12px; : \">\r\n        \u003Cstrong style=\"color: #24292f; : \">اگر در یک بیت، واژه حَشَم کنار حشمت بیاید، چگونه تفاوت آن‌ها را تشخیص دهیم؟\u003C\u002Fstrong>\r\n        \u003Cdiv>باید به نقش هر واژه در جمله توجه کنیم. حَشَم معمولاً به گروهی از انسان‌ها اشاره دارد، درحالی‌که حشمت بیانگر شکوه و بزرگی است. برای نمونه، «حَشَم پادشاه» به افراد وابسته به او اشاره دارد، اما «حشمت پادشاه» بیانگر شکوه و هیبت اوست.\u003C\u002Fdiv>\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n    \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n        واژه \u003Cstrong>حَشَم\u003C\u002Fstrong> در معنای رایج ادبی و تاریخی خود به خدمتکاران، چاکران و وابستگان بزرگان اشاره می‌کند. این واژه غالباً معنایی جمعی دارد و در توصیف دربارها، روابط فرمان‌دهی و همراهان صاحبان قدرت به کار می‌رود. برای فهم دقیق آن، توجه به بافت جمله ضروری است؛ زیرا حَشَم در همه متن‌ها دقیقاً یک گروه مشخص را نشان نمی‌دهد. شناخت تفاوت آن با خَدَم، چاکر، غلام، سپاهی و حشمت، به درک بهتر متون فارسی و پاسخ‌گویی دقیق‌تر به پرسش‌های واژگانی و مفهومی کمک می‌کند.\r\n    \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211],"پایهٔ یازدهم","فارسی یازدهم","حَشَم",0,"2026-10-29 12:43:10","2026-10-29 12:46:10","سحر","شیرزاد","حشم-خدمتکاران-و-چاکران","کپسول آموزشی","1405\u002F08\u002F7","12:46 1405\u002F08\u002F7",{"tests":222,"papers":223,"files":224,"questions":225,"exams":226,"tutorials":227,"blogs":228},[],[],[],[],[],[],[229,238,247,256,265,274,283,292,301,309,317,325],{"id":230,"title":231,"cat":205,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":218,"update_jalali":237},22086,"کوشک: قصر یا کاخ بلند و وسیعی که معمولاً در میان باغ ساخته می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvOMGgQts10qQtqHsE4N2_200.png","2026-10-29 14:19:52","کوشک-قصر-یا-کاخ-بلند-و-وسیعی-که-معمولا-در-میان-باغ-ساخته-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22086\u002Fکوشک-قصر-یا-کاخ-بلند-و-وسیعی-که-معمولا-در-میان-باغ-ساخته-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22086\u002Fکوشک-قصر-یا-کاخ-بلند-و-وسیعی-که-معمولا-در-میان-باغ-ساخته-میشود","9 دقیقه قبل",{"id":239,"title":240,"cat":205,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":218,"update_jalali":246},22085,"سور: جشن و شادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FRPueonAkbiDTAGH4y8dP_200.png","2026-10-29 14:10:07","سور-جشن-و-شادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22085\u002Fسور-جشن-و-شادی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22085\u002Fسور-جشن-و-شادی","19 دقیقه قبل",{"id":248,"title":249,"cat":205,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":218,"update_jalali":255},22084,"ایزد: خدا و آفریدگار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1yS4ym33subXpadPaiYu_200.png","2026-10-29 14:05:12","ایزد-خدا-و-آفریدگار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22084\u002Fایزد-خدا-و-آفریدگار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22084\u002Fایزد-خدا-و-آفریدگار","23 دقیقه قبل",{"id":257,"title":258,"cat":205,"pic":259,"up_date":260,"title_url":261,"url":262,"legacy_url":263,"cat_title":218,"update_jalali":264},22083,"دوال: چرم و پوست؛ یک‌دوال به معنای یک‌لایه یا یک‌پاره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYAFdB562SEcrwSzbLxva_200.png","2026-10-29 13:56:59","دوال-چرم-و-پوست-یکدوال-به-معنای-یکلایه-یا-یکپاره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22083\u002Fدوال-چرم-و-پوست-یکدوال-به-معنای-یکلایه-یا-یکپاره","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22083\u002Fدوال-چرم-و-پوست-یکدوال-به-معنای-یکلایه-یا-یکپاره","32 دقیقه قبل",{"id":266,"title":267,"cat":205,"pic":268,"up_date":269,"title_url":270,"url":271,"legacy_url":272,"cat_title":218,"update_jalali":273},22082,"افگار: مجروح و آسیب‌دیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F3oSdDTc2gQ13Xv6a3IML_200.png","2026-10-29 13:50:32","افگار-مجروح-و-آسیبدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22082\u002Fافگار-مجروح-و-آسیبدیده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22082\u002Fافگار-مجروح-و-آسیبدیده","38 دقیقه قبل",{"id":275,"title":276,"cat":205,"pic":277,"up_date":278,"title_url":279,"url":280,"legacy_url":281,"cat_title":218,"update_jalali":282},22081,"غرقه شدن: در آب فرو رفتن و غرق شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fp1lIVIW1kKyPeWyGBbcK_200.png","2026-10-29 13:41:10","غرقه-شدن-در-آب-فرو-رفتن-و-غرق-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22081\u002Fغرقه-شدن-در-آب-فرو-رفتن-و-غرق-شدن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22081\u002Fغرقه-شدن-در-آب-فرو-رفتن-و-غرق-شدن","48 دقیقه قبل",{"id":284,"title":285,"cat":205,"pic":286,"up_date":287,"title_url":288,"url":289,"legacy_url":290,"cat_title":218,"update_jalali":291},22080,"غریو: فریاد و بانگ بلند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FL5xSKSRkODNJSJV8Mil4_200.png","2026-10-29 13:34:18","غریو-فریاد-و-بانگ-بلند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22080\u002Fغریو-فریاد-و-بانگ-بلند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22080\u002Fغریو-فریاد-و-بانگ-بلند","54 دقیقه قبل",{"id":293,"title":294,"cat":205,"pic":295,"up_date":296,"title_url":297,"url":298,"legacy_url":299,"cat_title":218,"update_jalali":300},22079,"هزاهز: آشوب و هیاهویی که مردم را به جنب‌وجوش می‌آورد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FyXosQvTtPIKyK7LRrVry_200.png","2026-10-29 13:28:22","هزاهز-آشوب-و-هیاهویی-که-مردم-را-به-جنبوجوش-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22079\u002Fهزاهز-آشوب-و-هیاهویی-که-مردم-را-به-جنبوجوش-میآورد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22079\u002Fهزاهز-آشوب-و-هیاهویی-که-مردم-را-به-جنبوجوش-میآورد","1 ساعت قبل",{"id":302,"title":303,"cat":205,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":218,"update_jalali":300},22078,"ناو: کشتی، به‌ویژه کشتی دارای تجهیزات جنگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZV8OCcpWcraWMoAccAYR_200.png","2026-10-29 13:22:42","ناو-کشتی-بهویژه-کشتی-دارای-تجهیزات-جنگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22078\u002Fناو-کشتی-بهویژه-کشتی-دارای-تجهیزات-جنگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22078\u002Fناو-کشتی-بهویژه-کشتی-دارای-تجهیزات-جنگی",{"id":310,"title":311,"cat":205,"pic":312,"up_date":313,"title_url":314,"url":315,"legacy_url":316,"cat_title":218,"update_jalali":300},22077,"قضا: تقدیر و سرنوشت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FGx0r5z7vi7iXJ24jrcOq_200.png","2026-10-29 13:16:39","قضا-تقدیر-و-سرنوشت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22077\u002Fقضا-تقدیر-و-سرنوشت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22077\u002Fقضا-تقدیر-و-سرنوشت",{"id":318,"title":319,"cat":205,"pic":320,"up_date":321,"title_url":322,"url":323,"legacy_url":324,"cat_title":218,"update_jalali":300},22076,"شراع: سایه‌بان یا خیمه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FXQgPIez8BkQUwzBsPykI_200.png","2026-10-29 13:09:08","شراع-سایهبان-یا-خیمه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22076\u002Fشراع-سایهبان-یا-خیمه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22076\u002Fشراع-سایهبان-یا-خیمه",{"id":326,"title":327,"cat":205,"pic":328,"up_date":329,"title_url":330,"url":331,"legacy_url":332,"cat_title":218,"update_jalali":300},22075,"مطرب: آوازخوان یا نوازنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwsTZvBZ2iv3qa9MKOrH9_200.png","2026-10-29 13:03:33","مطرب-آوازخوان-یا-نوازنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F22075\u002Fمطرب-آوازخوان-یا-نوازنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F22075\u002Fمطرب-آوازخوان-یا-نوازنده"]