[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"blogPost-11445":3,"categoryMenus":29,"$f11w97vfu25pe9":222},{"id":4,"section":5,"base":6,"course":7,"lesson":8,"title":9,"cat":10,"pic":11,"info_graphic":12,"podcast":12,"body":13,"tags":14,"metadata":12,"featured":18,"status":19,"views":20,"subdate":21,"up_date":22,"first_name":23,"last_name":24,"avatar":12,"title_url":25,"cat_title":26,"subdate_jalali":27,"update_jalali":28},11445,67,1169,1182,3863,"محیط بازی: محیطی با خاصیت قلیایی که تورنسل قرمز را آبی می‌کند.",14098,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FfdYobJuPMr92Bzl0pr4m_800.png",null,"\u003Cdiv aria-label=\"محیط‌های قلیایی و شناساگرها\" dir=\"rtl\" id=\"microecon-article\" role=\"article\" style=\"background: #ffffff; box-sizing: border-box; color: #667085; font-family: IRANSans,Tahoma,Arial,sans-serif; line-height: 1.8; max-width: 980px; padding: 16px; width: 100%; word-break: break-word\">\r\n\u003Ch2 style=\"color: #344054; font-size: 22px; font-weight: 800\">محیط قلیایی: از شناسایی با تورنسل تا کاربردهای شگفت‌انگیز در زندگی\u003C\u002Fh2>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"color: #667085; font-size: 13px; margin-top: 4px; opacity: .95\">بررسی مفهوم بازها، خاصیت قلیایی، مکانیسم تغییر رنگ تورنسل و نقش آن‌ها در شیمی روزمره\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff8e1; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #667085; margin-bottom: 14px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 14px; padding: 12px 14px\">محیط قلیایی به محیطی گفته می‌شود که pH بالاتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> داشته باشد و بتواند کاغذ تورنسل قرمز را به رنگ آبی تبدیل کند. این مقاله به زبانی ساده به بررسی ماهیت بازها، مکانیسم عملکرد شناساگرهایی مانند تورنسل، درجه‌بندی pH، کاربردهای عملی مواد قلیایی در خانه و صنعت، و چالش‌های مفهومی مرتبط با این موضوع می‌پردازد.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">بازها و تعریف محیط قلیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>در علم شیمی، مواد را بر اساس ماهیتشان به دو دستهٔ کلی اسیدها و بازها\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> تقسیم می‌کنند. بازها موادی هستند که در محلول آبی، یون هیدروکسید (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$OH^-$\u003C\u002Fspan>) تولید می‌کنند. به محلول آبی یک باز، «محیط قلیایی» یا «بازی» می‌گویند. خاصیت قلیایی وقتی ایجاد می‌شود که غلظت یون‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$OH^-$\u003C\u002Fspan> در آب از غلظت یون‌های هیدروژن (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H^+$\u003C\u002Fspan>) بیشتر باشد. برای سنجش این ویژگی، از مقیاسی به نام \u003Cspan style=\"background: #fff3c4; border-radius: 999px; color: #24292f; display: inline-block; font-size: 12px; line-height: 1; padding: 4px 8px; vertical-align: baseline\">pH\u003C\u002Fspan> استفاده می‌شود که عددی بین \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">0\u003C\u002Fspan> تا \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">14\u003C\u002Fspan> است.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fff7e6; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #7a5200; font-size: 13px; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>مقیاس pH:\u003C\u002Fstrong> محیط‌های با pH کمتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> اسیدی، با pH برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> خنثی (مانند آب خالص) و با pH بیشتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> قلیایی نامیده می‌شوند. هرچه عدد pH به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">14\u003C\u002Fspan> نزدیک‌تر باشد، خاصیت قلیایی قوی‌تر است.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cp>برای مثال، جوش شیرین که در آشپزخانه استفاده می‌کنیم، یک باز ضعیف است و pH آن حدود \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8.4\u003C\u002Fspan> می‌باشد. در مقابل، ترکیباتی مانند لوله‌بازکن‌ها که حاوی سدیم هیدروکسید\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> هستند، بازهایی قوی با pH نزدیک به \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">14\u003C\u002Fspan> محسوب می‌شوند و بسیار خورنده هستند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">تورنسل؛ شناساگر رنگین‌کمان مواد قلیایی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>تورنسل\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> یکی از قدیمی‌ترین و معروف‌ترین شناساگرهای اسید و باز است که از نوعی گلسنگ به دست می‌آید. این ماده به شکل کاغذهای مخصوصی در دو رنگ قرمز و آبی وجود دارد. مکانیسم عملکرد آن بسیار ساده و در عین حال هوشمندانه است: کاغذ تورنسل حاوی ماده‌ای رنگی است که در مواجهه با محیط‌های اسیدی و بازی، ساختار مولکولی خود را تغییر می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>هنگامی که کاغذ تورنسل قرمز را در یک محیط قلیایی قرار می‌دهیم، یون‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$OH^-$\u003C\u002Fspan> موجود در محیط با مولکول‌های رنگ‌زای تورنسل واکنش داده و ساختار آن را به گونه‌ای تغییر می‌دهند که رنگ آبی از خود نشان دهد. این تغییر رنگ برگشت‌پذیر است؛ یعنی اگر محیط دوباره اسیدی شود، کاغذ تورنسل آبی دوباره به رنگ قرمز اولیه خود بازمی‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>به عنوان یک مثال عملی، می‌توانید چند قطره آبلیمو (اسیدی) را روی یک تکه کاغذ تورنسل آبی بریزید. بلافاصله رنگ آن به قرمز تغییر می‌کند. حال اگر این کاغذ قرمز شده را در محلول رقیقی از جوش شیرین در آب (قلیایی) فرو ببرید، دوباره رنگ آبی را مشاهده خواهید کرد. این آزمایش ساده، خاصیت دورنگ‌بینی شناساگرها را به خوبی نشان می‌دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cdiv aria-label=\"جدول مقایسه انواع شناساگرها\" role=\"region\" style=\"-webkit-overflow-scrolling: touch; border-radius: 12px; border: 1px solid #e5e7eb; box-sizing: border-box; margin-bottom: 8px; margin-left: 16px; margin-right: 16px; margin-top: 8px; overflow: auto; padding: 0\">\r\n\u003Ctable cellspacing=\"0\" style=\"border-collapse: collapse; box-sizing: border-box; min-width: 600px; width: 100%\">\r\n \u003Cthead>\r\n  \u003Ctr>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">نام شناساگر\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رنگ در محیط اسیدی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">رنگ در محیط قلیایی\u003C\u002Fth>\r\n   \u003Cth style=\"box-sizing: border-box; text-align: right; padding: 10px 12px; background: #24292f; color: #ffffff; font-size: 13px; font-weight: 700; border-bottom: 1px solid #1f2328; : \">محدوده تغییر pH\u003C\u002Fth>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Fthead>\r\n \u003Ctbody>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">تورنسل\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قرمز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">آبی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">4.5 - 8.3\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #f8fafc; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">فنل‌فتالئین\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">بی‌رنگ\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">صورتی\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">8.2 - 10.0\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n  \u003Ctr style=\"background: #ffffff; : \">\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">متیل اورانژ\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">قرمز\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">زرد\u003C\u002Ftd>\r\n   \u003Ctd style=\"border-bottom: 1px solid #edf2f7; box-sizing: border-box; color: #667085; padding: 10px 12px; text-align: right\">\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">3.1 - 4.4\u003C\u002Fspan>\u003C\u002Ftd>\r\n  \u003C\u002Ftr>\r\n \u003C\u002Ftbody>\r\n\u003C\u002Ftable>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">مثال عینی: شیمی قلیایی در آشپزخانه و طبیعت\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>محیط‌های قلیایی فقط در آزمایشگاه‌های شیمی پیدا نمی‌شوند، بلکه بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره ما هستند. در آشپزخانه، سفیده تخم‌مرغ خاصیت قلیایی دارد و هرچه تخم‌مرغ کهنه‌تر می‌شود، pH آن بالاتر می‌رود. به همین دلیل است که گاهی برای تشخیص تازگی تخم‌مرغ، آن را در آب می‌اندازند؛ تخم‌مرغ تازه در آب ته‌نشین می‌شود، اما تخم‌مرغ کهنه به دلیل تولید گاز آمونیاک (که قلیایی است) و افزایش pH، در آب شناور می‌ماند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>در طبیعت، بسیاری از دریاچه‌ها و چشمه‌های آب گرم دارای خاصیت قلیایی هستند. آب این چشمه‌ها اغلب حاوی مواد معدنی حل‌شده مانند کربنات‌ها و بیکربنات‌هاست که pH را افزایش می‌دهند. این آب‌ها از قدیم به دلیل خواص درمانی‌شان مشهور بوده‌اند. همچنین، خاک برخی مناطق به دلیل وجود سنگ‌آهک (کربنات کلسیم) خاصیت قلیایی دارد که این ویژگی بر نوع گیاهانی که در آن منطقه می‌رویند، تأثیر مستقیم می‌گذارد. گیاهانی مانند اسطوخودوس و شمعدانی در خاک‌های کمی قلیایی رشد بهتری دارند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">چالش‌های مفهومی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>آیا هر ماده‌ای که طعم تلخ دارد و لزج است، حتماً قلیایی محسوب می‌شود؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>بسیاری از بازها طعم تلخ و احساس لزجی شبیه صابون دارند (زیرا صابون خود یک باز است). اما این روش‌ها برای تشخیص علمی معتبر نیستند و می‌توانند خطرناک باشند. برخی بازهای قوی بسیار خورنده هستند و تماس با آن‌ها یا چشیدنشان می‌تواند باعث سوختگی شدید پوست و مخاط دهان شود. تنها راه ایمن برای تشخیص یک محیط قلیایی، استفاده از شناساگرهایی مانند تورنسل یا pH متر است.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>چرا آب خالص که از ترکیب اسید و باز (هیدروژن و هیدروکسید) ساخته شده، خاصیت خنثی دارد؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>آب خالص (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H_2O$\u003C\u002Fspan>) به میزان بسیار کمی به یون‌های \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$H^+$\u003C\u002Fspan> و \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$OH^-$\u003C\u002Fspan> یونیده می‌شود. در \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">25\u003C\u002Fspan> درجه سانتی‌گراد، غلظت هر یک از این یون‌ها دقیقاً \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">$10^{-7}$\u003C\u002Fspan> مول بر لیتر است. از آنجایی که غلظت این دو یون با هم برابر است، خاصیت اسیدی و بازی یکدیگر را خنثی می‌کنند و محیط خنثی ایجاد می‌شود. طبق رابطه \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$pH = -\\log[H^+]$\u003C\u002Fspan>، با غلظت \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$10^{-7}$\u003C\u002Fspan>، pH برابر \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> خواهد بود.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #f8fafc; border-radius: 12px; border: 1px solid #e2e8f0; padding: 12px 14px\">\r\n\u003Cp>\u003Cstrong>آیا ماده‌ای می‌تواند هم خاصیت اسیدی و هم خاصیت قلیایی داشته باشد؟\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>برخی مواد که به آن‌ها «آمفولیت» یا «دوگانه‌رفتار»\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> می‌گویند، بسته به محیطی که در آن قرار می‌گیرند، می‌توانند نقش اسید یا باز را ایفا کنند. برای مثال، آب خود یک ماده آمفولیت است. همچنین یون بیکربنات (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$HCO_3^-$\u003C\u002Fspan>) موجود در خون، در مواجهه با اسید، نقش یک باز را بازی کرده و با خنثی‌سازی آن از افزایش ناگهانی pH جلوگیری می‌کند و در مواجهه با باز، می‌تواند نقش اسید داشته باشد و یک پروتون اهدا کند.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Cdiv style=\"background: #fffdf3; border-radius: 12px; border: 1px solid #ffb600; color: #24292f; padding: 12px 14px\">\u003Cstrong>جمع‌بندی:\u003C\u002Fstrong> محیط قلیایی یا بازی، محیطی با pH بیشتر از \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; vertical-align: baseline\">7\u003C\u002Fspan> است که در آن غلظت یون‌های هیدروکسید از یون‌های هیدروژن بیشتر است. یکی از ساده‌ترین راه‌های تشخیص این محیط‌ها، استفاده از کاغذ تورنسل است که در تماس با بازها از قرمز به آبی تبدیل می‌شود. مواد قلیایی تنها به دنیای شیمی محدود نیستند، بلکه از مواد غذایی و شوینده‌های خانگی گرفته تا فرآیندهای طبیعی بدن و محیط زیست، نقش حیاتی و پررنگی دارند. شناخت صحیح این مواد و روش‌های ایمن تشخیص آن‌ها، ما را از خطاهای مفهومی و خطرات احتمالی دور می‌کند.\u003C\u002Fdiv>\r\n\r\n\u003Ch3 style=\"border-bottom: 2px solid #ffb600; color: #344054; font-size: 18px; margin-bottom: 16px; margin-left: 8px; margin-right: 8px; margin-top: 16px; padding: 0 0 6px 0\">پاورقی\u003C\u002Fh3>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>1\u003C\u002Fsup> بازها (Bases): مواد شیمیایی که در آب یون هیدروکسید (\u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$OH^-$\u003C\u002Fspan>) تولید کرده و با اسیدها واکنش می‌دهند و نمک و آب می‌سازند.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>2\u003C\u002Fsup> سدیم هیدروکسید (Sodium Hydroxide): یک باز قوی و بسیار خورنده با فرمول شیمیایی \u003Cspan style=\"direction: ltr; display: inline-block; unicode-bidi: isolate; vertical-align: baseline; white-space: nowrap\">$NaOH$\u003C\u002Fspan> که به نام سود سوزآور نیز شناخته می‌شود و در صنایع مختلف کاربرد دارد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>3\u003C\u002Fsup> تورنسل (Litmus): ماده‌ای رنگی محلول در آب که از گونه‌های خاصی گلسنگ استخراج می‌شود و به عنوان شناساگر اسید و باز استفاده می‌گردد.\u003C\u002Fp>\r\n\r\n\u003Cp>\u003Csup>4\u003C\u002Fsup> دوگانه‌رفتار (Amphoteric): به ماده‌ای گفته می‌شود که بسته به محیط واکنش، می‌تواند خاصیت اسیدی یا بازی از خود نشان دهد.\u003C\u002Fp>\r\n\u003C\u002Fdiv>\r\n",[15,16,17],"پایهٔ یازدهم","آزمایشگاه علوم تجربی یازدهم","محیط بازی",0,1,226,"2026-02-22 14:02:56","2026-09-10 22:57:23","سحر","شیرزاد","محیط-بازی-محیطی-با-خاصیت-قلیایی-که-تورنسل-قرمز-را-آبی-میکند","کپسول آموزشی","1404\u002F12\u002F3","22:57 1405\u002F06\u002F19",{"status":19,"data":30},[31,70,130,148,168],{"id":19,"title":32,"list_order":19,"items":33},"آشنایی",[34,39,43,47,54,58,62,66],{"id":35,"link":36,"type":37,"slug":12,"title":38},8,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F8","content","قوانین و مقررات",{"id":40,"link":41,"type":37,"slug":12,"title":42},9,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F9","پرسش های متداول",{"id":44,"link":45,"type":37,"slug":12,"title":46},12,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F12","راهنمای عضویت",{"id":48,"link":49,"type":50,"slug":51,"handler":52,"title":53},132,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fmakemoney","special","makemoney","makeMoney","درآمدزایی در گاما",{"id":55,"link":56,"type":37,"slug":12,"title":57},13,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F13","راهنمای دبیران",{"id":59,"link":60,"type":37,"slug":12,"title":61},15,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F15","راهنمای دانش آموزان",{"id":63,"link":64,"type":37,"slug":12,"title":65},141,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F141","تغییرات اخیر",{"id":67,"link":68,"type":37,"slug":12,"title":69},69,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F69","نرم افزارهای كاربردی",{"id":71,"title":72,"list_order":19,"items":73},2,"المپیادها",[74,78,82,86,90,94,98,102,106,110,114,118,122,126],{"id":75,"link":76,"type":37,"slug":12,"title":77},4,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F4","المپیاد ریاضی",{"id":79,"link":80,"type":37,"slug":12,"title":81},19,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F19","المپیاد فیزیک",{"id":83,"link":84,"type":37,"slug":12,"title":85},20,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F20","المپیاد شیمی",{"id":87,"link":88,"type":37,"slug":12,"title":89},21,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F21","المپیاد زیست شناسی",{"id":91,"link":92,"type":37,"slug":12,"title":93},22,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F22","المپیاد کامپیوتر",{"id":95,"link":96,"type":37,"slug":12,"title":97},23,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F23","المپیاد نجوم",{"id":99,"link":100,"type":37,"slug":12,"title":101},24,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F24","المپیاد ادبی",{"id":103,"link":104,"type":37,"slug":12,"title":105},25,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F25","المپیاد سلول‌های بنیادی",{"id":107,"link":108,"type":37,"slug":12,"title":109},95,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F95","المپیاد جغرافیا",{"id":111,"link":112,"type":37,"slug":12,"title":113},114,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F114","المپیاد علوم زمین",{"id":115,"link":116,"type":37,"slug":12,"title":117},115,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F115","المپیاد مدیریت، اقتصاد و حکمرانی",{"id":119,"link":120,"type":37,"slug":12,"title":121},140,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F140","المپیاد سواد رسانه‌ای",{"id":123,"link":124,"type":37,"slug":12,"title":125},136,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F136","المپیاد نانو",{"id":127,"link":128,"type":37,"slug":12,"title":129},151,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F151","المپیاد هوش مصنوعی",{"id":131,"title":132,"list_order":19,"items":133},3,"نمونه و تیزهوشان",[134,138,143],{"id":135,"link":136,"type":37,"slug":12,"title":137},26,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F26","آزمون ورودی پایه چهارم",{"id":139,"link":140,"type":50,"slug":141,"handler":141,"title":142},27,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas6","khas6","آزمون ورودی پایه هفتم",{"id":144,"link":145,"type":50,"slug":146,"handler":146,"title":147},28,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkhas9","khas9","آزمون ورودی پايه دهم",{"id":149,"title":150,"list_order":19,"items":151},7,"کتابهای درسی",[152,156,160,164],{"id":153,"link":154,"type":37,"slug":12,"title":155},43,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F43","دوره دبستان",{"id":157,"link":158,"type":37,"slug":12,"title":159},48,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F48","دوره اول متوسطه",{"id":161,"link":162,"type":37,"slug":12,"title":163},49,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F49","دوره دوم متوسطه",{"id":165,"link":166,"type":37,"slug":12,"title":167},50,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F50","بارم بندی دروس",{"id":35,"title":169,"list_order":35,"items":170},"پیشنهاد ویژه",[171,176,181,186,191,196,201,204,208,212,216],{"id":172,"link":173,"type":50,"slug":174,"handler":174,"title":175},108,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang6th","hamahang6th","امتحانات هماهنگ ششم",{"id":177,"link":178,"type":50,"slug":179,"handler":179,"title":180},71,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fhamahang9th","hamahang9th","امتحانات هماهنگ نهم",{"id":182,"link":183,"type":50,"slug":184,"handler":184,"title":185},147,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei10th","nahaei10th","امتحان نهایی دهم",{"id":187,"link":188,"type":50,"slug":189,"handler":189,"title":190},148,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei11th","nahaei11th","امتحان نهایی یازدهم",{"id":192,"link":193,"type":50,"slug":194,"handler":194,"title":195},94,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fnahaei12th","nahaei12th","امتحان نهایی دوازدهم",{"id":197,"link":198,"type":37,"slug":199,"title":200},68,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fkonkur","konkur","بیست‌وسه سال کنکور سراسری",{"id":5,"link":202,"type":37,"slug":12,"title":203},"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F67","ويژه نامه نوبت دوم",{"id":205,"link":206,"type":37,"slug":12,"title":207},64,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F64","آزمون‌های نوبت دوم",{"id":209,"link":210,"type":37,"slug":12,"title":211},78,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F78","آزمون‌های نوبت اول",{"id":213,"link":214,"type":37,"slug":12,"title":215},90,"https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fpage\u002Fshow\u002F90","آزمون سنجش آغازین",{"id":217,"link":218,"type":219,"slug":220,"title":221},173,"https:\u002F\u002Fhelpcenter.gama.ir\u002Fevent-timeline","link","تقویم-آموزشی","تقویم آموزشی",{"tests":223,"papers":224,"files":225,"questions":226,"exams":227,"tutorials":228,"blogs":229},[],[],[],[],[],[],[230,239,247,255,263,271,279,287,295,303,311,319],{"id":231,"title":232,"cat":10,"pic":233,"up_date":234,"title_url":235,"url":236,"legacy_url":237,"cat_title":26,"update_jalali":238},10473,"محیط آزمایشگاه: فضای آموزشی ویژه‌ای که به‌دلیل وجود مواد شیمیایی، وسایل حساس و تجهیزات فنی، نیازمند رعایت دقیق نکات ایمنی است.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fn7EmuaB0P3YffPqNZEiF_200.png","2026-09-13 02:58:42","محیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10473\u002Fمحیط-آزمایشگاه-فضای-آموزشی-ویژهای-که-بهدلیل-وجود-مواد-شیمیایی-وسایل-حساس-و-تجهیزات-فنی-نیازمند-رعایت-دقیق-نکات-ایمنی-است","1405\u002F06\u002F22",{"id":240,"title":241,"cat":10,"pic":242,"up_date":243,"title_url":244,"url":245,"legacy_url":246,"cat_title":26,"update_jalali":238},10474,"ایمنی آزمایشگاه: مجموعه اصول و اقداماتی که برای پیشگیری از حادثه و حفظ سلامت افراد در آزمایشگاه رعایت می‌شود.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FhVEPo8253ErEnckJhPQ7_200.png","2026-09-13 02:56:31","ایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10474\u002Fایمنی-آزمایشگاه-مجموعه-اصول-و-اقداماتی-که-برای-پیشگیری-از-حادثه-و-حفظ-سلامت-افراد-در-آزمایشگاه-رعایت-میشود",{"id":248,"title":249,"cat":10,"pic":250,"up_date":251,"title_url":252,"url":253,"legacy_url":254,"cat_title":26,"update_jalali":238},10475,"میز کار آزمایشگاهی: سطح مشخصی برای انجام آزمایش و قرار دادن وسایل و مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FuQNC6P81BHvxnaew47Ok_200.png","2026-09-13 02:55:09","میز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10475\u002Fمیز-کار-آزمایشگاهی-سطح-مشخصی-برای-انجام-آزمایش-و-قرار-دادن-وسایل-و-مواد",{"id":256,"title":257,"cat":10,"pic":258,"up_date":259,"title_url":260,"url":261,"legacy_url":262,"cat_title":26,"update_jalali":238},10476,"مواد شیمیایی: موادی با ترکیب مشخص که در آزمایش‌ها استفاده می‌شوند و ممکن است خطرناک باشند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FTmVhjr2ezXDNtMsSRj5q_200.png","2026-09-13 02:53:28","مواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10476\u002Fمواد-شیمیایی-موادی-با-ترکیب-مشخص-که-در-آزمایشها-استفاده-میشوند-و-ممکن-است-خطرناک-باشند",{"id":264,"title":265,"cat":10,"pic":266,"up_date":267,"title_url":268,"url":269,"legacy_url":270,"cat_title":26,"update_jalali":238},10477,"وسایل آزمایشگاهی: ابزارها و تجهیزات مورد استفاده برای انجام آزمایش‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F5UMl2OTzkD322HZSFG8J_200.png","2026-09-13 02:50:41","وسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10477\u002Fوسایل-آزمایشگاهی-ابزارها-و-تجهیزات-مورد-استفاده-برای-انجام-آزمایشها",{"id":272,"title":273,"cat":10,"pic":274,"up_date":275,"title_url":276,"url":277,"legacy_url":278,"cat_title":26,"update_jalali":238},10478,"کپسول آتش‌نشانی: وسیله‌ای برای خاموش کردن آتش در مواقع اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FF5RMrkJQHN1QgqFXj4sa_200.png","2026-09-13 02:48:17","کپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10478\u002Fکپسول-آتشنشانی-وسیلهای-برای-خاموش-کردن-آتش-در-مواقع-اضطراری",{"id":280,"title":281,"cat":10,"pic":282,"up_date":283,"title_url":284,"url":285,"legacy_url":286,"cat_title":26,"update_jalali":238},10479,"جعبه کمک‌های اولیه: مجموعه‌ای از وسایل اولیه برای رسیدگی فوری به آسیب‌ها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FM3SHKHIyHdOaTW2VP23X_200.png","2026-09-13 02:45:51","جعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10479\u002Fجعبه-کمکهای-اولیه-مجموعهای-از-وسایل-اولیه-برای-رسیدگی-فوری-به-آسیبها",{"id":288,"title":289,"cat":10,"pic":290,"up_date":291,"title_url":292,"url":293,"legacy_url":294,"cat_title":26,"update_jalali":238},10480,"شیر اصلی آب و گاز: محل کنترل جریان آب و گاز در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FKmGJOH3MC8rmSHgXfYNg_200.png","2026-09-13 02:43:15","شیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10480\u002Fشیر-اصلی-آب-و-گاز-محل-کنترل-جریان-آب-و-گاز-در-آزمایشگاه",{"id":296,"title":297,"cat":10,"pic":298,"up_date":299,"title_url":300,"url":301,"legacy_url":302,"cat_title":26,"update_jalali":238},10481,"هود آزمایشگاهی: محفظه‌ای برای انجام آزمایش‌هایی که بخار، گاز یا مواد خطرناک تولید می‌کنند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002Fsgz1xHEDtHeXNz88ChJD_200.png","2026-09-13 02:39:36","هود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10481\u002Fهود-آزمایشگاهی-محفظهای-برای-انجام-آزمایشهایی-که-بخار-گاز-یا-مواد-خطرناک-تولید-میکنند",{"id":304,"title":305,"cat":10,"pic":306,"up_date":307,"title_url":308,"url":309,"legacy_url":310,"cat_title":26,"update_jalali":238},10482,"پریز و فیوز برق: تجهیزات کنترل و تأمین ایمن جریان برق در آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002F9DAJkUSDJubXZ6VJMW8k_200.png","2026-09-13 02:38:29","پریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10482\u002Fپریز-و-فیوز-برق-تجهیزات-کنترل-و-تأمین-ایمن-جریان-برق-در-آزمایشگاه",{"id":312,"title":313,"cat":10,"pic":314,"up_date":315,"title_url":316,"url":317,"legacy_url":318,"cat_title":26,"update_jalali":238},10483,"پسماند شیمیایی: مواد زائد حاصل از آزمایش‌ها که نیاز به دفع ایمن دارند.","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FNDTYuI6jB89cJNXQT8YW_200.png","2026-09-13 02:37:14","پسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10483\u002Fپسماند-شیمیایی-مواد-زائد-حاصل-از-آزمایشها-که-نیاز-به-دفع-ایمن-دارند",{"id":320,"title":321,"cat":10,"pic":322,"up_date":323,"title_url":324,"url":325,"legacy_url":326,"cat_title":26,"update_jalali":238},10484,"خروج اضطراری: مسیر مشخص برای ترک سریع آزمایشگاه در شرایط خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fuploads\u002Fnews\u002Fthumbnails\u002FVc1vC9F5CLgKBeoXfNMi_200.png","2026-09-13 02:35:46","خروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblogs\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر","https:\u002F\u002Fgama.ir\u002Fblog\u002F10484\u002Fخروج-اضطراری-مسیر-مشخص-برای-ترک-سریع-آزمایشگاه-در-شرایط-خطر"]