[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"categoryMenus":3,"blogPost-16258":199,"$f1kgd2bjbkdriu":220},{"status":4,"data":5},1,[6,46,106,124,144],{"id":4,"title":7,"list_order":4,"items":8},"آشنایی",[9,15,19,23,30,34,38,42],{"id":10,"link":11,"type":12,"slug":13,"title":14},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content",null,"قوانین و مقررات",{"id":16,"link":17,"type":12,"slug":13,"title":18},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":20,"link":21,"type":12,"slug":13,"title":22},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":24,"link":25,"type":26,"slug":27,"handler":28,"title":29},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":31,"link":32,"type":12,"slug":13,"title":33},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":35,"link":36,"type":12,"slug":13,"title":37},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":39,"link":40,"type":12,"slug":13,"title":41},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":43,"link":44,"type":12,"slug":13,"title":45},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":47,"title":48,"list_order":4,"items":49},2,"المپیادها",[50,54,58,62,66,70,74,78,82,86,90,94,98,102],{"id":51,"link":52,"type":12,"slug":13,"title":53},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":55,"link":56,"type":12,"slug":13,"title":57},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":59,"link":60,"type":12,"slug":13,"title":61},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":63,"link":64,"type":12,"slug":13,"title":65},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":67,"link":68,"type":12,"slug":13,"title":69},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":71,"link":72,"type":12,"slug":13,"title":73},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":75,"link":76,"type":12,"slug":13,"title":77},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":79,"link":80,"type":12,"slug":13,"title":81},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":83,"link":84,"type":12,"slug":13,"title":85},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":87,"link":88,"type":12,"slug":13,"title":89},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":91,"link":92,"type":12,"slug":13,"title":93},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":95,"link":96,"type":12,"slug":13,"title":97},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":99,"link":100,"type":12,"slug":13,"title":101},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":103,"link":104,"type":12,"slug":13,"title":105},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":107,"title":108,"list_order":4,"items":109},3,"نمونه و تیزهوشان",[110,114,119],{"id":111,"link":112,"type":12,"slug":13,"title":113},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":115,"link":116,"type":26,"slug":117,"handler":117,"title":118},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":120,"link":121,"type":26,"slug":122,"handler":122,"title":123},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":125,"title":126,"list_order":4,"items":127},7,"کتابهای درسی",[128,132,136,140],{"id":129,"link":130,"type":12,"slug":13,"title":131},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":133,"link":134,"type":12,"slug":13,"title":135},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":137,"link":138,"type":12,"slug":13,"title":139},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":141,"link":142,"type":12,"slug":13,"title":143},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":10,"title":145,"list_order":10,"items":146},"پیشنهاد ویژه",[147,152,157,162,167,172,177,181,185,189,193],{"id":148,"link":149,"type":26,"slug":150,"handler":150,"title":151},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":153,"link":154,"type":26,"slug":155,"handler":155,"title":156},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":158,"link":159,"type":26,"slug":160,"handler":160,"title":161},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":163,"link":164,"type":26,"slug":165,"handler":165,"title":166},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":168,"link":169,"type":26,"slug":170,"handler":170,"title":171},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":173,"link":174,"type":12,"slug":175,"title":176},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":178,"link":179,"type":12,"slug":13,"title":180},67,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":182,"link":183,"type":12,"slug":13,"title":184},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":186,"link":187,"type":12,"slug":13,"title":188},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":190,"link":191,"type":12,"slug":13,"title":192},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":194,"link":195,"type":196,"slug":197,"title":198},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"id":200,"section":47,"base":16,"course":201,"lesson":202,"title":203,"cat":204,"pic":205,"info_graphic":13,"podcast":13,"body":206,"tags":207,"metadata":13,"featured":201,"status":4,"views":211,"subdate":212,"up_date":213,"first_name":214,"last_name":215,"avatar":13,"title_url":216,"cat_title":217,"subdate_jalali":218,"update_jalali":219},16258,0,150,"ولایات مورد هجوم مغول و پیامدهای هجوم مغول: مجموعه آثار ویرانگر حمله مغولان مانند مرگ، اسارت، آوارگی، تخریب شهرها، نابودی مزارع، قنات‌ها، مدارس و کتابخانه‌ها",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5T62fHv4p1S7u0NaHFfh_800.png","\u003Cdiv aria-label=\"ولایات مورد هجوم مغول و پیامدهای هجوم مغول\" dir=\"rtl\" id=\"article-core\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: &#039;IRANSans&#039;,Tahoma,&#039;Times New Roman&#039;,serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">ولایات مورد هجوم مغول و پیامدهای هجوم مغول\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">مرگ، اسارت، آوارگی، تخریب شهرها، نابودی مزارع، قنات&zwnj;ها، مدارس و کتابخانه&zwnj;ها\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">حملهٔ مغولان به ایران در سدهٔ هفتم قمری، یکی از بزرگ&zwnj;ترین فاجعه&zwnj;های تاریخی ایران بود. در این نوشته، با ولایاتی که مورد تازش قرار گرفتند و پیامدهای ویرانگر آن، مانند کشته&zwnj;شدن مردم، نابودی آبادی&zwnj;ها و سوختن کتابخانه&zwnj;ها، آشنا می&zwnj;شوید. کلیدواژه&zwnj;های این مقاله عبارتند از: &laquo;ولایات شرق و مرکز ایران&raquo;، &laquo;ویرانی اقتصادی&raquo; و &laquo;نابودی فرهنگی&raquo;.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">ولایاتی که در مسیر تازش مغول قرار گرفتند\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">لشکر مغول به فرماندهی چنگیزخان و سپس جانشینانش، از شرق به ایران وارد شدند. نخستین ولایاتی که با هجوم روبرو شدند، شهرهای خراسان بزرگ مانند \u003Cstrong>نیشابور\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>مرو\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>هرات\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>بلخ\u003C\u002Fstrong> بودند. سپس به سوی ولایات مرکزی ایران مانند \u003Cstrong>اصفهان\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>یزد\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>کرمان\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>شیراز\u003C\u002Fstrong> حرکت کردند. حتی شهرهای شمالی مانند \u003Cstrong>ری\u003C\u002Fstrong>، \u003Cstrong>قزوین\u003C\u002Fstrong> و \u003Cstrong>همدان\u003C\u002Fstrong> نیز از این حملات در امان نماندند. مغولان معمولاً شهرهایی را که بدون جنگ تسلیم می&zwnj;شدند، امان می&zwnj;دادند، اما اگر مقاومت می&zwnj;دیدند، پس از پیروزی، به کشتار و تخریب گسترده دست می&zwnj;زدند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">برای نمونه، شهر نیشابور که یکی از بزرگ&zwnj;ترین مراکز علمی و فرهنگی ایران بود، با مقاومت سختی روبرو شد و پس از سقوط، مغولان چنان آن را ویران کردند که گفته می&zwnj;شود آبِ رودخانه از خون کشتگان سرخ شد. این تنها یک نمونه از صدها فاجعه&zwnj;ای بود که در ولایات مختلف روی داد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>نکته:\u003C\u002Fstrong> ولایات شرقی و مرکزی ایران بیشترین آسیب را دیدند، زیرا مغولان از سمت شرق حمله کردند و تا قلب ایران پیش رفتند. مناطق غربی مانند آذربایجان و عراق نیز بعداً مورد حمله قرار گرفتند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول ولایات و پیامدهای حمله\" role=\"region\" style=\"border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">ولایت\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نوع آسیب\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">پیامد مهم\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نیشابور\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">کشتار جمعی، تخریب کامل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">نابودی مرکز علمی و فرهنگی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">مرو\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آوارگی مردم، سوختن کتابخانه&zwnj;ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">از بین رفتن آثار علمی و تاریخی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">ری\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تخریب مزارع و قنات&zwnj;ها\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قحطی و گرسنگی گسترده\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اصفهان\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">اسارت و غارت اموال\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فقر و وابستگی اقتصادی\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پیامدهای ویرانگر در زندگی مردم و شهرها\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">حملهٔ مغولان فقط به کشته&zwnj;شدن مردم ختم نشد، بلکه زیرساخت&zwnj;های زندگی را نیز نابود کرد. یکی از بزرگ&zwnj;ترین پیامدها، \u003Cstrong>نابودی مزارع و قنات&zwnj;ها\u003C\u002Fstrong> بود. قنات&zwnj;ها که شریان اصلی کشاورزی ایران بودند، با خاک یکسان شدند و زمین&zwnj;های حاصلخیز به بیابان تبدیل گشتند. برای مثال، مانند این است که امروزه تمام لوله&zwnj;های آب یک شهر را قطع کنند و مردم ناچار شوند برای تهیهٔ یک لیوان آب، کیلومترها راه بروند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">همچنین، \u003Cstrong>مدارس و کتابخانه&zwnj;ها\u003C\u002Fstrong> که مراکز دانش و فرهنگ بودند، به آتش کشیده شدند. کتاب&zwnj;های ارزشمند و نفیسی که دانشمندان ایرانی گردآوری کرده بودند، در این آتش&zwnj;سوزی&zwnj;ها از بین رفت. این واقعه را می&zwnj;توان به سوزاندن تمام کتاب&zwnj;های یک کتابخانهٔ بزرگ مدرسه تشبیه کرد که در آن، همهٔ دفترها و کتاب&zwnj;های درسی دانش&zwnj;آموزان برای همیشه نابود می&zwnj;شوند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">علاوه بر این، \u003Cstrong>مرگ، اسارت و آوارگی\u003C\u002Fstrong> جمعیت زیادی از مردم را دربرگرفت. بسیاری از خانواده&zwnj;ها از خانه و کاشانهٔ خود رانده شدند و مجبور شدند به ولایات دیگر پناه ببرند. این آوارگی، مانند وضعیتی است که یک دانش&zwnj;آموز ناچار شود مدرسه و شهر خود را ترک کند و به جای ناآشنا برود، بدون اینکه بداند فردا چه اتفاقی خواهد افتاد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش&zwnj;های مفهومی: پرسش و پاسخ\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: bold\">چرا مغولان شهرهایی را که مقاومت می&zwnj;کردند، به شدت ویران می&zwnj;کردند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; margin-top: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پاسخ\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">مغولان می&zwnj;خواستند با ایجاد ترس و وحشت، شهرهای دیگر را بدون جنگ تسلیم کنند. آنان با ویرانی کامل یک شهر، به دیگران نشان می&zwnj;دادند که اگر مقاومت کنند، سرنوشت تلخی خواهند داشت. این تاکتیک روانی، مانند این است که یک معلم برای تنبیه یک دانش&zwnj;آموز، همهٔ جایزه&zwnj;های کلاس را لغو کند تا دیگران نیز از اشتباه او عبرت بگیرند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: bold\">آیا نابودی قنات&zwnj;ها و مزارع، تنها به کمبود غذا منجر شد؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; margin-top: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پاسخ\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">خیر. نابودی قنات&zwnj;ها باعث شد تا بسیاری از روستاییان به شهرها کوچ کنند و شهرها با جمعیت اضافی روبرو شوند. این موضوع، بیماری و فقر را افزایش داد. همچنین، خشک شدن زمین&zwnj;های کشاورزی، درآمد دولت را کاهش داد و موجب تضعیف حکومت&zwnj;های محلی شد. درست مانند این است که اگر همهٔ مغازه&zwnj;های یک محله تعطیل شوند، نه تنها مردم غذا ندارند، بلکه بیکاری و ناامنی نیز گسترش می&zwnj;یابد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; margin-bottom: 12px; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پرسش\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #344054; font-weight: bold\">چرا مغولان به کتابخانه&zwnj;ها و مدارس نیز حمله می&zwnj;کردند؟\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; margin-bottom: 6px; margin-top: 6px; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">پاسخ\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp style=\"color: #667085\">مغولان کتابخانه&zwnj;ها را نماد قدرت علمی و فرهنگی شهرها می&zwnj;دانستند. آنان با سوزاندن کتاب&zwnj;ها، می&zwnj;خواستند هویت مردم را نابود کنند و مقاومت آنان را در هم بشکنند. این کار مانند این است که شخصی برای تضعیف روحیهٔ یک کلاس، تمام تابلوهای نقاشی و دست&zwnj;سازه&zwnj;های دانش&zwnj;آموزان را پاره کند تا آنان احساس کنند که هیچ دستاوردی ندارند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp style=\"color: #24292f\">حملهٔ مغولان به ولایات ایران، یکی از تلخ&zwnj;ترین دوره&zwnj;های تاریخی است. این حملات نه تنها جان میلیون&zwnj;ها انسان را گرفت، بلکه زیرساخت&zwnj;های کشاورزی، فرهنگی و اجتماعی ایران را برای سده&zwnj;ها ویران کرد. با این حال، ایران پس از مدتی توانست از این خاکسترها بازخیزد و هویت خود را بازیابد. درک این وقایع به ما کمک می&zwnj;کند تا ارزش صلح، دانش و آبادی را بیشتر بدانیم و بدانیم که حفظ میراث فرهنگی، وظیفهٔ همهٔ ماست.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[208,209,210],"ولایات مورد هجوم مغول و پیامدهای هجوم مغول","مطالعات اجتماعی هشتم","پایه هشتم",164,"2026-06-29 11:52:25","2026-09-06 20:11:28","ندا","بنی هاشمی","ولایات-مورد-هجوم-مغول-و-پیامدهای-هجوم-مغول-مجموعه-آثار-ویرانگر-حمله-مغولان-مانند-مرگ-اسارت-آوارگی-تخریب-شهرها-نابودی-مزارع-قناتها-مدارس-و-کتابخانهها","کپسول آموزشی","1405\u002F04\u002F8","20:11 1405\u002F06\u002F15",{"tests":221,"papers":222,"files":223,"questions":224,"exams":225,"tutorials":226,"blogs":227},[],[],[],[],[],[],[228,237,245,253,261,269,277,285,293,301,309,317],{"id":229,"title":230,"cat":204,"pic":231,"up_date":232,"title_url":233,"url":234,"legacy_url":235,"cat_title":217,"update_jalali":236},15488,"گنجینهٔ هنری و آثار باستانی: اشیای ارزشمند تاریخی و هنری که اطلاعاتی دربارهٔ گذشته می‌دهند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FvKe2MUkL2MJXTYpD1SYN_200.png","2026-09-09 12:55:22","گنجینه-هنری-و-آثار-باستانی-اشیای-ارزشمند-تاریخی-و-هنری-که-اطلاعاتی-درباره-گذشته-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15488\u002Fگنجینه-هنری-و-آثار-باستانی-اشیای-ارزشمند-تاریخی-و-هنری-که-اطلاعاتی-درباره-گذشته-میدهند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15488\u002Fگنجینه-هنری-و-آثار-باستانی-اشیای-ارزشمند-تاریخی-و-هنری-که-اطلاعاتی-درباره-گذشته-میدهند","1405\u002F06\u002F18",{"id":238,"title":239,"cat":204,"pic":240,"up_date":241,"title_url":242,"url":243,"legacy_url":244,"cat_title":217,"update_jalali":236},15746,"تعاون: همکاری و یاری‌رساندن افراد به یکدیگر برای انجام کارهای نیک و رفع نیازهای فردی و اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fxf9sh5aUHUX4DVOYIEUj_200.png","2026-09-09 12:52:56","تعاون-همکاری-و-یاریرساندن-افراد-به-یکدیگر-برای-انجام-کارهای-نیک-و-رفع-نیازهای-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15746\u002Fتعاون-همکاری-و-یاریرساندن-افراد-به-یکدیگر-برای-انجام-کارهای-نیک-و-رفع-نیازهای-فردی-و-اجتماعی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15746\u002Fتعاون-همکاری-و-یاریرساندن-افراد-به-یکدیگر-برای-انجام-کارهای-نیک-و-رفع-نیازهای-فردی-و-اجتماعی",{"id":246,"title":247,"cat":204,"pic":248,"up_date":249,"title_url":250,"url":251,"legacy_url":252,"cat_title":217,"update_jalali":236},15747,"جامعه باایمان: جامعه‌ای که اعضای آن نسبت به رنج، نیاز و وضعیت یکدیگر بی‌تفاوت نیستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FDakh56qoP8qW03M3BbBf_200.png","2026-09-09 12:50:21","جامعه-باایمان-جامعهای-که-اعضای-آن-نسبت-به-رنج-نیاز-و-وضعیت-یکدیگر-بیتفاوت-نیستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15747\u002Fجامعه-باایمان-جامعهای-که-اعضای-آن-نسبت-به-رنج-نیاز-و-وضعیت-یکدیگر-بیتفاوت-نیستند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15747\u002Fجامعه-باایمان-جامعهای-که-اعضای-آن-نسبت-به-رنج-نیاز-و-وضعیت-یکدیگر-بیتفاوت-نیستند",{"id":254,"title":255,"cat":204,"pic":256,"up_date":257,"title_url":258,"url":259,"legacy_url":260,"cat_title":217,"update_jalali":236},15748,"همیاری اجتماعی: مشارکت داوطلبانه افراد برای کمک به دیگران و کاهش مشکلات جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fyj7MYon322cuECuPjr0t_200.png","2026-09-09 12:46:41","همیاری-اجتماعی-مشارکت-داوطلبانه-افراد-برای-کمک-به-دیگران-و-کاهش-مشکلات-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15748\u002Fهمیاری-اجتماعی-مشارکت-داوطلبانه-افراد-برای-کمک-به-دیگران-و-کاهش-مشکلات-جامعه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15748\u002Fهمیاری-اجتماعی-مشارکت-داوطلبانه-افراد-برای-کمک-به-دیگران-و-کاهش-مشکلات-جامعه",{"id":262,"title":263,"cat":204,"pic":264,"up_date":265,"title_url":266,"url":267,"legacy_url":268,"cat_title":217,"update_jalali":236},15749,"همکاری در گناه و ستم: کمک مستقیم یا غیرمستقیم به انجام کار ناپسند، گناه یا رفتار ظالمانه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7xuaD9pS7WI0N9wx9tV_200.png","2026-09-09 12:44:54","همکاری-در-گناه-و-ستم-کمک-مستقیم-یا-غیرمستقیم-به-انجام-کار-ناپسند-گناه-یا-رفتار-ظالمانه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15749\u002Fهمکاری-در-گناه-و-ستم-کمک-مستقیم-یا-غیرمستقیم-به-انجام-کار-ناپسند-گناه-یا-رفتار-ظالمانه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15749\u002Fهمکاری-در-گناه-و-ستم-کمک-مستقیم-یا-غیرمستقیم-به-انجام-کار-ناپسند-گناه-یا-رفتار-ظالمانه",{"id":270,"title":271,"cat":204,"pic":272,"up_date":273,"title_url":274,"url":275,"legacy_url":276,"cat_title":217,"update_jalali":236},15750,"تقسیم وظایف: واگذاری منظم مسئولیت‌ها میان افراد برای کاهش فشار کار و افزایش مشارکت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FWoP9qRXoM1Jr0UPDKUKK_200.png","2026-09-09 12:41:29","تقسیم-وظایف-واگذاری-منظم-مسئولیتها-میان-افراد-برای-کاهش-فشار-کار-و-افزایش-مشارکت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15750\u002Fتقسیم-وظایف-واگذاری-منظم-مسئولیتها-میان-افراد-برای-کاهش-فشار-کار-و-افزایش-مشارکت","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15750\u002Fتقسیم-وظایف-واگذاری-منظم-مسئولیتها-میان-افراد-برای-کاهش-فشار-کار-و-افزایش-مشارکت",{"id":278,"title":279,"cat":204,"pic":280,"up_date":281,"title_url":282,"url":283,"legacy_url":284,"cat_title":217,"update_jalali":236},15751,"صندوق قرض‌الحسنه خانوادگی: سازوکاری مشارکتی که اعضای خانواده با پرداخت منظم پول، امکان وام‌دهی به افراد نیازمند را فراهم می‌کنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FtoNa1tJ631EWYexKkymy_200.png","2026-09-09 12:38:47","صندوق-قرضالحسنه-خانوادگی-سازوکاری-مشارکتی-که-اعضای-خانواده-با-پرداخت-منظم-پول-امکان-وامدهی-به-افراد-نیازمند-را-فراهم-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15751\u002Fصندوق-قرضالحسنه-خانوادگی-سازوکاری-مشارکتی-که-اعضای-خانواده-با-پرداخت-منظم-پول-امکان-وامدهی-به-افراد-نیازمند-را-فراهم-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15751\u002Fصندوق-قرضالحسنه-خانوادگی-سازوکاری-مشارکتی-که-اعضای-خانواده-با-پرداخت-منظم-پول-امکان-وامدهی-به-افراد-نیازمند-را-فراهم-میکنند",{"id":286,"title":287,"cat":204,"pic":288,"up_date":289,"title_url":290,"url":291,"legacy_url":292,"cat_title":217,"update_jalali":236},15752,"حقوق همسایگی: مجموعه رفتارهای مسئولانه و محترمانه نسبت به همسایگان، مانند کمک، خوش‌رفتاری و توجه به نیازهای آنان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FFZNs8vOlaTOdE8CBXr8e_200.png","2026-09-09 12:36:45","حقوق-همسایگی-مجموعه-رفتارهای-مسئولانه-و-محترمانه-نسبت-به-همسایگان-مانند-کمک-خوشرفتاری-و-توجه-به-نیازهای-آنان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15752\u002Fحقوق-همسایگی-مجموعه-رفتارهای-مسئولانه-و-محترمانه-نسبت-به-همسایگان-مانند-کمک-خوشرفتاری-و-توجه-به-نیازهای-آنان","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15752\u002Fحقوق-همسایگی-مجموعه-رفتارهای-مسئولانه-و-محترمانه-نسبت-به-همسایگان-مانند-کمک-خوشرفتاری-و-توجه-به-نیازهای-آنان",{"id":294,"title":295,"cat":204,"pic":296,"up_date":297,"title_url":298,"url":299,"legacy_url":300,"cat_title":217,"update_jalali":236},15753,"اموال عمومی: دارایی‌هایی که متعلق به همه مردم است و نگهداری از آن‌ها مسئولیت اجتماعی شهروندان به شمار می‌آید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FbN0x4qbEBiNkCwN2w5kH_200.png","2026-09-09 12:34:58","اموال-عمومی-داراییهایی-که-متعلق-به-همه-مردم-است-و-نگهداری-از-آنها-مسئولیت-اجتماعی-شهروندان-به-شمار-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15753\u002Fاموال-عمومی-داراییهایی-که-متعلق-به-همه-مردم-است-و-نگهداری-از-آنها-مسئولیت-اجتماعی-شهروندان-به-شمار-میآید","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15753\u002Fاموال-عمومی-داراییهایی-که-متعلق-به-همه-مردم-است-و-نگهداری-از-آنها-مسئولیت-اجتماعی-شهروندان-به-شمار-میآید",{"id":302,"title":303,"cat":204,"pic":304,"up_date":305,"title_url":306,"url":307,"legacy_url":308,"cat_title":217,"update_jalali":236},15754,"مشارکت زیست‌محیطی: همکاری افراد برای کاهش آلودگی، تفکیک زباله و حفظ محیط زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FI0l9nVhEWqb9CCRcRXyI_200.png","2026-09-09 12:32:35","مشارکت-زیستمحیطی-همکاری-افراد-برای-کاهش-آلودگی-تفکیک-زباله-و-حفظ-محیط-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15754\u002Fمشارکت-زیستمحیطی-همکاری-افراد-برای-کاهش-آلودگی-تفکیک-زباله-و-حفظ-محیط-زندگی","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15754\u002Fمشارکت-زیستمحیطی-همکاری-افراد-برای-کاهش-آلودگی-تفکیک-زباله-و-حفظ-محیط-زندگی",{"id":310,"title":311,"cat":204,"pic":312,"up_date":313,"title_url":314,"url":315,"legacy_url":316,"cat_title":217,"update_jalali":236},15755,"تفکیک زباله: جداسازی زباله‌ها بر اساس نوع و قابلیت بازیافت برای کاهش آلودگی و استفاده دوباره از منابع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FLGNtYOIwAGvQy3xYQgWH_200.png","2026-09-09 12:30:39","تفکیک-زباله-جداسازی-زبالهها-بر-اساس-نوع-و-قابلیت-بازیافت-برای-کاهش-آلودگی-و-استفاده-دوباره-از-منابع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15755\u002Fتفکیک-زباله-جداسازی-زبالهها-بر-اساس-نوع-و-قابلیت-بازیافت-برای-کاهش-آلودگی-و-استفاده-دوباره-از-منابع","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15755\u002Fتفکیک-زباله-جداسازی-زبالهها-بر-اساس-نوع-و-قابلیت-بازیافت-برای-کاهش-آلودگی-و-استفاده-دوباره-از-منابع",{"id":318,"title":319,"cat":204,"pic":320,"up_date":321,"title_url":322,"url":323,"legacy_url":324,"cat_title":217,"update_jalali":236},15756,"بازیافت: تبدیل مواد دورریختنی قابل استفاده به منابع تازه برای کاهش آلودگی و حفظ محیط زیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F1UwkveUfO9bmZ3sgbiTA_200.png","2026-09-09 12:27:34","بازیافت-تبدیل-مواد-دورریختنی-قابل-استفاده-به-منابع-تازه-برای-کاهش-آلودگی-و-حفظ-محیط-زیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F15756\u002Fبازیافت-تبدیل-مواد-دورریختنی-قابل-استفاده-به-منابع-تازه-برای-کاهش-آلودگی-و-حفظ-محیط-زیست","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F15756\u002Fبازیافت-تبدیل-مواد-دورریختنی-قابل-استفاده-به-منابع-تازه-برای-کاهش-آلودگی-و-حفظ-محیط-زیست"]