[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-21845":193,"$fpPFBl8BYeBLLUm6MAUTysDNSwcl9HKSRJn77Za2HFZE":215},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"section":178,"base":195,"course":196,"lesson":197,"title":198,"cat":199,"pic":200,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":201,"tags":202,"metadata":13,"featured":206,"status":4,"views":207,"subdate":208,"up_date":209,"first_name":210,"last_name":211,"avatar":13,"cat_title":212,"subdate_jalali":213,"update_jalali":214},21845,1168,1182,1184,"فعل بی‌شخص: فعلی که انجام‌دهندهٔ مشخص و شخص معینی ندارد و معمولاً در بیان امکان، ضرورت یا حالت کلی به کار می‌رود.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fassets\u002Fimage\u002Fblog\u002FcatPic\u002Fgamaevents.png","\u003Cdiv id=\"article-core\" dir=\"rtl\" role=\"article\" aria-label=\"فعل بی‌شخص و کاربردهای آن در زبان فارسی\" style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; max-width: 980px; margin: 16px auto; padding: 16px; background: #ffffff; font-family: 'IRANSans', Tahoma, 'Times New Roman', serif; color: #667085; line-height: 1.8; word-break: break-word; : \">\r\n  \u003Ch2 style=\"margin: 0 0 6px 0; font-size: 22px; font-weight: 800; color: #344054; : \">فعل بی‌شخص و کاربردهای آن در زبان فارسی\u003C\u002Fh2>\r\n  \u003Cdiv style=\"margin-top: 4px; font-size: 13px; opacity: .95; color: #667085; : \">شناخت ساختار، نقش و نمونه‌های فعل‌هایی که انجام‌دهندهٔ مشخصی ندارند\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 14px 0 16px 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #ffb600; border-radius: 12px; background: #fff8e1; color: #667085; : \">\r\n    فعل بی‌شخص یکی از ساختارهای مهم و پرکاربرد در زبان فارسی است که در آن انجام‌دهندهٔ عمل مشخص و معینی وجود ندارد. این فعل‌ها بیشتر برای بیان امکان، ضرورت، حالت کلی یا توصیف موقعیت‌هایی به کار می‌روند که گوینده نمی‌خواهد یا نمی‌تواند فاعل را مشخص کند. در این مقاله، ابتدا مفهوم فعل بی‌شخص و تفاوت آن با فعل شخصی بررسی می‌شود، سپس کاربردهای اصلی آن در جمله‌های روزمره و متون گوناگون تحلیل می‌گردد و در پایان، برخی از پرسش‌ها و اشتباهات رایج دربارهٔ این ساختار پاسخ داده می‌شود. مثال‌های ارائه‌شده همگی برگرفته از موقعیت‌های ملموس برای دانش‌آموزان دورهٔ دهم تا دوازدهم است تا درک مطلب آسان‌تر شود.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">فعل بی‌شخص چیست و چه تفاوتی با فعل شخصی دارد؟\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>در زبان فارسی، فعل معمولاً با شناسهٔ خود به شخص و شمار خاصی اشاره می‌کند؛ مثلاً در جملهٔ «او می‌رود»، شناسهٔ «-د» نشان می‌دهد که انجام‌دهندهٔ عمل سوم‌شخص مفرد است. به چنین فعلی، فعل شخصی می‌گویند. اما فعل بی‌شخص فعلی است که هیچ شناسهٔ شخصی ندارد و نمی‌توان برای آن فاعل مشخصی در نظر گرفت. این فعل‌ها غالباً در سوم‌شخص مفرد ظاهر می‌شوند، اما شناسهٔ آن‌ها دیگر به شخص خاصی اشاره نمی‌کند و بیشتر حالت غیرشخصی و کلی دارد.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>برای نمونه، در جملهٔ «باید رفت»، فعل «باید» به همراه «رفت» یک ساختار بی‌شخص ساخته است. هیچ‌کس نمی‌پرسد چه کسی باید برود؛ زیرا این جمله یک توصیه یا ضرورت کلی را بیان می‌کند. همچنین در جملهٔ «می‌توان گفت که هوا سرد است»، فعل «می‌توان» بی‌شخص است و گوینده تنها امکان بیان یک مطلب را نشان می‌دهد، نه انجام‌دهندهٔ خاصی را. در مقابل، اگر بگوییم «من می‌توانم بروم»، فعل «می‌توانم» شخصی است و فاعل آن مشخص است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>یکی از راه‌های تشخیص فعل بی‌شخص، توجه به نبود فاعل و نبود شناسهٔ شخصی است. البته برخی فعل‌ها مانند «باریدن» همیشه بی‌شخص هستند؛ مثلاً «باران بارید» یا «دارد باران می‌بارد». در این جمله‌ها، فعل «بارید» و «می‌بارد» به انجام‌دهندهٔ مشخصی اشاره نمی‌کنند و تنها یک پدیدهٔ طبیعی را توصیف می‌کنند. جدول زیر تفاوت‌های اصلی فعل شخصی و بی‌شخص را نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Cdiv role=\"region\" aria-label=\"مقایسهٔ فعل شخصی و فعل بی‌شخص\" style=\"box-sizing: border-box; margin: 8px 0 16px 0; padding: 0; border: 1px solid #e5e7eb; border-radius: 12px; overflow: auto; : \">\r\n    \u003Ctable style=\"box-sizing: border-box; width: 100%; min-width: 600px; border-collapse: collapse; : \">\r\n      \u003Cthead>\r\n        \u003Ctr>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ویژگی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فعل شخصی\u003C\u002Fth>\r\n          \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">فعل بی‌شخص\u003C\u002Fth>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Fthead>\r\n      \u003Ctbody>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">داشتن فاعل مشخص\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دارد\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ندارد\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">داشتن شناسهٔ شخصی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">دارد\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">ندارد\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">کاربرد اصلی\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیان عمل توسط فاعل معین\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">بیان امکان، ضرورت یا حالت کلی\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n        \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">نمونه\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">او هر روز به مدرسه می‌رود.\u003C\u002Ftd>\r\n          \u003Ctd style=\"box-sizing: border-box; padding: 10px 12px; border-bottom: 1px solid #edf2f7; text-align: right; color: #667085; : \">باید به مدرسه رفت.\u003C\u002Ftd>\r\n        \u003C\u002Ftr>\r\n      \u003C\u002Ftbody>\r\n    \u003C\u002Ftable>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">کاربردهای فعل بی‌شخص در جمله‌های روزمره\u003C\u002Fh3>\r\n  \u003Cp>فعل‌های بی‌شخص در زبان فارسی بسیار پرکاربرد هستند و در موقعیت‌های گوناگون به کار می‌روند. یکی از مهم‌ترین کاربردهای آن‌ها بیان ضرورت و اجبار است. برای مثال، جملهٔ «باید تکالیف را انجام داد» به این معناست که انجام تکالیف یک ضرورت کلی است و گوینده نمی‌خواهد یا نمی‌تواند مشخص کند چه کسی باید این کار را انجام دهد. همچنین جملهٔ «نباید دیر رسید» یک هشدار کلی است و فاعل مشخصی ندارد.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>کاربرد دیگر فعل بی‌شخص، بیان امکان و احتمال است. جمله‌هایی مانند «می‌توان گفت که این کتاب مفید است» یا «شاید بتوان فردا به کتابخانه رفت» نشان می‌دهند که گوینده در حال بیان یک امکان کلی است، نه انجام‌دهندهٔ خاص. در چنین جمله‌هایی، فعل «توانستن» به شکل بی‌شخص به کار رفته است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003Cp>توصیف حالت‌های کلی و پدیده‌های طبیعی نیز از کاربردهای مهم فعل بی‌شخص است. فعل‌هایی مانند «باریدن»، «برف آمدن»، «سرد شدن» و «گرم شدن» غالباً بی‌شخص هستند. مثلاً «دیشب باران بارید» یا «امروز هوا سرد شده است» هیچ فاعل مشخصی ندارند و تنها یک حالت یا رویداد کلی را توصیف می‌کنند. همچنین در جمله‌های اداری و رسمی، مانند «تصمیم گرفته شد که جلسه برگزار شود»، فعل «تصمیم گرفته شد» بی‌شخص است و انجام‌دهندهٔ تصمیم مشخص نیست. این شیوهٔ بیان در متون رسمی برای پرهیز از اشاره به شخص خاص بسیار رایج است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n  \u003Ch3 style=\"margin: 16px 0 8px 0; padding: 0 0 6px 0; border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; : \">پرسش‌ها و اشتباهات رایج دربارهٔ فعل بی‌شخص\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong>پرسش یکم:\u003C\u002Fstrong> آیا هر فعلی که در سوم‌شخص مفرد آمده باشد، بی‌شخص است؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">خیر. بسیاری از فعل‌ها در سوم‌شخص مفرد شخصی هستند؛ مانند «او می‌رود» یا «کتاب روی میز است». فعل بی‌شخص ویژگی‌های دیگری نیز دارد؛ از جمله اینکه نمی‌توان برای آن فاعل مشخصی در نظر گرفت و غالباً در ساختارهای خاص مانند «باید رفت»، «می‌توان گفت» یا «باران بارید» ظاهر می‌شود.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong>پرسش دوم:\u003C\u002Fstrong> چرا در جملهٔ «باید رفت» فعل «باید» را بی‌شخص می‌نامیم، در حالی که شناسهٔ سوم‌شخص مفرد ندارد؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">زیرا «باید» در این ساختار نه به شخص خاصی اشاره می‌کند و نه شناسهٔ شخصی می‌پذیرد. این فعل تنها یک ضرورت یا الزام کلی را بیان می‌کند و انجام‌دهندهٔ عمل در جمله ذکر نمی‌شود. به همین دلیل، آن را بی‌شخص می‌نامیم.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong>پرسش سوم:\u003C\u002Fstrong> آیا فعل «باریدن» همیشه بی‌شخص است؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">بله، فعل «باریدن» در زبان فارسی همیشه بی‌شخص به کار می‌رود؛ زیرا انجام‌دهندهٔ آن مشخص نیست و تنها یک پدیدهٔ طبیعی را توصیف می‌کند. مثلاً «باران بارید» یا «دارد برف می‌بارد» هیچ فاعل مشخصی ندارند.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 10px 0 0 0; padding: 12px 14px; border: 1px solid #e2e8f0; border-radius: 12px; background: #f8fafc; : \">\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0 0 6px 0; : \">\u003Cstrong>پرسش چهارم:\u003C\u002Fstrong> آیا در جمله‌های بی‌شخص می‌توان فاعل را به صورت پنهان در نظر گرفت؟\u003C\u002Fp>\r\n    \u003Cp style=\"margin: 0; : \">در برخی جمله‌ها ممکن است گوینده فاعل را در ذهن داشته باشد، اما چون آن را بیان نمی‌کند و فعل نیز شناسهٔ شخصی ندارد، جمله بی‌شخص باقی می‌ماند. برای نمونه، در «گفته شد که فردا تعطیل است»، ممکن است گوینده بداند چه کسی گفته است، اما چون فاعل را ذکر نکرده، فعل بی‌شخص است.\u003C\u002Fp>\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n  \u003Cdiv style=\"margin: 16px 0 0 0; padding: 12px 14px; border-radius: 12px; background: #fffdf3; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; : \">\r\n    فعل بی‌شخص ساختاری است که در آن انجام‌دهندهٔ عمل مشخص نیست و فعل شناسهٔ شخصی نمی‌پذیرد. این فعل‌ها بیشتر برای بیان ضرورت، امکان، حالت کلی و توصیف پدیده‌های طبیعی به کار می‌روند. شناخت فعل بی‌شخص به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا جمله‌های فارسی را دقیق‌تر تحلیل کنند و تفاوت آن را با فعل شخصی تشخیص دهند. همچنین آگاهی از این ساختار، در نوشتن متن‌های رسمی و اداری که گوینده نمی‌خواهد فاعل را مشخص کند، بسیار سودمند است. با تمرین و توجه به نمونه‌های روزمره، می‌توان این مفهوم را به سادگی درک کرد و در نوشتار و گفتار به کار برد.\r\n  \u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>",[203,204,205],"فعل بی‌شخص","فارسی دهم","پایه دهم",0,42,"2026-10-12 19:22:56","2026-10-12 19:23:31","ندا","بنی هاشمی","کپسول آموزشی","1405\u002F07\u002F20","19:23 1405\u002F07\u002F20",{"tests":216,"papers":217,"files":218,"questions":219,"exams":220,"tutorials":221,"blogs":222},[],[],[],[],[],[],[223,230,237,244,251,258,265,272,279,286,293,300],{"id":224,"title":225,"cat":199,"pic":200,"up_date":226,"title_url":227,"url":228,"legacy_url":229,"cat_title":212,"update_jalali":213},21846,"گودال: فرورفتگی و جای پست در زمین.","2026-10-12 19:26:22","گودال-فرورفتگی-و-جای-پست-در-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21846\u002Fگودال-فرورفتگی-و-جای-پست-در-زمین","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21846\u002Fگودال-فرورفتگی-و-جای-پست-در-زمین",{"id":231,"title":232,"cat":199,"pic":200,"up_date":233,"title_url":234,"url":235,"legacy_url":236,"cat_title":212,"update_jalali":213},21844,"می‌آشامانی: فعلی گذرا به سببی که در آن فاعل، سبب انجام عمل آشامیدن برای دیگری می‌شود.","2026-10-12 19:19:21","میآشامانی-فعلی-گذرا-به-سببی-که-در-آن-فاعل-سبب-انجام-عمل-آشامیدن-برای-دیگری-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21844\u002Fمیآشامانی-فعلی-گذرا-به-سببی-که-در-آن-فاعل-سبب-انجام-عمل-آشامیدن-برای-دیگری-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21844\u002Fمیآشامانی-فعلی-گذرا-به-سببی-که-در-آن-فاعل-سبب-انجام-عمل-آشامیدن-برای-دیگری-میشود",{"id":238,"title":239,"cat":199,"pic":200,"up_date":240,"title_url":241,"url":242,"legacy_url":243,"cat_title":212,"update_jalali":213},21843,"حُسن تعلیل: آوردن دلیل شاعرانه، زیبا و غیرواقعی برای یک پدیده یا رویداد، به‌گونه‌ای که برای مخاطب پذیرفتنی و دلپذیر باشد.","2026-10-12 19:15:39","حسن-تعلیل-آوردن-دلیل-شاعرانه-زیبا-و-غیرواقعی-برای-یک-پدیده-یا-رویداد-بهگونهای-که-برای-مخاطب-پذیرفتنی-و-دلپذیر-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21843\u002Fحسن-تعلیل-آوردن-دلیل-شاعرانه-زیبا-و-غیرواقعی-برای-یک-پدیده-یا-رویداد-بهگونهای-که-برای-مخاطب-پذیرفتنی-و-دلپذیر-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21843\u002Fحسن-تعلیل-آوردن-دلیل-شاعرانه-زیبا-و-غیرواقعی-برای-یک-پدیده-یا-رویداد-بهگونهای-که-برای-مخاطب-پذیرفتنی-و-دلپذیر-باشد",{"id":245,"title":246,"cat":199,"pic":200,"up_date":247,"title_url":248,"url":249,"legacy_url":250,"cat_title":212,"update_jalali":213},21842,"شعر منثور: شعری بدون وزن عروضی و قافیهٔ منظم که ساختار آن به نثر نزدیک است.","2026-10-12 19:08:39","شعر-منثور-شعری-بدون-وزن-عروضی-و-قافیه-منظم-که-ساختار-آن-به-نثر-نزدیک-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21842\u002Fشعر-منثور-شعری-بدون-وزن-عروضی-و-قافیه-منظم-که-ساختار-آن-به-نثر-نزدیک-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21842\u002Fشعر-منثور-شعری-بدون-وزن-عروضی-و-قافیه-منظم-که-ساختار-آن-به-نثر-نزدیک-است",{"id":252,"title":253,"cat":199,"pic":200,"up_date":254,"title_url":255,"url":256,"legacy_url":257,"cat_title":212,"update_jalali":213},21841,"شعر سپید: گونه‌ای از شعر معاصر که وزن عروضی و جایگاه مشخص قافیه ندارد و قافیه و ردیف در آن اختیاری است.","2026-10-12 19:02:21","شعر-سپید-گونهای-از-شعر-معاصر-که-وزن-عروضی-و-جایگاه-مشخص-قافیه-ندارد-و-قافیه-و-ردیف-در-آن-اختیاری-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21841\u002Fشعر-سپید-گونهای-از-شعر-معاصر-که-وزن-عروضی-و-جایگاه-مشخص-قافیه-ندارد-و-قافیه-و-ردیف-در-آن-اختیاری-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21841\u002Fشعر-سپید-گونهای-از-شعر-معاصر-که-وزن-عروضی-و-جایگاه-مشخص-قافیه-ندارد-و-قافیه-و-ردیف-در-آن-اختیاری-است",{"id":259,"title":260,"cat":199,"pic":200,"up_date":261,"title_url":262,"url":263,"legacy_url":264,"cat_title":212,"update_jalali":213},21840,"جمال میرصادقی: نویسندهٔ داستان «دیوار» و از داستان‌نویسان معاصر فارسی.","2026-10-12 18:59:50","جمال-میرصادقی-نویسنده-داستان-دیوار-و-از-داستاننویسان-معاصر-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21840\u002Fجمال-میرصادقی-نویسنده-داستان-دیوار-و-از-داستاننویسان-معاصر-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21840\u002Fجمال-میرصادقی-نویسنده-داستان-دیوار-و-از-داستاننویسان-معاصر-فارسی",{"id":266,"title":267,"cat":199,"pic":200,"up_date":268,"title_url":269,"url":270,"legacy_url":271,"cat_title":212,"update_jalali":213},21839,"عنصرالمعالی کیکاووس: نویسندهٔ «قابوس‌نامه» و از نویسندگان برجستهٔ نثر تعلیمی فارسی.","2026-10-12 18:55:37","عنصرالمعالی-کیکاووس-نویسنده-قابوسنامه-و-از-نویسندگان-برجسته-نثر-تعلیمی-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21839\u002Fعنصرالمعالی-کیکاووس-نویسنده-قابوسنامه-و-از-نویسندگان-برجسته-نثر-تعلیمی-فارسی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21839\u002Fعنصرالمعالی-کیکاووس-نویسنده-قابوسنامه-و-از-نویسندگان-برجسته-نثر-تعلیمی-فارسی",{"id":273,"title":274,"cat":199,"pic":200,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":212,"update_jalali":213},21838,"قابوس‌نامه: کتابی تعلیمی و اخلاقی از عنصرالمعالی کیکاووس که در آن آموزه‌های اخلاقی و شیوهٔ درست زندگی و رفتار بیان شده است.","2026-10-12 18:37:51","قابوسنامه-کتابی-تعلیمی-و-اخلاقی-از-عنصرالمعالی-کیکاووس-که-در-آن-آموزههای-اخلاقی-و-شیوه-درست-زندگی-و-رفتار-بیان-شده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21838\u002Fقابوسنامه-کتابی-تعلیمی-و-اخلاقی-از-عنصرالمعالی-کیکاووس-که-در-آن-آموزههای-اخلاقی-و-شیوه-درست-زندگی-و-رفتار-بیان-شده-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21838\u002Fقابوسنامه-کتابی-تعلیمی-و-اخلاقی-از-عنصرالمعالی-کیکاووس-که-در-آن-آموزههای-اخلاقی-و-شیوه-درست-زندگی-و-رفتار-بیان-شده-است",{"id":280,"title":281,"cat":199,"pic":200,"up_date":282,"title_url":283,"url":284,"legacy_url":285,"cat_title":212,"update_jalali":213},21837,"بنّا: در داستان «دیوار» نماد افرادی است که هدفشان ایجاد اختلاف و جدایی و ادامهٔ حیاتشان وابسته به تفرقه‌افکنی است.","2026-10-12 18:30:31","بنا-در-داستان-دیوار-نماد-افرادی-است-که-هدفشان-ایجاد-اختلاف-و-جدایی-و-ادامه-حیاتشان-وابسته-به-تفرقهافکنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21837\u002Fبنا-در-داستان-دیوار-نماد-افرادی-است-که-هدفشان-ایجاد-اختلاف-و-جدایی-و-ادامه-حیاتشان-وابسته-به-تفرقهافکنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21837\u002Fبنا-در-داستان-دیوار-نماد-افرادی-است-که-هدفشان-ایجاد-اختلاف-و-جدایی-و-ادامه-حیاتشان-وابسته-به-تفرقهافکنی-است",{"id":287,"title":288,"cat":199,"pic":200,"up_date":289,"title_url":290,"url":291,"legacy_url":292,"cat_title":212,"update_jalali":213},21836,"دیوار: در داستان «دیوار» نماد جدایی انسان‌ها، مانع تفاهم جوامع بشری و افزایش‌دهندهٔ بیگانگی است؛ داستانی از جمال میرصادقی که در آن دیوار به‌عنوان نماد جدایی و مانع ارتباط میان انسان‌ها مطرح می‌شود.","2026-10-12 18:27:35","دیوار-در-داستان-دیوار-نماد-جدایی-انسانها-مانع-تفاهم-جوامع-بشری-و-افزایشدهنده-بیگانگی-است-داستانی-از-جمال-میرصادقی-که-در-آن-دیوار-بهعنوان-نماد-جدایی-و-مانع-ارتباط-میان-انسانها-مطرح-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21836\u002Fدیوار-در-داستان-دیوار-نماد-جدایی-انسانها-مانع-تفاهم-جوامع-بشری-و-افزایشدهنده-بیگانگی-است-داستانی-از-جمال-میرصادقی-که-در-آن-دیوار-بهعنوان-نماد-جدایی-و-مانع-ارتباط-میان-انسانها-مطرح-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21836\u002Fدیوار-در-داستان-دیوار-نماد-جدایی-انسانها-مانع-تفاهم-جوامع-بشری-و-افزایشدهنده-بیگانگی-است-داستانی-از-جمال-میرصادقی-که-در-آن-دیوار-بهعنوان-نماد-جدایی-و-مانع-ارتباط-میان-انسانها-مطرح-میشود",{"id":294,"title":295,"cat":199,"pic":200,"up_date":296,"title_url":297,"url":298,"legacy_url":299,"cat_title":212,"update_jalali":213},21835,"نماد: عنصر یا تصویری که افزون بر معنای ظاهری، نمایندهٔ مفهوم دیگری باشد.","2026-10-12 18:22:33","نماد-عنصر-یا-تصویری-که-افزون-بر-معنای-ظاهری-نماینده-مفهوم-دیگری-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21835\u002Fنماد-عنصر-یا-تصویری-که-افزون-بر-معنای-ظاهری-نماینده-مفهوم-دیگری-باشد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21835\u002Fنماد-عنصر-یا-تصویری-که-افزون-بر-معنای-ظاهری-نماینده-مفهوم-دیگری-باشد",{"id":301,"title":302,"cat":199,"pic":200,"up_date":303,"title_url":304,"url":305,"legacy_url":306,"cat_title":212,"update_jalali":213},21834,"داستان نمادین: داستانی که شخصیت‌ها، اشیا یا رویدادهای آن افزون بر معنای ظاهری، نمایندهٔ مفاهیم دیگری هستند.","2026-10-12 18:18:02","داستان-نمادین-داستانی-که-شخصیتها-اشیا-یا-رویدادهای-آن-افزون-بر-معنای-ظاهری-نماینده-مفاهیم-دیگری-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F21834\u002Fداستان-نمادین-داستانی-که-شخصیتها-اشیا-یا-رویدادهای-آن-افزون-بر-معنای-ظاهری-نماینده-مفاهیم-دیگری-هستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F21834\u002Fداستان-نمادین-داستانی-که-شخصیتها-اشیا-یا-رویدادهای-آن-افزون-بر-معنای-ظاهری-نماینده-مفاهیم-دیگری-هستند"]