[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-21904":199,"$f3azzn8x4z6b54":221},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":178,"base":201,"course":202,"lesson":203,"title":204,"cat":205,"pic":206,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":207,"tags":208,"metadata":13,"featured":212,"status":4,"views":43,"subdate":213,"up_date":214,"first_name":215,"last_name":216,"avatar":13,"title_url":217,"cat_title":218,"subdate_jalali":219,"update_jalali":220},21904,1168,1182,1184,"قافیه و ردیف: قافیه واژه یا بخش پایانی مصراع‌هاست که پیش از ردیف از نظر آوا و حروف پایانی هماهنگ است؛ ردیف واژه یا مجموعهٔ واژه‌های یکسانی است که پس از قافیه تکرار می‌شود",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FYpoMfBPhDZoO5CEOE7d0_800.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"قافیه و ردیف؛ هماهنگی آوایی در پایان مصراع‌ها\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">قافیه و ردیف؛ هماهنگی آوایی در پایان مصراع‌ها\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">شناخت تفاوت قافیه و ردیف، نقش هرکدام در آفرینش موسیقی شعر و نمونه‌های روشن از شعر فارسی\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    قافیه و ردیف دو ابزار اصلی برای ایجاد موسیقی در پایان مصراع‌های شعر فارسی هستند. قافیه، واژه یا بخش پایانی مصراع است که پیش از ردیف می‌آید و آواها و حروف پایانی آن با مصراع‌های دیگر هماهنگ می‌شود؛ ردیف نیز واژه یا مجموعه‌واژهٔ یکسانی است که پس از قافیه تکرار می‌شود. شناخت دقیق این دو مفهوم به ما کمک می‌کند هم زیبایی آوایی شعر را بهتر درک کنیم و هم هنگام خواندن یا نوشتن شعر، مرز میان هماهنگی قافیه و تکرار ردیف را گم نکنیم. در این مقاله، ابتدا تفاوت این دو را روشن می‌کنیم، سپس نقش آن‌ها را در ساخت موسیقی شعر بررسی می‌کنیم و در پایان به پرسش‌های رایج و سوءبرداشت‌های مربوط به آن‌ها پاسخ می‌دهیم.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">قافیه و ردیف؛ دو مفهوم نزدیک اما متفاوت\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>قافیه، هستهٔ آوایی پایان مصراع است. به بیان ساده، اگر از پایان مصراع به عقب برگردیم، به واژه یا بخشی می‌رسیم که آواهای پایانی‌اش باید با مصراع‌های دیگر هماهنگ باشد. برای نمونه، در بیت «ای ایران ای مرز پرگهر \u002F ای خاکت سرچشمهٔ هنر»، واژه‌های «پرگهر» و «هنر» قافیه‌اند؛ زیرا حروف پایانی هر دو هماهنگ است. اما ردیف، واژه یا واژه‌های یکسانی است که پس از قافیه تکرار می‌شود؛ مانند بیت «به نام خداوند جان و خرد \u002F کزین برتر اندیشه برنگذرد» که در آن، واژهٔ «خرد» قافیه است و «برنگذرد» نقشی شبیه ردیف ندارد؛ بلکه در بیتی مانند «دلم از غم تو خون شد، چه کنم \u002F ز غمت چون گل لاله‌گون شد، چه کنم»، عبارت «چه کنم» ردیف است و «خون شد» و «لاله‌گون شد» قافیه‌اند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسهٔ قافیه و ردیف\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">قافیه\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ردیف\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">جایگاه\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پیش از ردیف و در پایان بخش اصلی مصراع\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">پس از قافیه و در انتهای مصراع\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">نوع هماهنگی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">هماهنگی آوا و حروف پایانی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">تکرار عین واژه یا مجموعه‌واژه\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">مثال\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">«پرگهر» و «هنر»\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">«چه کنم» در پایان هر دو مصراع\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">نقش قافیه و ردیف در موسیقی و پیام شعر\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>قافیه و ردیف فقط یک قاعدهٔ فنی نیستند؛ آن‌ها به شعر نظم می‌بخشند و گوش خواننده را در پایان هر مصراع آمادهٔ مصراع بعدی می‌کنند. وقتی قافیه تکرار می‌شود، ذهن شنونده الگوی آوایی را می‌شناسد و لذت می‌برد. ردیف نیز این الگو را پررنگ‌تر می‌کند و گاه پیام شعر را تقویت می‌کند. برای نمونه، در شعر «الهی سینه‌ای ده آتشی‌ناک \u002F در او شعله شود بادِ غمِ تو»، قافیه «آتشی‌ناک» و «غمِ تو» نیست؛ بلکه باید به هماهنگی پایانی توجه کرد. اما در بیتی مانند «برو ای زاهد و بر من مپسند \u002F که بهشت است در آنجا که تو را نیست»، واژهٔ «مپسند» و «نیست» قافیه‌اند و تکرار ساختار پایانی، لحن نصیحت‌آمیز شعر را پررنگ می‌کند. همچنین در ترانه‌های امروزی، ردیف‌های کوتاه مانند «دلم» یا «بمان» به خواننده کمک می‌کند ضرباهنگ را حفظ کند. پس قافیه و ردیف هم به زیبایی آوایی و هم به انتقال احساس و پیام شاعر یاری می‌رسانند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 0 0 16px 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fff7e6; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; : \">\r\n    نکته: در بعضی بیت‌ها ردیف وجود ندارد و فقط قافیه، پایان مصراع‌ها را هماهنگ می‌کند؛ بنابراین نبودِ ردیف به معنای بی‌قاعده بودن شعر نیست.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌ها و سوءبرداشت‌های رایج\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">آیا هر واژهٔ تکراری در پایان مصراع‌ها ردیف است؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">نه همیشه. اگر واژهٔ تکراری پس از قافیه بیاید و قافیه پیش از آن قرار گیرد، ردیف است؛ اما اگر خودِ واژهٔ تکراری همان بخش هماهنگ پایانی باشد و قافیهٔ جداگانه‌ای پیش از آن نباشد، نمی‌توان آن را ردیف شمرد.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">آیا قافیه باید حتماً یک واژهٔ کامل باشد؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">نه؛ قافیه می‌تواند بخشی از یک واژه باشد، مانند پایانهٔ «-ان» در «جان» و «جهان» که فقط آواهای پایانی هماهنگ است. مهم این است که بخش پایانی مصراع پیش از ردیف، از نظر آوایی با مصراع‌های دیگر هماهنگ باشد.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">آیا شعر بی‌ردیف هم می‌تواند قافیه داشته باشد؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">بله؛ بسیاری از شعرهای فارسی فقط با قافیه ساخته می‌شوند و ردیف ندارند. در این حالت، هماهنگی پایان مصراع‌ها تنها بر عهدهٔ قافیه است و این کاملاً پذیرفته است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong style=\"color: #344054; : \">چرا گاهی قافیه و ردیف را با هم اشتباه می‌گیریم؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">چون هر دو در پایان مصراع ظاهر می‌شوند و تکرار می‌شوند. راه تشخیص این است که بپرسیم کدام بخش از نظر آوا هماهنگ است (قافیه) و کدام بخش عیناً تکرار شده است (ردیف).\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    قافیه و ردیف دو ستون موسیقی شعر فارسی‌اند: قافیه هماهنگی آوایی پایان مصراع را می‌سازد و ردیف با تکرار واژه‌های یکسان، نظم و تأکید را افزایش می‌دهد. با شناخت جایگاه هرکدام و توجه به نمونه‌های روشن، هم می‌توانیم شعرهای کلاسیک را دقیق‌تر بخوانیم و هم در نوشتن، از این دو ابزار به‌درستی بهره ببریم. مهم‌ترین نکته این است که پیش از هر چیز، مرز میان هماهنگی آوا و تکرار واژه را بشناسیم و آن را با مثال‌های ساده تمرین کنیم.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[209,210,211],"قافیه و ردیف","فارسی دهم","پایه دهم",0,"2026-10-22 14:57:24","2026-10-29 08:06:45","ندا","بنی هاشمی","قافیه-و-ردیف-قافیه-واژه-یا-بخش-پایانی-مصراعهاست-که-پیش-از-ردیف-از-نظر-آوا-و-حروف-پایانی-هماهنگ-است-ردیف-واژه-یا-مجموعه-واژههای-یکسانی-است-که-پس-از-قافیه-تکرار-میشود","کپسول آموزشی","1405\u002F07\u002F30","8:06 1405\u002F08\u002F7",{"tests":222,"papers":223,"files":224,"questions":225,"exams":226,"tutorials":227,"blogs":228},[],[],[],[],[],[],[229,238,246,255,263,271,279,287,295,303,312,320],{"id":230,"title":231,"cat":205,"pic":232,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":218,"update_jalali":237},21860,"شفق: سرخی آسمان هنگام غروب خورشید.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKrKjzkuP9bL32lZee1fN_200.png","2026-10-29 09:31:48","شفق-سرخی-آسمان-هنگام-غروب-خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21860\u002Fشفق-سرخی-آسمان-هنگام-غروب-خورشید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21860\u002Fشفق-سرخی-آسمان-هنگام-غروب-خورشید","7 ساعت قبل",{"id":239,"title":240,"cat":205,"pic":241,"up_date":242,"title_url":243,"url":244,"legacy_url":245,"cat_title":218,"update_jalali":237},21861,"محراب: جایگاه مقدس در مسجد که امام جماعت در آن به نماز می‌ایستد؛ در لغت، محل جنگ و مبارزه نیز معنا شده است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FMOoaLtva07caAYFiZxDT_200.png","2026-10-29 09:23:21","محراب-جایگاه-مقدس-در-مسجد-که-امام-جماعت-در-آن-به-نماز-میایستد-در-لغت-محل-جنگ-و-مبارزه-نیز-معنا-شده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21861\u002Fمحراب-جایگاه-مقدس-در-مسجد-که-امام-جماعت-در-آن-به-نماز-میایستد-در-لغت-محل-جنگ-و-مبارزه-نیز-معنا-شده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21861\u002Fمحراب-جایگاه-مقدس-در-مسجد-که-امام-جماعت-در-آن-به-نماز-میایستد-در-لغت-محل-جنگ-و-مبارزه-نیز-معنا-شده-است",{"id":247,"title":248,"cat":205,"pic":249,"up_date":250,"title_url":251,"url":252,"legacy_url":253,"cat_title":218,"update_jalali":254},21862,"گزاردن: به‌جا آوردن و اقامه کردن.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FIz4hy1223Gqr1W1SWKxg_200.png","2026-10-29 09:16:21","گزاردن-بهجا-آوردن-و-اقامه-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21862\u002Fگزاردن-بهجا-آوردن-و-اقامه-کردن","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21862\u002Fگزاردن-بهجا-آوردن-و-اقامه-کردن","8 ساعت قبل",{"id":256,"title":257,"cat":205,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":218,"update_jalali":254},21863,"سرخگون: به‌رنگ سرخ.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FFoAN178pHFr8vO51vJ75_200.png","2026-10-29 09:03:12","سرخگون-بهرنگ-سرخ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21863\u002Fسرخگون-بهرنگ-سرخ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21863\u002Fسرخگون-بهرنگ-سرخ",{"id":264,"title":265,"cat":205,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":218,"update_jalali":254},21864,"خون‌بها: بهای تعیین‌شده در برابر خون یا جان فرد کشته‌شده؛ در کاربرد ادبی، ارزش و بهای شهادت نیز می‌تواند مراد باشد.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FZGQj3ntZFgfB3vuk2cJB_200.png","2026-10-29 08:56:26","خونبها-بهای-تعیینشده-در-برابر-خون-یا-جان-فرد-کشتهشده-در-کاربرد-ادبی-ارزش-و-بهای-شهادت-نیز-میتواند-مراد-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21864\u002Fخونبها-بهای-تعیینشده-در-برابر-خون-یا-جان-فرد-کشتهشده-در-کاربرد-ادبی-ارزش-و-بهای-شهادت-نیز-میتواند-مراد-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21864\u002Fخونبها-بهای-تعیینشده-در-برابر-خون-یا-جان-فرد-کشتهشده-در-کاربرد-ادبی-ارزش-و-بهای-شهادت-نیز-میتواند-مراد-باشد",{"id":272,"title":273,"cat":205,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":218,"update_jalali":254},21888,"غرّش: فریاد بلند یا صدای سهمگین جانوران درنده.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F23nuk496VHazRPmVDxuY_200.png","2026-10-29 08:52:40","غرش-فریاد-بلند-یا-صدای-سهمگین-جانوران-درنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21888\u002Fغرش-فریاد-بلند-یا-صدای-سهمگین-جانوران-درنده","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21888\u002Fغرش-فریاد-بلند-یا-صدای-سهمگین-جانوران-درنده",{"id":280,"title":281,"cat":205,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":218,"update_jalali":254},21889,"عوعو: صدای سگ.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FwSjsdwv3unMYXllFhh7A_200.png","2026-10-29 08:37:57","عوعو-صدای-سگ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21889\u002Fعوعو-صدای-سگ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21889\u002Fعوعو-صدای-سگ",{"id":288,"title":289,"cat":205,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":218,"update_jalali":254},21890,"چراغدان: جایگاه چراغ.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FPH5giDShA6bjYGbvC64Z_200.png","2026-10-29 08:27:27","چراغدان-جایگاه-چراغ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21890\u002Fچراغدان-جایگاه-چراغ","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21890\u002Fچراغدان-جایگاه-چراغ",{"id":296,"title":297,"cat":205,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":218,"update_jalali":254},21891,"کاروانسرا: محل اقامت کوتاه‌مدت مسافران.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfBXUgDy75pIbBLjyxx0y_200.png","2026-10-29 08:19:40","کاروانسرا-محل-اقامت-کوتاهمدت-مسافران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21891\u002Fکاروانسرا-محل-اقامت-کوتاهمدت-مسافران","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21891\u002Fکاروانسرا-محل-اقامت-کوتاهمدت-مسافران",{"id":304,"title":305,"cat":205,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":218,"update_jalali":311},21892,"مُفتخر: سربلند و صاحب افتخار.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9Bmskzi2BHnuKazrsoZT_200.png","2026-10-29 08:11:12","مفتخر-سربلند-و-صاحب-افتخار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21892\u002Fمفتخر-سربلند-و-صاحب-افتخار","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21892\u002Fمفتخر-سربلند-و-صاحب-افتخار","9 ساعت قبل",{"id":313,"title":314,"cat":205,"pic":315,"up_date":316,"title_url":317,"url":318,"legacy_url":319,"cat_title":218,"update_jalali":311},21905,"استعاره: تشبیهی که در آن یکی از دو طرف تشبیه حذف می‌شود و طرف دیگر به جای آن به کار می‌رود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fff83iaA2Kwu8BhVRkfpe_200.png","2026-10-29 08:02:09","استعاره-تشبیهی-که-در-آن-یکی-از-دو-طرف-تشبیه-حذف-میشود-و-طرف-دیگر-به-جای-آن-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21905\u002Fاستعاره-تشبیهی-که-در-آن-یکی-از-دو-طرف-تشبیه-حذف-میشود-و-طرف-دیگر-به-جای-آن-به-کار-میرود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21905\u002Fاستعاره-تشبیهی-که-در-آن-یکی-از-دو-طرف-تشبیه-حذف-میشود-و-طرف-دیگر-به-جای-آن-به-کار-میرود",{"id":321,"title":322,"cat":205,"pic":323,"up_date":324,"title_url":325,"url":326,"legacy_url":327,"cat_title":218,"update_jalali":311},21906,"مشبّه: چیزی که در تشبیه به چیز دیگری مانند می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLhAi8oo3cSxwJgVs0eIs_200.png","2026-10-29 07:55:15","مشبه-چیزی-که-در-تشبیه-به-چیز-دیگری-مانند-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21906\u002Fمشبه-چیزی-که-در-تشبیه-به-چیز-دیگری-مانند-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21906\u002Fمشبه-چیزی-که-در-تشبیه-به-چیز-دیگری-مانند-میشود"]